กมธ.พัฒนาการเมืองฯวุฒิสภา เรียก ราชทัณฑ์-กระทรวงยุติธรรม แจงปมขับเคลื่อน พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ

"กมธ.พัฒนาการเมืองฯวุฒิสภา"เรียก "ราชทัณฑ์-กระทรวงยุติธรรม"แจงปมขับเคลื่อน พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ ห่วงกรอบเวลา 180 วันล่าช้า กระทบสิทธิผู้ต้องหา สว.เทวฤทธิ์ ชี้ช่อง “มาตรา 6” ใช้มาตรการบริหารโทษช่วยกลุ่มคดีที่ถูกยกเว้น ด้าน"รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์" แจงต้องรอ“หมายปล่อย"ก่อน
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า การประชุมคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา ว่ามีวาระพิจารณาเรื่องแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข เพื่อให้บรรลุตามความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์นิฟาริด ระเด่นอาหมัด รองประธานคณะกรรมาธิการคนที่หนึ่ง ทำหน้าที่ประธานการประชุม พร้อมกันนี้ นายพลรักษ์ รักษาพล ปฏิบัติหน้าที่เลขานุการประจำกรรมาธิการฯ
โดยนายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการ เปิดเผยว่า ในการประชุมดังกล่าวทางคณะกรรมา ธิการฯ ได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาให้ข้อมูล อาทิ สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม ที่ได้รับมอบหมายจากนายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี รวมถึงสำนักงานศาลยุติธรรม กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม ตลอดจนภาคประชา ชนอย่างศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน แอมเนสตี้อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศ ไทย เครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
นายเทวฤทธิ์ ระบุว่า กมธ. พัฒนาการเมือง อยากให้นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี มาชี้แจงด้วยตนเอง แต่เมื่อมีการมอบหมายผู้แทนมาก็ทำให้เห็นกรอบการทำงานในเบื้องต้น ซึ่งพบว่าการทำงานที่ผ่านมายังมีข้อจำกัดในเรื่องการเชื่อมต่อข้อมูลระหว่างหน่วยงาน รวมถึงความล่าช้าในการดำเนินงาน
"ต้องไม่ลืมว่ากรอบเวลาการทำงานมีเพียงแค่ 180 วัน และบางคดีเวลาที่ล่าช้าไป เท่ากับว่าเขาสูญเสียสิทธิที่ควรจะได้รับด้วยซ้ำ วันนี้จึงเป็นการติดตามความคืบหน้าของแต่ละหน่วยงาน"สว.เทวฤทธิ์ กล่าว
นอกจากนี้ นาย ทวฤทธิ์ ยังได้ตั้งข้อสังเกตถึงประเด็นสำคัญตามมาตรา 3 และมาตรา 6 ของ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ต้องหาที่ถูกยกเว้นไม่ให้ได้รับผลนิรโทษกรรมโดยอัตโนมัติ ว่าทางคณะกรรมการฯจะใช้กลไกตามอำนาจหน้าที่ในการทำข้อเสนอแนะเพื่อเปิดโอกาสให้คนกลุ่มนี้ได้รับการบริหารโทษในช่องทางอื่นได้หรือไม่ เช่น การแยกคุมขัง หรือการพักโทษ
ส่วนประเด็นการหารือร่วมกับกรมราช ทัณฑ์เรื่องการแยกคุมขังระหว่างผู้ต้องขังเด็ดขาดกับผู้ต้องขังระหว่างพิจารณาคดี นั้น นายเทวฤทธิ์ มองว่าปัญหาความแออัดในเรือนจำเป็นปัญหาภาพรวมของประเทศ แต่ในหลักการสำคัญผู้ที่ยังไม่ได้ถูกศาลพิพากษาถึงที่สุดไม่ควรต้องถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำตั้งแต่ต้น แต่ควรได้รับสิทธิในการประกันตัวเพื่อออกมาต่อสู้คดีอย่างเต็มที่
โดยระหว่างการประชุม นายเทวฤทธิ์ แสดงความเห็นหารือเกี่ยวกับข้อจำกัดของกฎหมาย ชี้ว่าแม้ในมาตรา 3 ของ พ.ร.บ. สร้างเสริมสังคมสันติสุขฯจะกำหนดไม่ให้มีผลนิรโทษกรรมแก่ความผิด 4 ฐานหลัก ได้แก่ การทุจริตประพฤติมิชอบ/ ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112/ การกระทำที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือได้รับอันตรายสาหัส /และความผิดต่อส่วนตัว แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่เกี่ยว ข้องกับความขัดแย้งและการชุมนุมทาง การเมืองในกลุ่มนี้จะไม่สามารถใช้มาตร การหรือกลไกอื่นในการบริหารโทษได้ โดยในมาตรา 6 (4) และ (8) ให้อำนาจคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขฯ ในการจัดทำข้อเสนอแนะต่อสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา คณะรัฐมนตรี และศาล รวมถึงดำเนินการอื่นใดเพื่อบังคับการให้เป็นไปตามกฎหมาย สอดคล้องกับข้อสังเกตประกอบรายงานของคณะกรรมาธิ การวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ของวุฒิสภา ที่เคยระบุไว้ชัดเจนว่ากรณีที่ไม่ได้รับการนิรโทษกรรมตามมาตรา 3 คณะกรรมการฯ ยังสามารถเสนอมาตรการอื่นเพื่อการบริหารโทษได้ หากเห็นว่าจะนำไปสู่การสร้างสังคมสันติสุขตามหลักความเสมอภาคและเป็นธรรม เช่น การแยกคุมขังหรือการพักโทษ
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในระหว่างการประชุม ด้าน ร้อยตำรวจเอกสุรวุฒิ รังไสย์ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม ชี้แจงว่า ได้มีคำวินิจฉัยวางบรรทัดฐานไว้ 5 ประเด็นหลัก เพื่อใช้เป็นแนวทางทั่วประเทศ ได้แก่ (1) เป็นเหตุการณ์ที่มีมูลเหตุจูงใจทางการเมืองหรือการชุมนุม (2) เกิดขึ้นในช่วงเวลาระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2548 ถึง 16 กรกฎาคม 2568 (3) เป็นการแสดงออกที่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองอย่างชัดเจน (4) ไม่เข้าข่ายข้อห้ามตามมาตรา 3 และเป็นความผิดตามบัญชีท้าย พ.ร.บ. และ (5) ศาลสามารถมีคำสั่งตามมาตรา 8 ให้ถือว่าผู้นั้นไม่เคยกระทำความผิดมาก่อนได้ทันที
นอกจากนี้ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ ยังชี้แจงเพิ่มเติมถึงกรณีที่ผู้ต้องขังพ้นโทษหรือได้รับคำสั่งปล่อยตัวแล้ว แต่ยังคงมีประวัติติดตัวอยู่ เช่น คดีฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ที่ถูกปรับแล้วแต่ประวัติยังค้างในระบบ ซึ่งตามมาตรา 8 หน่วยงานที่เกี่ยว ข้องต้องดำเนินการล้างประวัติให้ โดยได้เสนอแนวทางให้คณะกรรมการชุดใหญ่พิจารณามอบอำนาจให้คณะอนุกรรมการตามมาตรา 6 (6) หรือออกหนังสือรับรองสิทธิให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบเพื่อความรวดเร็ว โดยภายหลังกฎหมายมีผลบังคับใช้ กรมราชทัณฑ์ได้มีหนังสือเวียนกำชับไปยังเรือนจำทั่วประเทศ พร้อมนำแนวทาง 5 ข้อของศาลยุติธรรมแจ้งให้ผู้ต้องขังรับทราบสิทธิ อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ไม่สามารถปล่อยตัวผู้ต้องขังได้เองโดยพลการ หากไม่มี“หมายปล่อย” จากศาล เนื่องจากผู้ต้องขังบางรายยังไม่ได้ยื่นคำร้องต่อศาลด้วยตนเอง ทำให้เรือนจำต้องรอคำสั่งศาลอย่างเป็นทางการจึงจะดำเนินการปล่อยตัวได้









