จากนโยบายการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากสู่การปฏิบัติจริงของ 5 หน่วยงานระดับประเทศที่ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ยกระดับศูนย์การเรียนรู้เกษตรปลอดภัยและสุขภาวะ จังหวัดปราจีนบุรี ให้เป็นพื้นที่ต้นแบบการเรียนรู้เชิงปฏิบัติภายใต้แนวคิด ESG Living Lab ผสานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และภูมิสารสนเทศ เพื่อสร้างระบบอาหารที่ปลอดภัยและส่งเสริมสุขภาวะที่ดีให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน โดยจัดพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ยกระดับศูนย์การเรียนรู้เกษตรปลอดภัยและสุขภาวะ จังหวัดปราจีนบุรี เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2569 ณ ห้องประชุมศูนย์การศึกษานครนายก มหาวิทยาลัยสวนดุสิต จังหวัดนครนายก โดยนายวีระพันธ์ ดีอ่อน ผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิทักษ์ จันทร์เจริญ อธิการบดีมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ดร.สมบุญ สหสิทธิวัฒน์ รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) สายงานบริหารการวิจัยและพัฒนา ผู้แทนผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ดร.รจนา ตั้งกุลบริบูรณ์ รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์และจัดการนวัตกรรม สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ผู้แทนผู้อำนวยการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และดร.ปราณปริยา วงค์ษา ผู้อำนวยการสำนักบริการองค์ความรู้ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ผู้แทนสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ร่วมลงนามความร่วมมือ โดยผู้บริหารมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ได้แก่ รศ.ดร.ชนะศึก นิชานนท์ รองอธิการบดีฝ่ายบริหาร วิจัยและนวัตกรรม ว่าที่ร้อยตรี ดร.วราธร อภิรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานมหาวิทยาลัย ผศ.ดร.ยุธยา อยู่เย็น ผู้อำนวยการสำนักนวัตกรรมชุมชน และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ว่าที่ร้อยตรี ดร.มงคลชัย บุญแก้ว ผู้อำนวยการศูนย์การศึกษานครนายก ร่วมเป็นพยานในพิธีลงนามความร่วมมือ

การพัฒนาภาคเกษตรกรรมในปัจจุบันกำลังเผชิญกับความท้าทายรอบด้าน ทั้งมาตรฐานความปลอดภัยที่เข้มงวดขึ้น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ผันผวน และพฤติกรรมผู้บริโภคที่หันมาใส่ใจสุขภาพและที่มาของอาหารอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาที่มีความเชี่ยวชาญโดดเด่นด้านอาหารและการบริการ จึงได้ขยายผลองค์ความรู้สู่การพัฒนาพื้นที่ในจังหวัดปราจีนบุรีให้เป็น “ศูนย์การเรียนรู้เกษตรปลอดภัย และสุขภาวะ” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นฐานปฏิบัติการวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีที่จับต้องได้จริง โดยความร่วมมือในครั้งสำคัญนี้เป็นการบูรณาการศักยภาพจาก 5 หน่วยงานชั้นนำ ได้แก่ จังหวัดปราจีนบุรี  มหาวิทยาลัยสวนดุสิต สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) เพื่อร่วมกันเปลี่ยนผ่านการเกษตรแบบดั้งเดิมสู่การเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming) ที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) อย่างเป็นรูปธรรม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิทักษ์ จันทร์เจริญ อธิการบดีมหาวิทยาลัยสวนดุสิต กล่าวถึงหัวใจสำคัญของความร่วมมือว่า “ในมุมมองของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต การพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการถ่ายทอดองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยสู่ชุมชนฝ่ายเดียวเท่านั้น แต่คือ ‘กระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน’ ที่ทุกภาคส่วนมีบทบาทสำคัญในการร่วมออกแบบแนวทางการพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่จริง เรามุ่งหวังที่จะยกระดับคุณภาพการผลิตสินค้าเกษตร การพัฒนาหลักสูตรเพื่อสร้างกำลังคนรุ่นใหม่ และสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคม เพื่อให้ศูนย์แห่งนี้เป็นพื้นที่ต้นแบบที่สามารถขยายผลความสำเร็จไปสู่พื้นที่อื่นทั่วประเทศในอนาคต”

ขณะที่ นายวีระพันธ์ ดีอ่อน ผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี เน้นย้ำถึงความพร้อมและการบูรณาการในระดับพื้นที่ว่า “จังหวัดปราจีนบุรียินดีสนับสนุนการประสานงานระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายเกษตรกร เพื่อให้เกิดการทำงานอย่างเป็นระบบ ความร่วมมือนี้ถือเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับศักยภาพของจังหวัดสู่เมืองเกษตรปลอดภัยและสุขภาวะ ซึ่งจะช่วยสร้างระบบเศรษฐกิจชุมชนที่เข้มแข็ง ยั่งยืน และที่สำคัญที่สุดคือการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของพี่น้องชาวปราจีนบุรีให้ดียิ่งขึ้น ผ่านนวัตกรรมและองค์ความรู้ที่ผ่านการคัดสรรมาอย่างดี”

ด้าน ดร.สมบุญ สหสิทธิวัฒน์ รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) สายงานบริหารการวิจัยและพัฒนา ผู้แทนผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ระบุว่า “แนวคิดการดำเนินงานภายใต้ ESG Living Lab สอดคล้องกับทิศทางของ สวทช. ที่มุ่งใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นกลไกสร้างการพัฒนาที่สมดุล โดยเราจะสนับสนุนทั้งงานวิจัย การพัฒนาแปลงสาธิตด้านเกษตรปลอดภัย และการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่เกษตรกร เพื่อให้ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้เป็นพื้นที่ที่นักวิจัย มหาวิทยาลัย และชุมชน ได้ทำงานร่วมกันเพื่อสร้างระบบอาหารที่ปลอดภัยอย่างแท้จริง”

ในส่วนของการเพิ่มมูลค่าผลผลิต ดร.รจนา ตั้งกุลบริบูรณ์ รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์และจัดการนวัตกรรม สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ผู้แทนผู้อำนวยการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เสริมว่า “วว. พร้อมนำความเชี่ยวชาญด้านการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตและการแปรรูป มาช่วยยกระดับผลิตภัณฑ์ชุมชนให้มีคุณภาพตามมาตรฐานสากล เพื่อให้สินค้าเกษตรปลอดภัยของปราจีนบุรีสามารถแข่งขันได้ในตลาดสมัยใหม่ เพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกรควบคู่ไปกับการรักษามาตรฐานความปลอดภัยที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม”

ปิดท้ายด้วย ดร.ปราณปริยา วงค์ษา ผู้อำนวยการสำนักบริการองค์ความรู้ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ผู้แทนสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ที่นำเทคโนโลยีล้ำสมัยมาปรับใช้ว่า “GISTDA จะนำเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศและข้อมูลจากอวกาศมาสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและการวางแผนพัฒนาแปลงสาธิตให้เหมาะสมกับศักยภาพของพื้นที่ เพื่อให้เกิดความแม่นยำในการผลิต ลดความเสี่ยง และสร้างต้นแบบการใช้ข้อมูลเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการพัฒนาภาคเกษตรของประเทศอย่างยั่งยืน”

การลงนามบันทึกความเข้าใจในครั้งนี้ คือก้าวสำคัญในการรวมพลังของหน่วยงานวิจัยสถาบันการศึกษา และหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อร่วมกันสร้าง “พื้นที่แห่งการเรียนรู้” ที่พร้อมจะเปลี่ยนผ่านภาคเกษตรไทยด้วยนวัตกรรมและหัวใจที่มุ่งมั่นสู่ความยั่งยืน เพื่อรากฐานที่เข้มแข็งของระบบอาหารและสุขภาวะของคนไทยในระยะยาวต่อไป