‘นักวิชาการ’ชี้เปิด-ปิด‘ปั๊ม’ตามเวลา กระทบภาคธุรกิจ แต่ต้องปรับตัว-ดีกว่าน้ำมันขาดแคลน

10 เมษายน 2569 ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักวิชาการอิสระด้านพลังงาน เปิดเผยว่า จากกรณีกระแสข่าวจะมีการปล่อยลอยตัวราคาน้ำมันในประเทศไทยหลังสงกรานต์ คาดว่า ไม่น่าจะเป็นไปได้ แต่ควรจะเป็นไปในทิศทางที่ตรงกันข้าม เพราะในช่วงที่เกิดวิกฤตพลังงานก็ต้องเข้าไปช่วยควบคุมดูแล หากปล่อยให้เป็นไปตามราคาของตลาดโลกก็คงจะไม่ไหว เพราะราคาขายปลีกในประเทศคงพุ่งทะลุเกิน 50 บาทต่อลิตร ซึ่งประชาชนก็จะรับไม่ไหว

ศ.ดร.พรายพล  กล่าวว่า หากถามว่ารัฐบาลจะสามารถช่วยดูแลราคาน้ำมันในประเทศไปได้อีกนานแค่ไหนนั้น คงไม่สามารถตอบได้อย่างชัดเจน เพราะสถานการณ์ยังคงมีความผันผวนอยู่ จะเห็นได้จากเมื่อมีการประกาศหยุดยิง ราคาน้ำมันในตลาดโลกก็ปรับลดลง แต่ก็ไม่รู้จะหยุดยิงได้นานแค่ไหน หากมีการสู้รบกันเกิดขึ้นอีกราคาน้ำมันก็จะปรับตัวสูงขึ้นโดยต้องขึ้นอยู่กับสถานการณ์การสำรองในประเทศว่ามีมากน้อยแค่ไหน ซึ่งราคาก็คงจะปรับตัวสูงขึ้น แต่จะมากหรือน้อยเท่านั้น แต่สิ่งที่สำคัญมากที่สุดก็คืออย่าให้น้ำมันขาดแคลน ไม่เช่นนั้นจะเป็นปัญหาใหญ่มากกว่า

“สถานการณ์ราคาน้ำมันในตลาดโลกมีความผันผวนสูงตามสถานการณ์สู้รบ หากมีการสู้รบกันราคาก็อาจกลับไปแตะที่กว่า 100 เหรียญต่อบาร์เรลโดยสิ่งที่สำคัญที่สุดคืออย่าให้น้ำมันขาด น้ำมันแพงยังพอใช้งานได้ แต่ถ้าน้ำมันขาดจะทำให้ทุกอย่างหยุดชะงัก เศรษฐกิจจะแย่ และจะเกิดปัญหาทางสังคมตามมา ดังนั้นต้องบริหารจัดการให้มีน้ำมันใช้แม้ราคาจะสูงก็ตาม” ศ.ดร.พรายพล กล่าว

สำหรับมาตรการ หรือวิธีการควบคุมดูแลน้ำมันในประเทศที่มากกว่าเดิมนั้น คงจะเป็นการควบคุมเชิงปริมาณ เพราะราคารัฐบาลสามารถควบคุมได้ เช่น การควบคุมการผลิต ปริมาณการใช้งาน และการนำเข้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการใช้ถือว่าเป็นประเด็นที่สำคัญ เพราะยังไม่ได้มีการควบคุมมากนัก หากระยะเวลาผ่านไปปริมาณน้ำมันสำรองเหลือน้อยก็อาจจะทำให้เกิดปัญหามากขึ้น  ซึ่งก็อาจจะมีการควบคุมการใช้ มีการปันส่วน ปั๊มน้ำมันต้องปิดเร็วขึ้น ไฟโฆษณาที่ไม่จำเป็นก็อาจจะต้องปิด โดยถือว่าเป็นขั้นวิกฤต ซึ่งรัฐบาลก็อาจจะต้องมีการเตรียมมาตรการไว้ แม้ไทยอาจจะยังไม่ได้ไปถึงขั้นดังกล่าวก็ตาม

“การที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีนโยบายให้ปิดปั๊มน้ำมันหลัง 4 ทุ่มตั้งแต่วันที่ 20 เม.ย. 69 เป็นต้นไป ถือว่าเป็นการเตรียมการในสถานการณ์ที่วิกฤต แต่ก็ยังอยู่ในขั้นที่ไม่หนักมาก หากเป็นแค่การกำหนดระยะเวลาเปิด-ปิดปั๊มน้ำมัน”ศ.ดร.พรายพล กล่าว

ศ.ดร.พรายพล กล่าวว่า การดำเนินการตามมาตรการของนายกฯนั้น แน่นอนว่าย่อมส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจ หรือเศรษฐกิจกลางคืน ซึ่งภาคธุรกิจก็คงจะต้องมีการปรับตัว และเตรียมการให้พร้อมก่อนปั๊มจะปิด โดยอาจจะต้องลำบากมากขึ้น แต่ต้องทำความเข้าใจด้วยว่าในช่วงวิกฤตการดำเนินการทุกอย่างจะเหมือนเดิมไม่ได้

ศ.ดร.พรายพล กล่าวว่า ไทยจะสามารถลดราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศลงได้อีกหรือไม่นั้น หากต้องการดำเนินการจริงคงทำได้ โดยหากยังเห็นว่าปัจจุบันค่าการกลั่นยังสูงก็สามารถลดลงมาได้อีก รวมถึงแนวทางการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน เพียงเท่านี้ราคาน้ำมันในประเทศก็จะลดลงมาได้อีกมาก

“การลดค่าการกลั่นล่าสุด 2 บาทในความเป็นจริงก็ลดแค่ 2 ผลิตภัณฑ์เท่านั้น นั่นก็คือกลุ่มดีเซล แต่ยังสามารถลดได้ทุกผลิตภัณฑ์ และเกินกว่า 2 บาท อีกทั้งราคาในตลาดโลกก็ปรับตัวลดลง ไทยก็สามารถที่จะลดราคาตามภาวะตลาดโลกได้ แต่ก็ต้องยอมรับในความผันผวน รัฐบาลเองก็ต้องปรับตัว ไม่ว่าน้ำมันในตลาดโลกจะขึ้นหรือลง ก็ต้องทำให้ราคาน้ำมันในประเทศมีความเสถียร” ศ.ดร.พรายพล กล่าว