วันที่ 31 มกราคม 2569 ศ.ดร.สุวินัย ภรณวลัย อดีตอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้โพสต์ข้อความลงบนเฟซบุ๊ก ระบุว่า อวดรวยแค่ไหน กร่างแค่ใดก็ไม่พ้น "เจ้ากรรมนายเวร"

ถึงคนที่เหยียดสลิ่มว่า "แก่ จน โง่" ในโลกของคุณที่เงินเสียงดัง รถหรูสว่าง ยอดไลก์พุ่ง คนติดตามเยอะ คุณอาจเชื่ออย่างเงียบ ๆ ว่าความมั่งคั่งของคุณ คือเกราะ และ อำนาจคือใบอนุญาตให้ "กร่าง" อย่างไรก็ได้ แต่ประวัติศาสตร์—ทั้งเล็กและใหญ่—ล้วนบอกตรงกันว่า ไม่จริง เพราะไม่ว่าใครจะอวดรวยแค่ไหน กร่างแค่ใด "เจ้ากรรมนายเวร" ไม่เคยสนใจฐานะทางสังคม

1) เจ้ากรรมนายเวร ไม่ใช่ผี แต่คือ “โครงสร้างเหตุ–ผล” ที่ตามทันเสมอ ในความเข้าใจแบบพื้นบ้าน เจ้ากรรมนายเวรคือดวงวิญญาณ รอทวงคืน แต่ในมุมบูรณาการ เจ้ากรรมนายเวรคือ คน ระบบ ความจริง และผลกรรม มันไม่ต้องโผล่เป็นผี เพราะมันทำงานเป็น ระบบ ระบบเครือข่าย ระบบคดี ระบบชื่อเสียง ระบบจิต ระบบความสัมพันธ์ และระบบเหล่านี้ ไม่ต้องการความเชื่อ มันต้องการแค่ “เวลา”

2) เงินซื้อความสะดวกได้ แต่ซื้อ “การลบเหตุ” ไม่ได้ เงินช่วยให้คุณมีชีวิตที่หรูหรา สะดวกสบายก็จริง แต่เงิน ลบเหตุไม่ได้ ถ้าคุณเหยียดคนค่อนประเทศที่ "เห็นต่าง" จากคุณ ระบบจะสร้างแรงต้าน ถ้าคุณกร่าง เครือข่ายจะรอจังหวะถ้าคุณใช้เงินจ้างทนายไล่ฟ้องผู้คนความจริงจะเปลี่ยนช่องทาง นี่ไม่ใช่ศีลธรรม นี่คือ ฟิสิกส์ของสังคม แรงที่กดไว้ ย่อมเด้งกลับ แค่เมื่อไรเท่านั้น

3) กร่าง = ประกาศตัวเป็นเป้าในระบบซับซ้อน คนกร่างมักเข้าใจผิดว่า "กร่าง = กูแน่" แต่ในระบบซับซ้อน การกร่างคือการ - เพิ่มศัตรูโดยไม่จำเป็น - เปิดเผยจุดอ่อน - ทำให้คนจำชื่อ - และสร้างแรงร่วมมือประสานตีนของผู้ถูกเหยียด เจ้ากรรมนายเวรในยุคนี้ ไม่มาเดี่ยว มันมาเป็น เครือข่าย ไม่ต้องมีใครตั้งใจแก้แค้น ระบบจะจัดการเอง เมื่อความไม่พอใจสะสมถึงจุดวิกฤต

4) เจ้ากรรมนายเวรที่อันตรายที่สุด คือ “จิตที่หลงตัวเอง” พุทธเรียกว่า อวิชชา เต๋าเรียกว่า ฝืนเต๋า จิตวิทยาเรียกว่า narcissistic collapse ชื่อเรียกต่างกัน แต่สารเดียวกัน คือการเชื่อว่า
“กฎนี้ไม่ใช้กับข้า” และนี่แหละ คือเจ้ากรรมนายเวรที่อยู่ใกล้ที่สุด เพราะมันทำให้คุณ - ประเมินความเสี่ยงผิด - ดูถูกสัญญาณเตือน - และเดินซ้ำเส้นทางเดิม จนพังเอง

5) คนรอด คือคน “ไม่สร้างเจ้ากรรมนายเวรใหม่” ในทุกยุค คนที่อยู่ยาว ไม่ใช่คนที่อวดเก่ง แต่คือคนที่ รู้ขอบเขต เคารพระบบ ให้เกียรติคนอื่น และยอมถอยเมื่อควรถอย นี่ไม่ใช่ความดี นี่คือ สติปัญญาเชิงระบบ เพื่อไม่ถูกระบบเล็ง ไม่ถูกจดจำในฐานะเป้า และไม่ทิ้งแรงแค้นไว้ข้างหลัง

6) กรรมไม่ต้องเชื่อ แต่หนีไม่ได้ คุณไม่ต้องเชื่อเรื่องกรรมเหมือนที่คุณไม่ต้องเชื่อแรงโน้มถ่วง แต่ถ้าคุณกระโดดจากตึก ผลจะเกิด โดยไม่ขอความเห็นคุณ อวดรวยใช่ไหม กร่างนักหรือ เชิญทำต่อเลย ถ้ารับผลไหว ถ้าพร้อมรับแรงต้านทั้งหมด เพราะสุดท้ายแล้ว เจ้ากรรมนายเวร ไม่เคยถามว่า คุณเชื่อไหม มันแค่ถามว่า คุณทำอะไรไว้

บทส่งท้าย โลกไม่ได้ยุติธรรม แต่โลกไม่โง่ เงินอาจทำให้คุณสูงขึ้น แต่ยิ่งสูง แรงตกยิ่งรุนแรง คนที่รอดจริง คือคนที่ ไม่สร้างกรรมเพิ่ม ทั้งต่อตนเอง และต่อผู้อื่น ~ ไร้รอยไม่ไร้ใจ