แมลงสาบเป็นสัตว์จำพวกแมลง ที่พบได้ทั่วโลก มักพบมากในเขตชุมชนหรืเขตเมืองมากกว่าชนบท ชอบอยู่ในที่ชื้น โดยเฉพาะในอาคารบ้านเรือนหรือร้านอาหาร กินเศษอาหาร ซากสัตว์ วงชีวิตของแมลงสาบ คือตั้งแต่ตัวอ่อนฟักจากไข่ ลอกคราบประมาณ 13 ครั้งต่อเดือนจนเป็นตัวเต็มวัย ใช้เวลาประมาณ 2 ปีครึ่ง หลังจากนั้นจะมีอายุอีกประมาณ 3 เดือน สารก่อภูมิแพ้จะอยู่ที่ ตัวแมลงสาบ คราบ น้ำลาย และของเสียของมัน แม้ซากแมลงสาบที่ตายแล้วก็คงก่อให้เกิดอาการแพ้ได้ อาการจากการแพ้แมลงสาบ มักเป็นอาการของโรคภูมิแพ้ระบบทางเดินหายใจ ทั้งโรคหืดและโรคภูมิแพ้จมูกอักเสบ อาการจึงมีตั้งแต่ ไอ แน่นหน้าอก เหนื่อย หายใจไม่ออก รวมทั้งอาการคัดจมูก คันตาคันจมูก จาม น้ำมูก เป็นต้น

ทราบได้อย่างไรว่าแพ้แมลงสาบ ? ทราบได้จากการซักถามอาการและตรวจร่างกายในระบบที่เกี่ยวข้อง หากแพทย์สงสัยว่าแพ้ อาจต้องมีการทดสอบผิวหนัง (skin prick test) หรือตรวจเลือด (specific IgE for American & German Cockroach)การหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้จากแมลงสาบ ทำได้โดยการขจัดแมลงสาบและสารก่อภูมิแพ้ของมันต้องอาศัยหลายวิธีร่วมกัน เช่น การลดแหล่งอาหารและแหล่งน้ำโดยการเก็บอาหารในภาชนะที่มิดชิด ล้างจานไม่ให้มีคราบอาหารปนเปื้อนหรือแช่ทิ้งไว้ในอ่างน้ำ ไม่กินอาหารนอกเหนือจากโต๊ะอาหาร ปิดฝาครอบถังขยะ การทำความสะอาดอย่างทั่วถึง อุดรูรั่วของท่อระบายน้ำหรือท่อน้ำประปา รวมทั้งพื้นและผนังบ้าน นอกจากนี้ ยังแนะนำให้กำจัดแมลงสาบ โดยใช้เจลหรือกับดักจับแมลงสาบ ซึ่งจะออกฤทธิ์แมลงสาบตัวที่กิน และเมื่อกลับไปตายที่รัง ก็จะปล่อยสารพิษออกมา ทำให้แมลงสาบตัวอื่นตายยกรังได้ หรืออาจโดยจ้างผู้เชี่ยวชาญกำจัดแมลง

การรักษาโรคภูมิแพ้ นอกจากการหลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้ การใช้ยาสม่ำเสมอตามคำแนะนำของแพทย์แล้ว การออกกำลังกายและพักผ่อนให้เพียงพอก็ช่วยให้ภูมิคุ้มกันแข็งแรงขึ้น ผู้ป่วยบางรายที่แม้หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ ใช้ยาสม่ำเสมอแล้วอาการก็ยังไม่ดีขึ้น หรือมีผลข้างเคียงจากการใช้ยา อาจพิจารณาฉีดวัคซีนภูมิแพ้ โดยต้องปรึกษากุมารแพทย์โรคภูมิแพ้เพื่อประเมินความเหมาะสมต่อไป

สำหรับท่านที่มีความประสงค์จะปรึกษาเรื่องอาการแพ้ต่างๆ ในเด็ก สามารถติดต่อได้ที่ แพทย์หญิงอรวินท์ฦาชา, แพทย์หญิงภิญญภา มุกด์จินดาภา กุมารแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน หน่วยโรคภูมิแพ้ในเด็ก ศูนย์การแพทย์ปัญญานันทภิกขุ ชลประทาน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โทรศัพท์ 02-502-2345 ต่อ 1245