ว่าด้วยเรื่อง มอก.เหล็กข้ออ้อย (ตอนที่1)

การประชาพิจารณ์ปรับปรุงมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือ มอก.เหล็กข้ออ้อย ที่เปิดรับฟังความคิดเห็นถึง 2 ครั้ง โดยครั้งล่าสุดจัดขึ้นเมื่อวันที่ 17 ส.ค.2569 ผลปรากฏว่ายังไม่มีข้อสรุป โดยประเด็นสำคัญของอุตสาหกรรมเหล็กไทย และข้อถกเถียงในการกำหนดมาตรฐาน มอก. คือกรรมวิธีการผลิตจากเตาเหนี่ยวนำไฟฟ้า หรือ IF กับเตาหลอมไฟฟ้า หรือ EF และเตาที่ใช้กระบวนการทางเคมีและออกซิเจนบริสุทธิ์เป่าด้วยแรงดันสูง หรือ BO ว่ามาตรฐานใหม่ควรให้ความสำคัญเฉพาะคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ หรือจำเป็นต้องควบคุมไปถึงกระบวนการผลิตตั้งแต่ต้นทาง

นายพงศ์เทพ เทพบางจาก รองประธานกลุ่มอุตสาหกรรมเหล็ก สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และหนึ่งในกรรมการวิชาการ คณะที่ 84 หรือ กว.84 เปิดเผยว่า หัวใจของมาตรฐานเหล็กเส้นก่อสร้างควรอยู่ที่ความปลอดภัยและความสม่ำเสมอของคุณภาพ เพราะเหล็กเส้นไม่ใช่สินค้าทั่วไป แต่เป็นวัสดุโครงสร้างที่มีผลต่อความมั่นคงแข็งแรงของอาคารและโครงสร้างพื้นฐานที่ประชาชนใช้งาน

“สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่เพียงการนำสเปก หรือข้อกำหนดคุณสมบัติผลิตภัณฑ์ที่ก้าวหน้ามาใช้เท่านั้น เพราะแม้แต่จีนก็มีกำหนดข้อกำหนดด้านเทคโนโลยีการผลิตไว้อย่างรัดกุม เช่น การกำหนดกรรมวิธีการผลิตด้วย EF และ BO รวมถึงการกำหนดให้เหล็กเกรดต้านทานแผ่นดินไหว ต้องผ่านกระบวนการปรุงนอกเตาหลอม หรือ External Refining เป็นข้อกำหนดที่สะท้อนว่าคุณภาพของเหล็กสำหรับงานโครงสร้างไม่ควรถูกพิจารณาเฉพาะผลทดสอบของผลิตภัณฑ์ปลายทางเท่านั้น แต่ต้องมองย้อนกลับไปถึงกระบวนการผลิตด้วย”

นายพงศ์เทพกล่าวว่า การที่ผลิตภัณฑ์ผ่านการทดสอบอย่างเดียวอาจจะยังไม่พอ เนื่องจากเหล็กเส้นเมื่อถูกนำไปใช้ในโครงสร้างแล้ว เหล็กจะถูกฝังอยู่ภายในคอนกรีตไม่สามารถตรวจสอบได้อีก ดังนั้น สิ่งที่มีความสำคัญไม่แพ้ผลการทดสอบคือ ความสม่ำเสมอของคุณภาพ หรือ Consistency ผลการทดสอบแต่ละครั้งเป็นเพียงการสุ่มตัวอย่างผลิตภัณฑ์ในปริมาณที่น้อยมาก เมื่อเทียบกับปริมาณเหล็กทั้งหมดที่ผลิตออกมา ในกรณีเหล็กอาจเป็นการสุ่มในระดับเพียง ppm ดังนั้น การผ่านการทดสอบจากตัวอย่างจำนวนจำกัดตามเงื่อนไขของร่าง มอก. จึงไม่สามารถยืนยันคุณภาพของเหล็กเส้นทั้งหมดได้ จึงมีความจำเป็นต้องกำหนดกรรมวิธีการผลิตตั้งแต่ต้นทาง

เศรษฐศาสตร์วันหยุด...จะบอกว่าในเวทีรับฟังความคิดเห็นเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม ที่ผ่านมา มีกลุ่มคนที่เกี่ยวข้องและมีส่วนได้ส่วนเสียจากหลายฝ่ายเข้าร่วม ซึ่งต่างก็ได้แสดงความเห็นและสะท้อนข้อมูลที่น่าสนใจละเป็นประโยชน์มากมายในหลายแง่มุม ซึ่ง..เศรษฐศาสตร์วันหยุด...จะได้รวบรวมและนำมาเสนอให้ผู้อ่านได้พิจารณาในเวลาต่อไปจากนี้

พงษ์พันธุ์