วันศุกร์ ที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2569
วันศุกร์ ที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2569
เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2569 มีรายงานว่า ในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน ที่ผ่านมา ที่ประชุมได้พิจารณาและมีมติเห็นชอบเรื่อง การจัดทำการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (Strategic Environmental Assessment : SEA) สำหรับแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ของจังหวัดสงขลาและปัตตานี ตามที่สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เป็นผู้เสนอ โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. รับทราบการจัดทำการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (Strategic Environment Assessment : SEA) สำหรับแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ของจังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานี (แผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ) ตามที่ได้รับมอบหมาย จากคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม 2564 รวมระยะเวลาดำเนินงาน 2 ปี 8 เดือน (ตั้งแต่วันที่ 29 ธันวาคม 2565 - 28 สิงหาคม 2568)
2. มอบหมายจังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และส่วนราชการที่เกี่ยวข้องนำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ ไปใช้เป็นกรอบในการจัดทำแผนงาน/โครงการ เพื่อการพัฒนาในพื้นที่จังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานีต่อไป
สาระสำคัญของเรื่อง
1. ที่ผ่านมาคณะรัฐมนตรีมีมติเกี่ยวกับโครงการเมืองต้นแบบ “สามเหลี่ยมมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน” ดังนี้
1.1 คณะรัฐมนตรีมีมติ (4 ตุลาคม 2559 และ 7 พฤษภาคม 2562) อนุมัติในหลักการโครงการเมืองต้นแบบ “สามเหลี่ยมมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน” เพื่อพัฒนาพื้นที่ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ให้เป็นพื้นที่เศรษฐกิจเฉพาะ ด้วยการกระตุ้นให้เกิดการลงทุนจากภาคเอกชน โดยนำร่องในพื้นที่ (1) อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี เป็นเมืองต้นแบบ อุตสาหกรรมแปรรูปการเกษตร (2) อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส เป็นศูนย์กลางการค้าชายแดนระหว่างประเทศ (3) อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เป็นเมืองต้นแบบการพัฒนาที่พึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน ซึ่งต่อมาได้ขยายผลไปสู่เมืองต้นแบบที่ 4 อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา เป็นเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคตเพื่อยกระดับการพัฒนาเชิงพื้นที่ทั้งระบบและครบวงจร ซึ่งต่อมาชาวบ้านเครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่นเรียกร้องให้หยุดโครงการ นิคมอุตสาหกรรมจะนะ และให้จัดทำ SEA ก่อนเดินหน้าโครงการดังกล่าว โดยมีข้อเสนอให้สร้างการพัฒนาอำเภอจะนะที่ยั่งยืนด้วยกระบวนการจัดทำ SEA เพื่อแสวงหารูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจที่หลากหลาย เป็นธรรม กระจายรายได้ และสร้างสมดุลสิ่งแวดล้อม
1.2 ต่อมาคณะรัฐมนตรีมีมติ (14 ธันวาคม 2564) มอบหมาย ให้ สศช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันจัดให้มีการจัดทำ SEA และแผนแม่บทต่างๆ โดยให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินการ และให้หน่วยงานของรัฐและทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องรอผลการประเมิน SEA ให้เป็นที่ยุติก่อนดำเนินการต่อไป
2. ภายหลังจากที่คณะรัฐมนตรีมีมติข้างต้น สศช. ได้ดำเนินการจัดประชุมกลุ่มย่อย (กุมภาพันธ์ - มีนาคม 2565) เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้เกี่ยวข้องจำนวน 4 ครั้ง โดยหารือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่เพื่อให้ได้ร่างข้อสรุปความต้องการของคนในพื้นที่เบื้องต้น และเมื่อวันที่ 27 - 29 สิงหาคม 2565 สศช. ได้ลงพื้นที่จังหวัดสงขลา เพื่อรับฟังข้อเท็จจริงในพื้นที่และประเมินผลกระทบเบื้องต้นและได้ข้อสรุปว่า ควรทำกระบวนการ SEA เพื่อจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ของ 2 จังหวัด คือ จังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานี เนื่องจากทั้ง 2 จังหวัดมีลักษณะทางกายภาพที่สอดคล้องกัน
3. ต่อมา สศช.ได้ว่าจ้างมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ดำเนินโครงการการจัดทำ SEA สำหรับแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ วงเงิน 27.95 ล้านบาท ระยะเวลาดำเนินการตั้งแต่ 29 ธันวาคม 2565 - 28 สิงหาคม 2568 โดยมีกิจกรรมที่ดำเนินการ เช่น การตรวจสอบพื้นที่ที่มีความเหมาะสมในการพัฒนา การจัดทำแผนการติดตามและประเมินผลของการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์และแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ การจัดเวทีเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจและเตรียมความพร้อมสำหรับขั้นตอนการพัฒนาและการประเมินทางเลือก
4. การจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ ด้วยกระบวนการ SEA มุ่งสร้างความสมดุลระหว่างมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เน้นการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อให้เกิดความน่าเชื่อถือ การยอมรับร่วมกัน และนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งการดำเนินงานจะใช้รูปแบบการวางแผนแบบบูรณาการ ประกอบด้วย 3 กระบวนการสำคัญ ได้แก่
4.1 กระบวนการ SEA ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ซึ่งมีผลการดำเนินการสรุปได้ ดังนี้
|
ขั้นตอน SEA |
ผลการดำเนินการ |
||||||||||||||||||
|
(1) การกำหนดขอบเขต (เพื่อกำหนดรูปแบบและขอบเขต ของการจัดทำ SEA) |
- ขอบเขตเชิงพื้นที่ : 2 จังหวัด คือ จังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานี - ขอบเขตเชิงเวลา : ระยะเวลาจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ 5 ปี ระหว่างปี 2571 - 2575 - การกำหนดกลุ่มของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย : จำนวน 10 กลุ่ม ได้แก่ (1) ประชาชนและชุมชน (2) ภาคประชาสังคม (3) หน่วยงานภาคเอกชนและผู้ประกอบการ (4) หน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ - แผนการสื่อสารและการมีส่วนร่วม : การกำหนดรูปแบบและวิธีการมีส่วนร่วมที่เหมาะสมตลอดทั้งกระบวนการจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ ด้วย SEA ในรูปแบบการประชุมกลุ่มย่อย จำนวน 8 ครั้ง - เป้าหมายการพัฒนา : ศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้ ด้วยการพัฒนาเศรษฐกิจยั่งยืน บนฐานทรัพยากรและความหลากหลายทางวัฒนธรรม |
||||||||||||||||||
|
(2) การพัฒนาทางเลือก (เพื่อระบุความเป็นไปได้ของกิจกรรมที่สามารถบรรลุ เป้าหมายการพัฒนาที่กำหนดไว้) |
- ทางเลือกที่ 1 : การพัฒนาตามสภาพปกติ เป็นการพัฒนาจังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานีตามแผนงานเดิมที่หน่วยงานของรัฐวางไว้เน้นการเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้ผ่านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการเกษตรมูลค่าสูง และการค้าชายแดน - ทางเลือกที่ 2 : การพัฒนาเพื่อเป็นศูนย์กลางเกษตรครบวงจร มุ่งเน้นการพัฒนาจังหวัดสงขลาและปัตตานีเป็นศูนย์กลางการเกษตรครบวงจร โดยยกระดับภาคเกษตรสู่เกษตรมูลค่าสูง - ทางเลือกที่ 3 : การพัฒนาเพื่อเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวการศึกษา และบริการสุขภาพมูลค่าสูง เป็นการพัฒนาพื้นที่ โดยเน้นการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมควบคู่ไปกับการพัฒนาการศึกษาและโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการเป็นเมืองไมซ์ - ทางเลือกที่ 4 : การพัฒนาเพื่อเป็นศูนย์กลางการค้าและธุรกิจเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง เพื่อรองรับการเป็นศูนย์กลางด้านการค้า การค้าชายแดนและการเป็นเมืองอัจฉริยะ - ทางเลือกที่ 5 : การพัฒนาพื้นที่บนฐานทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม สังคมและวัฒนธรรม มุ่งพัฒนาพื้นที่โดยเน้นการเกษตร ยั่งยืน การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศ และการจัดการภัยพิบัติอย่างสอดคล้องกับธรรมชาติ |
||||||||||||||||||
|
(3) การประเมินทางเลือก (เป็นการวิเคราะห์กิจกรรม การพัฒนาเชิงพื้นที่ของทางเลือก ข้างต้นเพื่อประเมินทางเลือก ร่วมกับผลการมีส่วนร่วม ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย |
- การประเมินทางเลือกเบื้องต้น เพื่อคัดเลือกทางเลือกแกนหลักและนำไปปรับแต่งทางเลือกร่วมกับทางเลือกรองเพื่อให้ได้ทางเลือก ที่เหมาะสม โดยมีผลการประเมิน ได้แก่ ทางเลือกแกนหลักเป็นทางเลือกที่ 5 (การพัฒนาพื้นที่บนฐานทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม สังคมและวัฒนธรรม) ส่วนทางเลือกอื่นเป็นทางเลือกรอง - ทางเลือกที่เหมาะสม : 29 กิจกรรมการพัฒนาเชิงพื้นที่ใน 8 ด้านได้แก่ การเกษตร อุตสาหกรรม การท่องเที่ยวและบริการ การค้าและคมนาคมขนส่ง - การคาดการณ์และประเมินผลกระทบสะสม : (1) ด้านเศรษฐกิจสะท้อนว่า การพัฒนาเชิงพื้นที่สามารถสนับสนุนการขยายตัวทางเศรษฐกิจและยกระดับฐานรายได้ของประชาชนในระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ (2) ด้านสังคม มีแนวโน้มก่อให้เกิดผลกระทบสะสมเชิงบวกต่อรายได้ครัวเรือน ความเป็นอยู่ของประชาชน และความเข้มแข็งของสถาบันทางสังคมในพื้นที่ และ (3) ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บ่งชี้ถึงข้อจำกัดของความสามารถในการรองรับของทรัพยากรและระบบนิเวศ หากการพัฒนาไม่มีมาตรการกำกับที่เหมาะสม |
||||||||||||||||||
|
(4) การกำหนดมาตรการ เพื่อความยั่งยืน |
นำผลการประเมินผลกระทบสะสมมากำหนดมาตรการเพื่อความยั่งยืน รวม 92 มาตรการ 5 ประเภท ดังนี้
|
||||||||||||||||||
|
(5) การจัดทำแผนติดตาม และประเมินผล SEA (เพื่อตรวจสอบผลกระทบสะสม ที่เกิดขึ้นจริงและประสิทธิภาพ ของมาตรการเพื่อความยั่งยืน ภายหลังการนำไปปฏิบัติ) |
- ด้านเศรษฐกิจ : 3 ตัวชี้วัด เช่น อัตราการเติบโตของผลิตภัณฑ์จังหวัดต่อหัว การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน (ผู้รับผิดชอบ : สศช. และสำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด) - ด้านสังคม : 3 ตัวชี้วัด เน้นผลกระทบต่อคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรม (ผู้รับผิดชอบ : สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด) - ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม : 10 ตัวชี้วัด เช่น พื้นที่ป่า ป่าชายเลน พื้นที่กัดเซาะชายฝั่ง ดัชนีคุณภาพอากาศ ดัชนีคุณภาพน้ำผิวดิน สัดส่วนขยะที่จัดการอย่างถูกต้อง (ผู้รับผิดชอบ : สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 16 และหน่วยงานด้านป่าไม้/ทรัพยากรทางทะเล) |
||||||||||||||||||
|
(6) การจัดทำรายงาน SEA |
การรวบรวมข้อมูล ขั้นตอนและผลการดำเนินงานต่าง ๆ ในกระบวนการ SEA พร้อมผลการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียมาจัดทำเป็นรายงานเพื่อเผยแพร่ให้ผู้มีส่วนได้เสียสามารถตรวจสอบผลการจัดทำที่ผ่านมาได้เพื่อให้เกิดความโปร่งใสในการดำเนินงานตลอดกระบวนการ |
4.2 กระบวนการมีส่วนร่วม : ดำเนินการใน 2 ลักษณะ (1) เป็นทางการ: โดยการจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นรวม 8 ครั้ง 45 เวที มีผู้เข้าร่วม 3,931 คน ครอบคลุมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้ง 10 กลุ่ม และ (2) ไม่เป็นทางการ : โดยการหารือกลุ่มย่อยรวม 19 ครั้ง 36 เวที มีผู้เข้าร่วม 1,323 คน เพื่อเตรียมความพร้อมและซักซ้อมขั้นตอนการดำเนินกระบวนการ SEA ก่อนเข้าประชุมรับฟังความคิดเห็นในเวทีที่เป็นทางการ
4.3 กระบวนการจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ : ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การสร้างความรับรู้และข้อตกลงร่วมกัน (2) การทบทวนแผนและข้อมูลพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง (3) การกำหนดเป้าหมายการพัฒนาและแนวทางการพัฒนา (4) การจัดทำแผนติดตามและประเมินผล และ (5) การจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ ซึ่งดำเนินการด้วยกระบวนการ SEA ที่ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอนตั้งแต่เริ่มต้น โดยมีการรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหา ทิศทางการพัฒนาและศักยภาพการพัฒนาของพื้นที่อย่างแท้จริงจากแต่ละฝ่าย เพื่อนำมาพัฒนาทางเลือกและประเมินทางเลือกร่วมกันจนได้ทางเลือกที่เหมาะสมเป็นที่ยอมรับจากทุกฝ่ายและทางเลือกดังกล่าวจะนำไปสู่แนวทางการพัฒนาและแผนงานสำคัญ รวมถึงพื้นที่เป้าหมาย ที่ปรากฏในแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ
4.4 แผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ มีสาระสำคัญ สรุปได้ดังนี้
|
หัวข้อ |
สาระสำคัญ |
|
เป้าหมายการพัฒนา |
การเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้ ด้วยการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนบนฐานทรัพยากรและความหลากหลายทางวัฒนธรรมโดยพัฒนาพื้นที่จังหวัดสงขลาเป็นหัวรถจักรทางเศรษฐกิจและโลจิสติกส์และจังหวัดปัตตานีเป็นฐานทรัพยากรอาหารฮาลาล ความหลากหลายทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจฐานทรัพยากรที่เกื้อหนุนซึ่งกันและกัน |
|
เป้าหมายการพัฒนาย่อย |
(1) การพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อยกระดับพื้นที่สู่ศูนย์กลางเศรษฐกิจภาคใต้ |
|
พื้นที่ |
ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานี |
|
ระยะเวลา |
5 ปี (ระหว่างปี 2571 - 2575) |
|
ตัวอย่างตัวชี้วัด |
(1) อัตราการเติบโตของ GPP ภาคเกษตรและภาคอุตสาหกรรม อัตราการเติบโตของรายได้จากการท่องเที่ยว และสัดส่วนกำลังติดตั้งไฟฟ้าทดแทนต่อการใช้พลังงานไฟฟ้ารวม (2) ร้อยละของผู้เรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายต่อประชากร อายุ 15 -17 ปี และอันดับความเป็นเมืองน่าอยู่ตามค่าดัชนีความก้าวหน้าของคน (3) ปริมาณการจับสัตว์ต่อหน่วยการลงแรงประมง และสัดส่วนปริมาณขยะที่ได้รับการจัดการอย่างถูกต้อง |
|
แนวทางการพัฒนา |
(1) การเกษตร โดยมุ่งเน้นการพัฒนาปศุสัตว์และสัตว์น้ำให้มีมาตรฐานและมูลค่าสูง (2) อุตสาหกรรม โดยมุ่งเน้นการแปรรูปสินค้าเกษตรหลัก (3) การท่องเที่ยวและบริการ โดยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ด้านการท่องเที่ยว อาทิ ถนน ท่าเรือ และการฟื้นฟูแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมรวมถึงเมืองเก่าสู่มรดกโลก (4) การค้าและการคมนาคมขนส่ง โดยมุ่งเน้นการปรับปรุงโครงข่ายคมนาคมทุกรูปแบบ (ถนน รถไฟทางคู่) (5) การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ โดยมุ่งเน้นการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศสำคัญทั้งทางบกและทางน้ำ (7) การจัดการขยะและมลพิษสิ่งแวดล้อม โดยการจัดการขยะอย่างครบวงจรด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง และส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนตามศักยภาพ |
|
ตัวอย่างแผนงานสำคัญ |
- แผนงานด้านการยกระดับภาคเกษตรสู่เกษตรมูลค่าสูง (ผลิตภัณฑ์ยางพารา) - แผนงานด้านการพัฒนาสินค้าและบริการของ จังหวัดสงขลาและจังหวัดปัตตานีให้มีมาตรฐานฮาลาล (การพัฒนาสินค้าและบริการให้มีมาตรฐานฮาลาล) - แผนงานด้านการท่องเที่ยวเชิงคุณค่าและยั่งยืน (เมืองอัจฉริยะเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ) - แผนงานด้านทรัพยากรมนุษย์ (การพัฒนาโรงเรียนปอเนาะในจังหวัดชายแดนภาคใต้) - แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสาร (ขยายโครงข่ายดิจิทัลและแพลตฟอร์มโลจิสติกส์อัจฉริยะ) |
|
การขับเคลื่อนแผนแม่บท การพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ สู่การปฏิบัติ |
ดำเนินการผ่านคณะกรรมการนโยบายการบริหารงานเชิงพื้นที่แบบบูรณาการ (ก.น.บ.) รวมทั้งคณะกรรมการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการในการกำกับ ประสาน และบูรณาการแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ เข้าสู่แผนพัฒนาจังหวัด/แผนกลุ่มจังหวัดแผนปฏิบัติราชการประจำปีของจังหวัด/กลุ่มจังหวัด และแผนของ อปท. เพื่อเสนอ ก.น.บ. พิจารณา |
5. สศช.แจ้งว่า การจัดทำ SEA สำหรับแผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ จะสร้างความน่าเชื่อถือและเป็นที่ยอมรับร่วมกันของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และสามารถใช้แผนแม่บทการพัฒนาเชิงพื้นที่ฯ เป็นกรอบและทิศทางให้กับแผนพัฒนาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่ คำนึงถึงความสมดุลของการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม และนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป
โปรดอ่านก่อนแสดงความคิดเห็น
1.กรุณาใช้ถ้อยคำที่ สุภาพ เหมาะสม ไม่ใช้ ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่น สร้างความแตกแยกในสังคม งดการใช้ถ้อยคำที่ดูหมิ่นหรือยุยงให้เกลียดชังสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
2.หากพบข้อความที่ไม่เหมาะสม สามารถแจ้งได้ที่อีเมล์ online@naewna.com โดยทีมงานและผู้จัดทำเว็บไซด์ www.naewna.com ขอสงวนสิทธิ์ในการลบความคิดเห็นที่พิจารณาแล้วว่าไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ทุกกรณี
3.ขอบเขตความรับผิดชอบของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ อยู่ที่เนื้อหาข่าวสารที่นำเสนอเท่านั้น หากมีข้อความหรือความคิดเห็นใดที่ขัดต่อข้อ 1 ถือว่าเป็นกระทำนอกเหนือเจตนาของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ และไม่เป็นเหตุอันต้องรับผิดทางกฎหมายในทุกกรณี
