หมอประกิตเปิดวอร์สู้! ปมดึงงบ สสส. เข้าระบบ เสี่ยงการเมืองแทรกแซง ซัดระบบป้องกันพัง ระวังค่ารักษาพุ่งทวีคูณ

"นำงบประมาณ สสส. เข้าสู่งบประมาณปกติ รับได้ไหม?

มีคำถามค่ะ: รับได้ไหม? หากองค์กร สสส. ยังคงอยู่ แต่สภาพรับทุนเปลี่ยนไป เป็นรับจากงบประมาณโดยตรง

 

ตอบ: หากเปลี่ยนการรับงบประมาณของ สสส. ไปรับจากงบประมาณโดยตรง จะป้องกันความเสี่ยงที่จะถูกแทรกแซงโดย ส.ส.และฝ่ายการเมืองได้ยากมาก ในสภาพการเมืองที่ประเทศไทยเป็นอยู่ ทั้งโครงการที่จะได้รับการสนับสนุน และจำนวนงบประมาณที่ สสส.จะได้รับ

มีความเสี่ยงที่งบของ สสส. จะถูกนำไปใช้ในด้านการรักษาพยาบาล หรือถูกนำไปปนกับงบที่ใช้รักษาพยาบาล โครงการสร้างเสริมสุขภาพที่ สสส. สนับสนุน ส่วนใหญ่จะมีระยะเวลามากกว่าหนึ่ง อาจจะถึง 2-3-4 ปี การพิจารณาด้วยระบบงบประมาณปกติ อาจจะมีปัญหาในการบริหารงบประมาณสนับสนุนโครงการได้

อีกประการหนึ่ง ถ้าหากการได้มาซึ่งงบประมาณของ สสส. ไม่สม่ำเสมอ ไม่เพียงพอ การวางแผนสนับสนุนโครงการสร้างเสริมสุขภาพระยะยาว จะเป็นไปได้ยากมาก และการที่จะมีภาคีที่จะมาร่วมทำโครงการก็จะมีอุปสรรคมาก เพราะภาคีไม่มีหลักประกัน ความต่อเนื่องในการทำโครงการ

ถ้าหากไม่มีทุนสนับสนุนจาก สสส. งานในรูปแบบที่ สสส. ทำงานวิชาการ งานที่ให้ภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันโรค/สร้างเสริมสุขภาพแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย ที่จะทำผ่านระบบราชการ ซึ่งเน้นการให้บริการ ที่มีกรอบคิดแบบงานประจำ

ข้อแนะนำจากมติที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติ ว่าด้วยการป้องกันและควบคุม NCDs โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ข้อที่ 49 ส่งเสริมทุกวิถีทางที่เป็นไปได้ ในการได้มาซึ่งงบประมาณที่เพียงพอ สม่ำเสมอ และยั่งยืน รวมทั้งกำลังคน ทรัพยากรทางเทคนิคที่จำเป็น และพิจารณาสนับสนุนโดยสมัครใจ ด้วยวิธีการที่คุ้มค่า ผ่านนวตกรรมทางการเงิน เพื่อสนับสนุนการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ระยะยาว

หากงานสร้างเสริมสุขภาพ มีประสิทธิภาพลดลงจาการนำงบประมาณของ สสส. เข้าสู่งบประมาณปกติ การป้องกันคนไม่ให้ป่วยก็จะยิ่งมีประสิทธิภาพลดลงด้วย ค่ารักษาพยาบาลจะยิ่งพุ่งสูงขึ้เป็นทวีคูณ ที่รัฐต้องตามไปจ่ายในโครงการหลักประกันสุขภาพ

ขณะนี้งบรักษาป้องกันโรคของทั้งประเทศประมาณปีละ 8 แสนกว่าล้านบาท (เฉพาะงบของส่วนราชการ ปีละ 6 แสนกว่าล้านบาท) และเฉลี่ยเพิ่มขึ้นปีละ 3 หมื่นกว่าล้านบาท

งบ สสส. ปีละ4,000 ล้านบาท ซึ่งสนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาพ ทำเนื้องานที่แตกต่าง เสริมเติมจากงานบริการ ที่เงิน 8 แสนล้านบาทที่งบประมาณปกติที่ใช้อยู่ (อินโฟกราฟิก) ซึ่งหากนำเงิน 4 พันล้านบาทไปเพิ่มในงบรักษาพยาบาล 8 แสนล้านกว่าล้านบาท จะเพิ่มคุณค่าได้น้อยมาก จากการใช้ไปในการซ่อม/รักษาคนที่ป่วยแล้ว จะเกิดประโยชน์น้อยกว่าที่จะใช้งบ 4 พันล้านบาท ในการสนับสนุนโครงการสร้างเสริมสุขภาพ ตามที่กฎหมายกำหนดอยู่ใน พรบ. สสส.

จึงไม่ควรที่จะนำงบประมาณที่สสส.ได้รับตรงจากภาษีสินค้าทำลายสุขภาพ สุราและยาสูบ กลับเข้าระบบงบประมาณปกติ ซึ่งจะเกิดผลเสียต่อการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเจ็บป่วยและเสียชีวิตของคนไทย"

 

ชวนคนไทยแสดงพลังปกป้องหลักการ “สร้างนำซ่อม”

ต่อมาในวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ศ.นพ.ประกิต ได้โพสต์ข้อความเพิ่มเติม แจ้งถึงความคืบหน้าว่า ขณะนี้รัฐบาลกำลังยกร่างกฎหมายเพื่อเปลี่ยนแปลงที่มาของงบประมาณดังกล่าว พร้อมเน้นย้ำว่าความคิดเห็นของประชาชนมีความสำคัญมากที่จะชี้ชะตางานสร้างเสริมสุขภาพของไทย ซึ่งก่อตั้ง สสส. (ปี 2544) มาพร้อมกับ สปสช. (ปี 2545) ภายใต้หลักการ “สร้างนำซ่อม”

ทางมูลนิธิฯ จึงขอเชิญชวนประชาชนร่วมแสดงความคิดเห็นในช่องทางประชาพิจารณ์ของรัฐสภา เกี่ยวกับ "ร่างพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (ฉบับที่ ...) พ.ศ. ..." โดยสามารถดำเนินการได้ตามขั้นตอนดังนี้

1. กดลิงก์: https://www.parliament.go.th/section77/survey_detail.php...

2. เลือก "แสดงความคิดเห็น"

3. กรอกเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก

4. ตอบข้อคำถาม

5. กดส่งความคิดเห็น

ทั้งนี้ รัฐสภาจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจนถึงวันที่ 14 ตุลาคม 2569 นี้เท่านั้น