อุตรดิตถ์  เตรียมจัดงานพระยาพิชัยดาบหักและงานกาชาด ปี 61 สุดยิ่งใหญ่  เพื่อเชิดชูวีรกรรมของพระยาพิชัยดาบหัก วีรบุรุษของชาติไทย ทหารเอกคู่พระทัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช

พระยาพิชัยดาบหัก เดิมชื่อ จ้อย เกิดที่บ้าน ห้วยคา อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ เมื่อปี พ.ศ. 2284 ในสมัยปลายกรุงศรีอยุธยา ศึกษาอยู่กับท่านพระครูวัดมหาธาตุหรือวัดใหญ่ เมืองพิชัย ภายหลัง จ้อยได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็นทองดี หรือ ทองดีฟันขาว มีความสามารถทั้งทางเชิงมวยและเชิงดาบ เข้ารับราชการกับพระเจ้าตากสิน ตั้งแต่ครั้งดำรงตำแหน่งเป็นพระยาตาก ต่อมานายทองดีได้รับแต่งตั้งเป็นองค์รักษ์มีบรรดาศักดิ์เป็น “หลวงพิชัยอาสา” เมื่อรับราชการมีความดีความชอบจึงได้รับแต่งตั้งเป็น เจ้าหมื่นไวยวรนาถ พระยาสีหราชเดโช และพระยาพิชัย ผู้สำเร็จราชการครองเมืองพิชัย ซึ่งรับพระราชทานเครื่องยศเสมอเจ้าพระยาสุรสีห์ตามลำดับ ภายหลังพม่ายกทัพมาตีเมืองพิชัย 2 ครั้ง ในการรบครั้งที่ 2 พระยาพิชัยถือดาบสองมือ ออกต่อสู้จนดาบหักไปข้างหนึ่ง และรักษาเมืองไว้ได้ ดังนั้นจึงไดัรับสมญานามว่า ” พระยาพิชัยดาบหัก “

# ความเป็นมาของชื่อ “พระยาพิชัยดาบหัก”

ในปี พ.ศ. 2311 พม่าได้ยกทัพมาอีก 1 หมื่นคน พระเจ้าตากพร้อมด้วยหมื่นไวยวรนาถได้เข้าโจมตีจนแตกพ่าย และได้มีการสู้รบปราบก๊กต่าง ๆ อีกหลายคราว เมื่อพระเจ้าตากสินเสด็จกลับกรุงธนบุรี โปรดตั้งเจ้าหมื่นไวยวรนาถเป็น “พระยาสีหราชเดโช” มีตำแหน่งเป็นนายทหารเอกราชองครักษ์ตามเดิม สุดท้ายเมื่อปราบก๊กพระเจ้าฝางได้แล้ว สมเด็จพระเจ้าตากสินได้ทรงปูนบำเหน็จความชอบให้ทหารของพระองค์โดยทั่วหน้า ส่วนพระยาสีหราชเดโช (จ้อย หรือ ทองดี ฟันขาว) นั้น ได้โปรดเกล้าฯ บำเหน็จความชอบให้เป็นพระยาพิชัยปกครองเมืองพิชัย อันเป็นบ้านเกิดเมืองนอนแต่เยาว์วัย

ในปี พ.ศ. 2313 – 2316 ได้เกิดการสู้รบกับกองทัพพม่าอีกหลายคราว และทุกคราวที่กองทัพพม่าแตกพ่ายไป ก็สร้างความอัปยศอดสูแก่แม่ทัพนายกองเป็นทวีคุณ พอสิ้นฤดูฝนปีมะเส็ง พ.ศ. 2316 โปสุพลายกกองทัพมาหมายตีเมืองพิชัยอีก “การศึกครั้งนี้พระยาพิชัยจับดาบสองมือคาดด้าย ออกไล่ฟันแทงพม่าอย่างชุลมุน จนเมื่อพระยาพิชัยเสียการทรงตัว ก็ได้ใช้ดาบข้างขวาพยุงตัวไว้ จนดาบข้างขวาหักเป็นสองท่อน” กองทัพโปสุพลาก็แตกพ่ายกลับไป เมื่อวันอังคาร เดือนยี่ แรม 7 ค่ำ ปีมะเส็ง พ.ศ. 2316 (ตรงกับวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2316) 

พระยาพิชัยดาบหัก ได้สร้างมรดกอันควรแก่การยกย่องสรรเสริญให้สืบทอดมาถึงปัจจุบัน   ได้แก่ ความซื่อสัตย์สุจริต ความกตัญญูกตเวที ความเด็ดเดี่ยวเฉียบขาดกล้าหาญรวมถึงความรักชาติ ต้องการให้ชาติเจริญรุ่งเรืองมั่นคงตลอดมาตราบจนทุกวันนี้

“อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก” ประดิษฐานอยู่หน้าศาลากลางจังหวัดอุตรดิตถ์ อำเภอเมือง สร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงเกียรติในเรื่องความ องอาจ กล้าหาญ รักชาติ และ  เสียสละของท่าน ชาวจังหวัดอุตรดิตถ์ และ นายเวทน์ นิจถาวร ผู้ว่าราชการจังหวัดขณะนั้น   ได้พร้อมใจกันสร้าง อนุสาวรีย์ของท่านประดิษฐานไว้หน้าศาลากลางจังหวัด และ ทำพิธีเปิด เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512  

นอกจากนี้ บริเวณอนุสาวรีย์   ยังมีพิพิธภัณฑ์ดาบเหล็กน้ำพี้ใหญ่ที่สุดในโลกเป็นที่เก็บรักษาดาบเหล็กน้ำพี้ใหญ่ที่สุดในโลก   มีน้ำหนัก 557.8 กิโลกรัม ฝักดาบทำด้วยไม้ประดู่ ฝังลวดลายมุกหุ้มปลอกเงินสลักสลาย และ “พิพิธภัณฑ์พระยาพิชัย”  ที่ภายในเก็บรวบรวมประวัติของพระยาพิชัยดาบหัก   รวมทั้งแบบจำลองสนามรบ และ  วิถีชีวิตผู้คนเมืองอุตรดิตถ์ในสมัยอยุธยาตอนปลาย รวมทั้งเครื่องมือเครื่องใช้ในสมัยโบราณ

ทั้งนี้ นายเสฐียรพงศ์   มากศิริ    ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์ พร้อมด้วยนางวรรณทิพย์   เกิดกล่ำ  รองนายกเหล่ากาชาดจังหวัดอุตรดิตถ์  นายสุรพล ตำนานวาน   รองปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด(อบจ.)อุตรดิตถ์  และ    นายทรงพล    วิชัยขัทคะ   พัฒนาการจังหวัดอุตรดิตถ์     แถลงข่าวต่อสื่อมวลชนท้องถิ่นถึงการจัดงานพระยาพิชัยดาบหักและงานกาชาด ประจำปี 2561 ระหว่างวันที่ 7 – 16 มกราคม 2561 ณ  สนามกีฬาพระยาพิชัยดาบหัก เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์   เพื่อเชิดชูเกียรติวีรกรรมของพระยาพิชัยดาบหัก ซึ่งเป็นวีรบุรุษของชาติ และเป็นทหารเอกของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช   โดยมี ดร.สุรชัย  มณีประกร  ปลัดจังหวัดอุตรดิตถ์ พ.อ.(พ) ประสิษฐิพงศ์   มูลดี รองผู้อำนวยการกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในจังหวัดอุตรดิตถ์  นายประสงค์  อุไรวรณ์ นายอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ พ.ต.อ.ดิษยเดช พัชรภูวดล ผกก.สภ.เมืองอุตรดิตถ์  ตลอดจนหัวหน้าส่วนราชการฝ่ายพลเรือน ทหาร ตำรวจ  ผู้บริหารท้องถิ่น  สื่อมวลชน จ.อุตรดิตถ์ และ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ฯ  เข้าร่วมงาน  ท่ามกลางบรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่น

นายเสฐียรพงศ์   มากศิริ   ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์  กล่าวว่า  เนื่องด้วยวันที่ 7 มกราคม 2316  เป็นวันคล้ายวันที่พระยาพิชัยได้ต่อสู้กับกองทัพพม่าจนดาบหัก จึงได้รับสมญานามว่า “พระยาพิชัยดาบหัก”  การจัดงานในปีนี้นับเป็นปีที่ 51 ( จัดครั้งแรกเมื่อวันที่ 7 มกราคม 2510) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเชิดชูวีรกรรมของพระยาพิชัยดาบหัก วีรบุรุษของชาติไทยและเป็นทหารเอกคู่พระทัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช    ที่ได้สร้างวีรกรรมต่อสู้กับกับข้าศึกผู้รุกรานแผ่นดินไทยอย่างองอาจกล้าหาญ    จนได้รับการยกย่องเชิดชูสืบต่อกันมาอย่างยาวนาน เป็นที่ภาคภูมิใจของชาวจังหวัดอุตรดิตถ์    อีกทั้งยังเป็นการสนับสนุนและส่งเสริมรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรม   ประเพณีและเพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดอุตรดิตถ์ให้เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย

นอกจากนี้   ยังมีการจำลองชีวประวัติของพระยาพิชัยดาบหัก วีระบุรุษของชาวจังหวัดอุตรดิตถ์  สำหรับงานพระยาพิชัยดาบหักและงานกาชาด ปี 61 เป็นงานรำลึกถึงวีรกรรมคุณงามความดีของวีรชน  ความกล้าหาญ ซื่อสัตย์ และ  ความจงรักภักดีของพระยาพิชัยดาบหักนักรบผู้กล้าแห่งเมืองท่าเหนือ

นางวรรณทิพย์   เกิดกล่ำ  รองนายกเหล่ากาชาดจังหวัดอุตรดิตถ์    กล่าวว่า   งานพระยาพิชัยดาบหักและงานกาชาด   ประจำปี 2561   กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 7 – 16 มกราคม 2561 รวม 10 วัน 10 คืน  ที่บริเวณสนามกีฬาพระยาพิชัยดาบหัก  เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์    โดยวันที่ 7 มกราคม  นี้   จะเป็นวันแรกของการเปิดงานสุดยิ่งใหญ่อลังการ   มีขบวนแห่อัญเชิญเครื่องสักการะพระยาพิชัยดาบหัก

ขบวนศิลปวัฒนธรรมประเพณีที่สวยงามตระการตาแสดงออกถึงความจงรักภักดี และ   สะท้อนให้เห็นวัฒนธรรมท้องถิ่นของทั้ง  9 อำเภอ  จังหวัดอุตรดิตถ์เป็นจังหวัดที่มี 3 วัฒนธรรม คือ วัฒนธรรมล้านนา  ล้านช้างและไทยกลาง  ทำให้มีความหลากหลายของวัฒนธรรมในทุกพื้นที่ของจังหวัดอุตรดิตถ์   ที่สำคัญจะเป็นการแสดงถึงชีวประวัติพระยาพิชัยดาบหัก  ตลอดจนวิถีชีวิตของแต่ละท้องถิ่น   ซึ่งมีการออกแบบรูปขบวนที่แตกต่างกันไป   พร้อมการออกร้านของเหล่ากาชาดจังหวัด   ชมการแสดงศิลปวัฒนธรรม และ  คัดสรรสุดยอดสินค้า OTOP และ   ของดีทั้ง 9 อำเภอ  การเดินแบบผ้าไทย “อุตรดิตถ์ก้าวไกล ผ้าไทยสู่สากล” การประกวดนางสาวอุตรดิตถ์  กิจกรรมมัจฉาพาโชค   การจำหน่ายสินค้าราคาถูกจากโรงงาน  การแสดงดนตรีจากศิลปินชื่อดัง การลุ้นโชคสลากกาชาด  รางวัลรถยนต์ปิกอัพ รถจักรยานยนต์ ตู้เย็น  โทรทัศน์ พัดลม รวมถึงมหรสพให้ชมฟรีตลอดงาน

ด้านนายสุรพล ตำนานวาน รองปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด(อบจ.) อุตรดิตถ์  กล่าวว่า   องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์  ได้รับมอบหมายจากทางจังหวัด ให้ดำเนินการจัดการประกวดนางสาวอุตรดิตถ์ ประจำปี 2561 /Miss International 2018   โดยเฉพาะสาวงามที่ผู้มีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ และ  ไม่เกิน 25 ปีบริบูรณ์  ร่วมสมัครคัดเลือกนางสาวอุตรดิตถ์ และ Miss International  ในการคัดเลือกสาวงามที่เหมาะสมทั้งทางด้านกิริยา มารยาท ความสวยงาม บุคลิกภาพความประพฤติที่ดี   พร้อมทำหน้าที่เป็นทูตสายสัมพันธ์ และ การประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวของจังหวัดอุตรดิตถ์   เพื่อคว้ามุงกุฎ สายสะพาย และถ้วยรางวัล รางวัลชนะเลิศ 20,000.- บาท

หากผู้ที่สนใจสมัครสามารถยื่นใบสมัครเข้าประกวดได้ที่กองประกวดนางสาวอุตรดิตถ์ ประจำปี 2561 กองการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม   องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์ โทรศัพท์ 055-416855 ตั้งแต่วันที่ 18 ธันวาคม 2560 – 5 มกราคม 2561 ( ในวันและเวลาราชการ )

กิตติพงษ์ ทุนเพิ่ม...รายงาน