เจิมศักดิ์ ผ่าเกมตั้งที่ปรึกษาข้ามขั้ว เมื่อ การระดมสมอง ปะทะ จรรยามารยาททางการเมือง

เมื่อวันที่ 12 เม.ย.2569 ดร.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า " เมื่อ “การระดมสมอง” ปะทะ “จรรยามารยาททางการเมือง”: บทเรียนจากการตั้งที่ปรึกษาข้ามขั้ว

ท่ามกลางความท้าทายทางเศรษฐกิจที่รุมเร้า การที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์แสดงความกระตือรือร้นในการดึง “ผู้มีชื่อเสียงและนักวิชาการ” เข้ามาร่วมเป็นทีมที่ปรึกษาถือเป็นเจตนาที่ดีในการบริหารราชการแผ่นดิน 

แต่เมื่อปรากฏชื่อของ “รองหัวหน้าพรรคฝ่ายค้าน” ร่วมอยู่ในโผนั้นด้วย ก็นำมาสู่คำถามสำคัญจากสังคมถึงความเหมาะสมและบรรทัดฐานทางการเมือง

1. หัวใจของการตรวจสอบและถ่วงดุล (Checks and Balances)

ในระบอบประชาธิปไตย หน้าที่ของ “ฝ่ายค้าน” คือการตรวจสอบการทำงานของรัฐบาลอย่างเข้มข้น 

การที่บุคลากรระดับบริหารของพรรคฝ่ายค้านเข้าไปดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาในฝั่งรัฐบาล แม้จะอ้างว่า “ทำเพื่อชาติ”  แต่ในทางปฏิบัติย่อมเลี่ยงไม่ได้ที่จะเกิด ความขัดแย้งในบทบาทหน้าที่ (Conflict of Roles) 
ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความเข้มแข็งของสถาบันพรรคการเมืองในระยะยาว

2. บทเรียนจากวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540: ประสิทธิภาพที่ไม่ต้องสร้างภาพลักษณ์

หากย้อนมองไปในอดีต หลังช่วงวิกฤตต้มยำกุ้ง รัฐบาลชวน โดยรัฐมนตรีคลังธารินทร์  นิมมานเหมินทในขณะนั้น ได้ระดมผู้เชี่ยวชาญจากทุกภาคส่วนเข้ามาหารืออย่างต่อเนื่องเพื่อกอบกู้เศรษฐกิจ 

แต่ความต่างที่สำคัญคือ "วิธีการ" การหารือในครั้งนั้นเน้นไปที่เนื้อหาสาระและความเป็นมืออาชีพ โดยไม่ได้มุ่งเน้นการประกาศตัวบุคคลเพื่อหวังผลทางประชาสัมพันธ์หรือนัยทางการเมือง

3. ทางออกที่สง่างาม: ร่วมมือได้...โดยไม่ต้องข้ามเส้น

หากรัฐมนตรีต้องการรับฟังความเห็นที่เป็นประโยชน์จากทุกฝ่ายอย่างแท้จริง โดยไม่ทำลายกลไกการตรวจสอบของสภาฯ มีแนวทางที่สามารถทำได้ ดังนี้:

- การหารือแบบ Ad hoc (เฉพาะกิจ): เชิญผู้เชี่ยวชาญมาให้ความเห็นตามประเด็นปัญหาเป็นครั้งคราว แทนการแต่งตั้งเข้าโครงสร้างบริหารอย่างเป็นทางการ

- ใช้กลไกคณะกรรมาธิการ: ปรึกษาหารือผ่านเวทีสภาฯ ซึ่งเป็นพื้นที่รองรับการทำงานร่วมกันของทั้งรัฐบาลและฝ่ายค้านอย่างมีระเบียบตามรัฐธรรมนูญ

- เน้น "เนื้อหา" มากกว่า "ตัวตน": การรับฟังความเห็นโดยไม่มุ่งเน้นการทำ PR จะช่วยให้การทำงานมุ่งไปที่การแก้ปัญหาของประชาชนอย่างแท้จริง และลดข้อครหาเรื่องการ "กินรวบ" ทางการเมือง

บทสรุป

การทำเพื่อชาตินั้นมีหลายวิธี แต่การทำโดยรักษา "มารยาททางการเมือง" และ "ให้เกียรติบทบาทหน้าที่" ของกันและกัน คือรากฐานสำคัญที่จะทำให้สถาบันการเมืองไทยเติบโตอย่างยั่งยืน
ความปรารถนาดีต่อประเทศเป็นเรื่องน่าชื่นชม แต่จะดียิ่งกว่าถ้าความหวังดีนั้นมาพร้อมกับวิธีการที่รักษาความสมดุลของระบอบประชาธิปไตยให้มั่นคงสืบไป"