PetCare : โรคฉี่หนูในสุนัข - โรคที่ต้องไม่มองข้าม (ตอนแรก)

มีข่าวปรากฏว่าสุนัขป่วยแล้วเสียชีวิตด้วยโรคฉี่หนู ข่าวนี้ทำให้เจ้าของสุนัขหลายคนสนใจและหวาดระแวงกับโรคฉี่หนู หรือ Leptospirosis มากขึ้น

อาการของสุนัขที่ป่วยด้วยโรคนี้คือ อาการซึม อ่อนเพลีย ไม่กินอาหาร แล้วอาการจะทรุดลงอย่างรวดเร็ว มีความผิดปกติของเกล็ดเลือด ไตและตับ จนต้องได้รับการรักษาอย่างเต็มที่ แต่สุดท้ายเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงจนสุนัขตาย เรื่องนี้เป็นตัวอย่างที่ทำให้เราเห็นว่าโรคฉี่หนูในสุนัขมีความรุนแรงและดำเนินโรคได้รวดเร็วกว่าที่หลายคนคิด

โรคฉี่หนูคืออะไร เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียในกลุ่ม Leptospira สามารถติดเชื้อได้ในสัตว์หลายชนิด รวมถึงสุนัข แต่ที่สำคัญคือติดต่อจากสัตว์สู่คนได้

ชื่อโรคฉี่หนู อาจทำให้หลายคนเข้าใจว่าเชื้อมาจากหนูเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงสัตว์หลายชนิดสามารถเป็นพาหะและปล่อยเชื้อออกมากับปัสสาวะได้ เมื่อปัสสาวะที่มีเชื้อปนเปื้อนในน้ำ ดิน โคลน แอ่งน้ำ หรือพื้นที่ชื้นแฉะ เชื้อจะมีชีวิตอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้ระยะหนึ่ง โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนชื้นหลังฝนตก สุนัขจึงอาจได้รับเชื้อขณะเล่นน้ำ เดินลุยโคลน หรือดื่มน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติ หรือแค่เพียงเดินผ่านบริเวณที่มีน้ำหรือดินปนเปื้อนเชื้อ เชื้อก็สามารถเข้าสู่ร่างกาย โดยผ่านเยื่อบุตา จมูก ปาก หรือผิวหนังที่มีบาดแผลและรอยถลอก จากนั้นเชื้อเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปยังอวัยวะต่าง ๆ โดยอวัยวะที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก ซึ่งมีความสำคัญมาก คือไตและตับ

สุนัขบางรายอาจเกิดความผิดปกติระบบการแข็งตัวของเลือด อาจมีเลือดออกในปอดร่วมด้วย ดังนั้น การเดินป่า เล่นน้ำ ว่ายน้ำ เดินตามทุ่งนา หรือสัมผัสแหล่งน้ำธรรมชาติ จึงเป็นเรื่องที่ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ

อาการแบบไหนที่เจ้าของสุนัขควรสงสัยว่าอาจป่วยด้วยโรคฉี่หนู ข้อให้สังเกตอาการต่อไปนี้ แต่ช่วงแรกนั้นอาการอาจไม่จำเพาะเจาะจง แต่ดูคล้ายกับโรคทั่วไป เช่น ซึม ไม่กินอาหาร อ่อนแรง มีไข้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดเมื่อย จนไม่อยากเคลื่อนไหว แต่หากโรครุนแรงมากขึ้น อาจพบอาการที่สัมพันธ์กับไตหรือตับ เช่น ดื่มน้ำและปัสสาวะผิดปกติ ปัสสาวะน้อยลง ตัวเหลือง ตาเหลือง อาเจียนมากขึ้น หรือมีภาวะขาดน้ำ ส่วนในรายที่อาการรุนแรงมาก อาจเกิดไตวายเฉียบพลัน ตับทำงานผิดปกติ ภาวะเลือดออก มีความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือด เลือดออกในปอด อวัยวะหลายระบบล้มเหลว จนเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ดังนั้น หากคุณเพิ่งพาสุนัขไปเดินป่า เล่นน้ำ ลุยโคลน เที่ยวบริเวณน้ำตก ลำธาร ทุ่งนา หรือพื้นที่น้ำขัง แล้วภายในช่วงต่อมา สุนัขเริ่มมีอาการซึม ไม่กิน หรืออาเจียน ควรแจ้งประวัติการเดินทาง และการสัมผัสน้ำ หรือสิ่งแวดล้อมเหล่านั้นให้สัตวแพทย์ทราบด้วย

สัปดาห์หน้ามาดูกันต่อว่า การตรวจรักษาโรคฉี่หนูในสุนัขทำกันอย่างไร

น.สพ. นนทษิต ชุติญาณวัฒน์

หน่วยกิจการพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน