กวนน้ำให้ใส : รักษาตลาดส่งออกหลัก การลงทุน การจ้างงาน เงินในประเทศ

มันคือ ความคืบหน้าของงานสำคัญของบ้านเมือง
เอาบ้านเมืองส่วนรวมมาก่อน เอาการเมืองไว้ทีหลัง
ลองคิดง่ายๆ..
สถานการณ์โลกยุคปัจจุบัน สงครามสู้รบด้วยอาวุธ สงครามการค้า โลกถูกแบ่งแยก ราคาน้ำมันผูกกับสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง การค้าการลงทุนปั่นป่วนทั่วโลก
ใครจะไปลงทุนที่ไหน ต้องดูว่าประเทศนั้นส่งออกไปขายตลาดไหนในอัตราภาษีเท่าไหร่
อนาคตการส่งออก การซื้อวัตถุดิบ การจ้างงานในประเทศไหน ก็ต้องดูว่า ประเทศนั้นจะยังส่งออกไปตลาดหลักๆ ได้อยู่หรือไม่ หลังโดนกำแพงภาษีเมื่อเทียบกับคู่แข่งเป็นอย่างไร? ฯลฯ
ในสถานการณ์แบบนี้เอง ที่กำลังเป็นอยู่จริง
ถ้าไม่มีหลักประกันความมั่นใจอะไรออกมาเลย การลงทุน การจ้างงาน การขยายกิจการในประเทศไทย ย่อมเสี่ยงจะมีปัญหาหยุดชะงัก
เมื่อสถานการณ์เป็นแบบนี้ หากประเทศไทยสามารถสร้างความเชื่อมั่นกับทั่วโลกได้ว่า ประเทศไทยจะไม่สูญเสียตลาดส่งออกใหญ่ที่สุดอย่างสหรัฐอเมริกาแน่นอน เพราะจะได้รับอัตราภาษีไม่แย่ไปกว่าประเทศคู่แข่งแน่นอน
เพราะผู้นำสูงสุดของสหรัฐและผู้บริหารประเทศไทย ได้มีการลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ยืนยันว่าทั้งสองประเทศสามารถบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน หรือ ART ได้แล้ว
มันจึงเป็นความคืบหน้าที่ดีอย่างยิ่ง สมควรได้รับเสียงชื่นชม เพื่อให้เดินหน้าทำงานต่อไป
1. ฟังคนทำงานอธิบาย ก่อนไปหัวร้อนกับข่าวปั่น
เห็นด้วยอย่างยิ่ง กับคำอธิบายที่รองนายกฯ รมว.พาณิชย์ ศุภจี สุธรรมพันธุ์ บอกว่า
“การเจรจาเชิงกลยุทธ์ ไม่ใช่การโต้วาที เราไม่จำเป็นต้องเปิดเผยทุกกระบวนท่า หรือเอาชนะกันด้วยถ้อยคำ แต่ต้องรู้จังหวะ ธรรมเนียม รักษาความสัมพันธ์ และสร้างผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ให้มากที่สุด
รักษารายได้ส่งออกรวม 2.37 ล้านล้าน
รักษารายได้ส่งออกเกษตร 1.7 แสนล้าน
รักษาการจ้างงาน 1.25 ล้านคน
รักษาศักยภาพการแข่งขันของประเทศในระยะยาว …
….
….มีข่าวที่น่ายินดีเกี่ยวกับความคืบหน้าการเจรจาการค้าระหว่างไทยกับสหรัฐฯ ค่ะ
หลังจากที่ท่านนายกฯ และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ร่วมลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ยืนยันว่าทั้งสองประเทศสามารถบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน หรือ ART ได้แล้ว
ความคืบหน้าครั้งนี้ มีความสำคัญต่อประเทศไทย เพราะสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของเรา โดยในปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่าถึง 2.37 ล้านล้านบาท และมีการจ้างงานในประเทศที่เชื่อมโยงกับตลาดนี้ประมาณ 1.25 ล้านคน การเจรจาจึงมีเป้าหมายสำคัญในการรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับทั้งรายได้ของผู้ประกอบการและการจ้างงานของคนไทยจำนวนมากค่ะ
ขณะเดียวกัน หลังจากมีการเผยแพร่ข่าวการลงนาม ก็เห็นว่ามีหลายท่านให้ความสนใจและมีคำถามเกี่ยวกับรายละเอียดของความตกลง โดยเฉพาะเรื่องการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ จึงอยากขอใช้พื้นที่นี้อธิบายข้อมูลเพิ่มเติมค่ะ
ก่อนอื่น ต้องทำความเข้าใจว่า การลงนามครั้งนี้ยังไม่ใช่การลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์นะคะ แต่เป็นการยืนยันว่าทั้งสองประเทศสามารถเจรจาจนได้ข้อสรุปในสาระสำคัญแล้วซึ่งถือเป็นความคืบหน้าอีกขั้นหนึ่งของกระบวนการเจรจาที่ดำเนินมาตั้งแต่ปี 2568
สำหรับรายละเอียดที่ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวถึง ทั้งเรื่องการเปิดตลาดสินค้า การซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (จริงๆมีการจัดซื้อพลังงานและเครื่องบินด้วย) เป็นเรื่องที่อยู่ในกรอบการเจรจามาตั้งแต่รัฐบาลก่อน เมื่อเดือนกรกฎาคม 2568 ซึ่งกรอบการเจรจาดังกล่าวมีส่วนสำคัญที่ทำให้ไทยได้รับการปรับลดอัตราภาษีตอบโต้จากเดิม 36% เหลือ 19% และได้มีการประกาศกรอบความตกลงร่วมกันต่อสาธารณะในเดือนตุลาคม 2568 จึงไม่ใช่ข้อเรียกร้องใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นจากการลงนามครั้งนี้ค่ะ
แล้วการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ หมายความว่าไทยเสียเปรียบหรือไม่? อยากอธิบายว่า การเปิดตลาดเป็นเรื่องปกติของการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับความตกลงการค้าเสรี (FTA) ที่ไทยทำกับประเทศต่างๆ มาแล้ว 24 ประเทศ อาทิ ประเทศทั้งสิบประเทศในอาเซียน EFTA ภูฏาน ซึ่งทำให้สินค้าจากประเทศเหล่านี้ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีในการเข้าสู่ตลาดไทยอยู่แล้ว การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ จึงเป็นการเปิดโอกาสให้สินค้าสหรัฐฯ สามารถเข้ามาแข่งขันกับสินค้าจากประเทศที่ไทยมีความตกลงการค้าเสรีอยู่แล้วได้มากขึ้น โดยการเปิดตลาดระหว่างกันมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและสร้างประโยชน์ให้กับเศรษฐกิจของทั้งสองฝ่ายค่ะ
ในมุมของประเทศไทย การเปิดตลาดจะช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการซื้อสินค้ามากขึ้น และผู้ประกอบการไทยก็มีทางเลือกในการเข้าถึงวัตถุดิบ เครื่องจักร และเทคโนโลยีจากประเทศต่างๆ ที่เรามีข้อตกลงการค้าหลากหลายมากขึ้น ที่สำคัญ การเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าเราจำเป็นต้องซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพราะสุดท้ายแล้วจะซื้อหรือไม่ซื้อผู้บริโภคและผู้ประกอบการยังเป็นผู้ตัดสินใจเองค่ะ



สิ่งที่อยากย้ำ คือ ตลอดการเจรจาที่ผ่านมา เราพิจารณาทุกเรื่องโดยยึดผลประโยชน์ของประเทศและประชาชนเป็นสำคัญ หากจะเปิดตลาดให้นำเข้าสินค้าประเภทใดเพิ่มขึ้นก็ต้องพิจารณาว่าสินค้านั้นจะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทยอย่างไร เช่น เป็นสินค้าที่เราไม่ได้ผลิตเอง หรือผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการในประเทศ รวมถึงวัตถุดิบที่ช่วยลดต้นทุนให้ผู้ประกอบการไทย
ขณะเดียวกันก็ต้องพิจารณาผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ผลิตในประเทศควบคู่กันไป โดยเฉพาะสินค้าอ่อนไหวที่จำเป็นต้องมีเงื่อนไข โควตา หรือมาตรการดูแลที่เหมาะสมเพราะการเจรจาการค้าแต่ละครั้งต้องมองให้ครบทุกด้าน ทั้งประโยชน์ที่จะได้รับและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับคนไทยค่ะ
อีกเรื่องที่อยากให้เห็นภาพ คือ ไทยเป็นประเทศที่ได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ มาอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่สหรัฐฯ เริ่มใช้มาตรการภาษีภายใต้กฎหมาย IEEPA ไทยเป็นประเทศที่ได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ อันดับ 11 ของโลก ก่อนขยับมาเป็นอันดับ 7 ณ สิ้นปี 2568 และอันดับ 5 ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 ตามลำดับ
แม้ไทยจะมีการเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ สูงขึ้น แต่เราก็สามารถเจรจาเพื่อให้ได้รับอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขันในระดับใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาคได้
ขณะเดียวกัน แม้จะมีการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นตามกรอบความตกลง ก็ไม่ได้หมายความว่าไทยจะสูญเสียการเกินดุลการค้าทั้งหมด เพราะสหรัฐฯ ยังคงเป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ที่มีความต้องการสินค้าไทยอย่างต่อเนื่องค่ะ
เรื่องนี้ มีความสำคัญมาก เพราะหากสินค้าไทยต้องเผชิญอัตราภาษีที่สูงกว่าประเทศคู่แข่งก็อาจทำให้ผู้ประกอบการไทยเสียคำสั่งซื้อและส่วนแบ่งตลาดไปได้ การเจรจาจึงมีเป้าหมายเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ควบคู่กับการรักษาตลาดส่งออกที่เชื่อมโยงกับงานและรายได้ของคนไทยจำนวนมากค่ะ
ตลอดกระบวนการเจรจา ทีมไทยแลนด์ได้ทำงานร่วมกันทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน พร้อมรับฟังข้อเสนอและข้อกังวลจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อนำมาประกอบการกำหนดท่าทีของไทย โดยคำนึงถึงทั้งโอกาสทางการค้าและผลกระทบต่อผู้ผลิต เกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคในประเทศค่ะ
สำหรับขั้นตอนต่อจากนี้ ยังมีอีกหลายเรื่องที่ต้องดำเนินการ ทั้งไทยและสหรัฐฯ จะต้องขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายของร่างความตกลงให้สมบูรณ์ ก่อนที่ฝ่ายไทยจะเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบในการลงนามอย่างเป็นทางการ จากนั้นยังมีกระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การพิจารณาของรัฐสภา รวมถึงการปรับปรุงกฎหมายและกฎระเบียบที่จำเป็น ก่อนที่ความตกลงจะมีผลใช้บังคับ
เพราะฉะนั้น การลงนามแถลงการณ์ร่วมครั้งนี้จึงเป็นอีกขั้นหนึ่งของการเจรจาที่บรรลุความตกลงการร่วมมือของทั้งสองประเทศ เพื่อให้ความมั่นใจว่า ไทยจะได้รับอัตราภาษีที่เป็นอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขัน (Favorable Rate) และทัดเทียมหรือดีกว่าประเทศอื่นๆ ที่ได้เซ็น ART ไปแล้ว ทั้งนี้เพื่อรักษาศักยภาพของการแข่งขัน แต่ยังไม่ได้หมายความว่ามาตรการทั้งหมดจะมีผลทันทีค่ะ
สิ่งที่เราให้ความสำคัญคือการรักษาตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของไทย ซึ่งเชื่อมโยงกับงานและรายได้ของคนไทยจำนวนมาก ควบคู่กับการดูแลผู้ผลิตและผู้ประกอบการในประเทศให้สามารถแข่งขันได้ภายใต้สถานการณ์การค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
เข้าใจดีว่าความตกลงนี้เกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วน และแต่ละฝ่ายย่อมมีทั้งโอกาสและข้อกังวลที่แตกต่างกัน จึงอยากให้ทุกท่านได้รับข้อมูลที่ครบถ้วน และมีโอกาสแสดงความคิดเห็นในกระบวนการที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้ค่ะ..” - รองนายกฯ ศุภจีกล่าว
2. คาดว่า ตลาดสหรัฐฯ ปี 2569 มีมูลค่ากว่า 3 ล้านล้านบาท
ในปี 2568 ไทยและสหรัฐฯ มีมูลค่าการค้าระหว่างกันถึง 93,409 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยมีการส่งออกไปสหรัฐ มูลค่า 72,519 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้าจากสหรัฐฯ 20,890 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยได้ดุลกับสหรัฐ 51,629 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นอันดับ 7 ของโลก
ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 (มกราคม –กันยายน) ไทยและสหรัฐฯ มีมูลค่าการค้าระหว่างกันถึง 97,382 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยมีการส่งออกไปสหรัฐฯ มูลค่า 74,934 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้าจากสหรัฐฯ 22,448 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยได้ดุลกับสหรัฐ 52,486 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นลำดับที่ 5 ซึ่งขยับจากปีก่อนหน้า (ปี 2568)
แถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยและสหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) เป็นการยืนยันในระดับผู้นำว่าไทยและสหรัฐฯ ได้บรรลุในสาระสำคัญของการเจรจา ART แล้ว และทั้งสองฝ่ายจะเริ่มกระบวนการภายในที่จำเป็นของแต่ละฝ่าย เพื่อเตรียมความตกลงให้พร้อมสำหรับการลงนามและมีผลใช้บังคับต่อไป
แถลงการณ์ร่วมเป็นการแสดงเจตนารมณ์ร่วมกัน ยังไม่ใช่การลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ ซึ่งยังต้องผ่านกระบวนการทางด้านนิติบัญญัติของประเทศต่อไป
ที่สำคัญ เป็นการรักษาคำสั่งซื้อ การผลิต การใช้วัตถุดิบในประเทศ รวมถึงการจ้างงานทั้งทางตรงและทางอ้อมกว่า 2 ล้านราย ตลอดห่วงโซ่อุปทาน
ไทยยังไม่ลดภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ ในทันที ปัจจุบันสินค้าที่นำเข้าจากสหรัฐฯ ยังคงเสียภาษีนำเข้าในอัตราเดิมทุกรายการ
การปรับลดภาษีภายใต้ ART จะมีผลก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายได้ลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ ไทยได้ดำเนินกระบวนการภายในตามที่กฎหมายและรัฐธรรมนูญกำหนดครบถ้วน และความตกลงมีผลใช้บังคับแล้วเท่านั้น
กระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงเพิ่มเติมว่า การจัดซื้อสินค้าเกษตร หรือการเปิดตลาดสินค้าเกษตรให้กับสหรัฐฯ ส่วนใหญ่เป็นรายการสินค้าที่ไทยมีความต้องการนำเข้าอยู่แล้วในปัจจุบัน เป็นสินค้าที่เราผลิตได้ไม่เพียงพอ เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ถั่วเหลือง
บางอย่างก็มีสัญญาซื้อขายอยู่แล้ว เช่น เครื่องบิน อาวุธยุทโธปกรณ์
โดยที่บางอย่างเรามีการนำเข้าจากแหล่งอื่น เพียงแค่เปลี่ยนแหล่งนำเข้ามานำเข้าจากสหรัฐฯ ให้มากขึ้นเพื่อช่วยปรับสมดุลการค้า เนื่องจากสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย ในสัดส่วน 25% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด และไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ เป็นอันดับ 5 ของโลก ซึ่งสหรัฐฯ พยายามลดการขาดดุล ในขณะที่สินค้าไทยจำเป็นต้องได้รับอัตราภาษีนำเข้าสหรัฐฯ ใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่ง เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน
สำหรับประเด็นเนื้อสุกร ยืนยันว่า ไม่มีการอนุญาตนำเข้าเนื้อสุกรที่มีการใช้สารเร่งเนื้อแดงเด็ดขาด
ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ต้องไม่ให้กระทบเกษตรกรผู้เพาะปลูกเด็ดขาด
สำหรับรายละเอียดของตัวบทความตกลงและตารางลดภาษีรายสินค้า ขณะนี้ทั้งสองประเทศกำลังเตรียมการเพื่อเข้าสู่กระบวนการขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมาย และยังเป็นข้อมูลการเจรจาที่ต้องรักษาความลับตามแนวปฏิบัติของการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ จึงยังไม่สามารถเปิดเผยได้ในขณะนี้
ไทยไม่ได้ลดภาษีสินค้าสหรัฐฯ ทุกรายการ การปรับลดภาษีจะเป็นไปตามตารางข้อผูกพันที่กำหนดเงื่อนไขไว้เป็นรายสินค้า ตามแนวทางเดียวกับความตกลงการค้าที่ไทยจัดทำกับประเทศคู่ค้าอื่น
ในขั้นตอนต่อไป ไทยและสหรัฐฯ จะร่วมกันขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมาย ก่อนลงนามความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์ หลังจากนั้น รัฐบาลจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และเสนอรัฐสภาพิจารณาตามกระบวนการขั้นตอนภายในที่กำหนด เมื่อกระบวนการภายในของทั้งสองฝ่ายเสร็จสิ้นและได้แจ้งต่อกันแล้ว ความตกลงจึงจะมีผลใช้บังคับ และการปรับลดภาษีจึงจะเริ่มดำเนินการตามที่ตกลงกัน
สารส้ม
