กู้ซากการรถไฟฯ ลุยปั๊มรายได้-เพิ่มคน-ขึ้นค่าตั๋ว

สหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจรถไฟแห่งประเทศไทย (สร.รฟท.) ร่วมกับสมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ และสมาพันธ์แรงงานแห่งชาตินอร์เวย์ จัดเสวนา “การแก้ไขปัญหาและพัฒนากิจการรถไฟอย่างยั่งยืน” เพื่อนำเสนอผลการศึกษาเพื่อพัฒนาการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) อย่างยั่งยืน

นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คมนาคม กล่าวปาฐกถาหัวข้อ “นโยบายรัฐบาลต่อระบบการขนส่งทางราง และการรถไฟแห่งประเทศไทย” ว่า ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่า กิจการรถไฟไทยกำลังเผชิญความท้าทายเชิงโครงสร้างหลายด้าน สรุปเป็น “5 วิกฤตกิจการรถไฟไทย” ได้แก่ วิกฤตอัตรากำลัง , วิกฤตการขาดแคลนรถจักร ล้อเลื่อน และทรัพย์สินด้านการเดินรถ , วิกฤตหนี้สิน , วิกฤตการบริหารจัดการและการลงทุนเพื่ออนาคต และวิกฤตการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบรางยุคใหม่

นายพิพัฒน์ กล่าวว่า รฟท.มีเครือข่ายทางรถไฟ 4,100 กิโลเมตร (กม.) แต่มีบุคลากรลดลงจาก 20,000 คน เหลือ 8,000 คน ส่งผลให้พนักงานต้องรับภาระงานเพิ่มขึ้น อาจกระทบต่อความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน กระทรวงคมนาคมจึงเตรียมเสนอเพิ่มกรอบอัตรากำลังของ รฟท. 2,850 อัตรา เข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากรในสายงานที่มีความจำเป็นเร่งด่วน

“จากการหารือกับนายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง รองผู้ว่า รฟท. ทำหน้าที่รักษาการผู้ว่า รฟท. รายงานว่า รฟท. มีแผนรับพนักงานเพิ่ม 2,850 อัตรา โดยจะเสนอคณะกรรมการ (บอร์ด) รฟท.เห็นชอบวันที่ 18 มิ.ย.2569 จากนั้นจะเสนอมาที่กระทรวงคมนาคม เพื่อเสนอครม.ต่อไป ขณะที่ภายในเดือน มิ.ย.นี้ คาดว่าจะลงนามสัญญาจ้างนายอนันต์ เป็นผู้ว่า รฟท.อย่างเป็นทางการด้วย” นายพิพัฒน์ กล่าว

นายพิพัฒน์ กล่าวถึงปัญหาหนี้สะสมของ รฟท.กว่า 3.2 แสนล้านบาท ว่า สาเหตุหลักมาจาก รฟท.ไม่ได้รับการชดเชย หรืออุดหนุนบริการสาธารณะภารกิจเพื่อสังคม (PSO) จากรัฐบาลเป็นเวลานาน เช่น ค่าโดยสารรถไฟถูกมาก คิดที่ 24 สตางค์ต่อ กม. ขณะที่มีต้นทุนจริง 3 บาทต่อ กม. ทำให้ขาดทุนปีละ 1.8-2 หมื่นล้านบาท เรื่องนี้มีแนวคิดปรับขึ้นค่าโดยสารให้สอดคล้องต้นทุนจริง หรือ 50% ของต้นทุนจริง โดยต้องหารือกับภาครัฐเพื่อหามาตรการอุดหนุนสำหรับผู้มีรายได้น้อยผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐต่อไป

นอกจากนี้ รฟท.มีที่ดินกว่า 234,000 ไร่ทั่วประเทศ จึงต้องเร่งหารายได้เพิ่มจากสินทรัพย์ ซึ่งรัฐบาลได้ขับเคลื่อนผ่าน บริษัท เอสอาร์ที แอสเสท จำกัด หรือ SRTA ซึ่งเป็นบริษัทลูก โดยให้เข้ามาบริหารจัดการที่ดินแปลงศักยภาพสูง เช่น พื้นที่รอบสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ , มักกะสัน และสถานีใหญ่ในภูมิภาค โดยคัดเลือกมืออาชีพมาจัดหาประโยชน์เชิงพาณิชย์ คาดว่าในอนาคตรายได้ส่วนนี้จะเป็นรายได้หลัก นำไปสู่จุดคุ้มทุน ล้างหนี้สะสมให้หมดไป ไม่เกิน 20 ปี รฟท.จะเป็นรัฐวิสาหกิจที่เลี้ยงตัวเองได้ไม่เป็นภาระรัฐบาล

ด้านนายอนันต์ กล่าวว่า รฟท.ได้ศึกษาภาระทางการเงินจากการรับพนักงานใหม่ 2,850 อัตราแล้ว พบว่า ไม่ถือเป็นภาระทางการเงินที่สูงเกินไป เนื่องจากปัจจุบันพนักงานต้องปฏิบัติงานล่วงเวลา (OT) ในสัดส่วนสูง มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยคิดเป็น 40% ของเงินเดือน การเพิ่มบุคลากรจะช่วยลดภาระงานของพนักงาน เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารกำลังคน และรองรับการขยายตัวของระบบรางในอนาคตได้

ส่วนนายสราวุธ สราญวงศ์ ประธาน สร.รฟท. กล่าวว่า ปัจจุบัน รฟท.มีพนักงานจริงเพียง 8,215 อัตรา จากกรอบอัตรากำลังที่ควรจะมี 18,015 อัตรา การเพิ่มพนักงาน 2,850 อัตรา ซึ่งฝ่ายปฏิบัติการ เช่น พนักงานขับรถ ช่างเครื่อง พนักงานสถานี ช่างซ่อมบำรุง พนักงานกั้นถนนขาดแคลนอย่างหนัก และช่วยลด OT ทำงานในวันหยุด ที่ทำให้เกิดเหนื่อยล้าสะสม เป็นความเสี่ยงเชิงระบบต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนผู้ใช้บริการ ขณะที่ภาระ OT ที่มีประมาณ 4,000-5,000 ล้านบาทต่อปีจะลดลง 30%