วันที่ 11 พฤษภาคม 2569 ดร.สุวินัย ภรณวลัย นักเขียนและอดีตอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ระบุว่า ความเห็นของผมเรื่องแลนด์บริดจ์

สนามถกเถียงเรื่องแลนด์บริดจ์กำลังปนกัน 3 เรื่อง จนมั่วจริง ๆ คือ

1. แลนด์บริดจ์แบบขนตู้ข้ามทะเล
อันนี้เสี่ยงเจ๊ง เพราะ double handling สูง และแข่งมะละกาโดยตรงยากมาก

2. SEC / ระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้
อันนี้เป็นคนละโจทย์ คือพัฒนาอุตสาหกรรม เมือง ท่าเรือ ระบบราง เขตเศรษฐกิจพิเศษ สิทธิประโยชน์นักลงทุน

3. Logistics Hub / Hinterland Connection
อันนี้คือกรอบที่พูดถูกต้องที่สุด: เชื่อมจีนตอนใต้ ลาว ไทย อินโดจีน ออกสองมหาสมุทร ไม่ใช่แข่งมะละกาแบบทื่อ ๆ

ประเด็นที่ผมเห็นด้วยมากที่สุดคือ:

ถ้าแลนด์บริดจ์เป็นแค่ “ทางผ่านตู้สินค้า” มีโอกาสสูงที่จะไม่คุ้ม

แต่ถ้าออกแบบเป็น “SEC + logistics hub + value creation center” ถึงเริ่มมีเหตุผลทางยุทธศาสตร์

สั้นๆ หัวใจของโครงการนี้ควรเป็นว่า

"ไทยไม่ควรสร้างแลนด์บริดจ์เพื่อแย่งเรือจากมะละกาแต่ควรสร้างระบบเชื่อม hinterland ของเอเชียภาคพื้นทวีปออกสู่มหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก"นี่คือกรอบใหม่ที่เหนือกว่าทั้งฝ่ายเชียร์แบบขายฝัน และฝ่ายค้านแบบปฏิเสธทั้งหมด

แต่ยังมี “คำถามตายตัว” ที่ต้องตอบก่อนเดินหน้า:

(1) มีสินค้า O/D จริงจากจีนตอนใต้–ลาว–ไทย–อินโดจีนมากพอไหม?

(2) ระบบรางเชื่อมถึงระนองมี capacity จริงหรือยัง?

(3) ระนองรับเรือใหญ่ได้แค่ไหนโดยไม่ทำลายทะเล?

(4) ใครเป็น off-taker ตัวจริง ไม่ใช่แค่ MOU สวย ๆ?

(5) SEC จะสร้าง value creation จริง หรือกลายเป็นแค่ที่ดินเก็งกำไร?

(6) ไทยจะคุม governance ได้ไหม ไม่ให้เป็นทุจริต + speculation + foreign control?

ข้อสรุปของผม:
● Landbridge เฉย ๆ = เสี่ยงเจ๊ง
● SEC + Logistics Hub + Value Creation + Hinterland Connection = มีอนาคต แต่ต้องพิสูจน์หนักมาก
แต่ถ้าบุ่มบ่ามเดินหน้าทำโดยไม่มีข้อมูลนิเวศ, ฐานสินค้า off-taker และ governance ที่แข็งแกร่ง = มันจะเป็นหายนะราคาแพงระดับล้านล้านบาท ปัญหาจึงไม่ใช่ว่าไทยควรมีแลนด์บริดจ์หรือไม่ แต่คือไทยกำลังจะสร้าง ‘ทางผ่านของคนอื่น’ หรือสร้าง ‘โครงสร้างอำนาจทางเศรษฐกิจของตนเอง’ กันแน่