เมื่อเดือนกรกฎาคม 2568  มีชาวกัมพูชากลุ่มหนึ่ง เดินทางมาที่ปราสาทตาเมือนธม โดยถือป้ายโฆษณาว่า อักษรไทย ตั้งแต่ ก ไก่ ถึง ฮ นกฮูก  และเลขไทย ๑ ถึง ๑๐ นั้น ลอกเลียนมาจากของกัมพูชา ทำให้ต้องมีการพิสูจน์ว่า คำกล่าวอ้างดังกล่าวนั้นเป็นจริงหรือไม่

ประวัติศาสตร์ไทยระบุว่า  พ่อขุนรามคำแหงมหาราชทรงคิดค้นอักษรไทยขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1826    โดยทรงดัดแปลงให้ตรงกับภาษาพูดของชาวสุโขทัย จากอักษรมอญและขอมโบราณ (Ancient Khmer) (ซึ่งไม่ใช่อักษรเขมรปัจจุบันหลังนครวัด  Post-Angkorian Khmer) ที่มีรากเหง้ามาจากอักษรพราหมมี(Brahmi script)  และอักษรปัลลวะ(Pallava script) ของอินเดีย  และมีคำภาษาไทยจำนวนมากได้มาจากภาษาบาลี สันสกฤต  ส่วนภาษาเขมรปัจจุบัน  ก็มีรากเหง้ามาจากภาษาปัลลวะและสันสกฤตของอินเดียเช่นเดียวกับภาษาไทย  ดังนั้นจึงมีอักษรบางตัว และคำบางคำที่ภาษาไทยเขมรและสันสกฤตตรงกัน  ส่วนตัวเลขไทยนั้นก็มีที่มาจากตัวเลขอินเดียแบบพราหมี เช่นเดียวกับตัวเลขเขมร

ศิลาจารึกบนหินทรายที่ปราสาทตาเมือนธมในจังหวัดสุรินทร์  ตั้งแต่สมัยพุทธศตวรรษที่ 13-14  นั้นจารึกด้วยอักษรหลังปัลลวะภาษาสันสกฤตของอินเดีย  ไม่ใช้อักษรขอม หรือภาษาขอม  แสดงว่า ผู้สร้างปราสาทตาเมือนธมนั้นเป็นพราหมณ์ชาวอินเดียใต้ ที่นับถือศาสนาฮินดู ไศวนิกาย ไม่ใช่ขอมโบราณที่นับถือพุทธมหายานที่รุ่งเรืองในอาณาจักรเจนละ 

มีคำหลายคำในภาษาสันสกฤต ไทย และ กัมพูชา ใช้ตรงกัน เช่น

“ภาษา”     ไทย: ภาษา (pha-sǎa)   เขมร: ភាសា (phiəsa) สันสกฤต: भाषा (bhāṣā) - (ความหมาย: ภาษา, คำพูด)

 “ศาสนา”  ไทย: ศาสนา (sàat-sà-nǎa) เขมร: សាសនា (sasna)  สันสกฤต: शासन (śāsana) - (ความหมาย: คำสั่ง, การปกครอง, คำสอน)

 “กรรม” ไทย: กรรม (gam)  เขมร: កម្ម (kamm) สันสกฤต: कर्मन् (karman) - (ความหมาย: การกระทำ, ผลของการกระทำ)

 “สันติ” ไทย: สันติ (sǎn-dtì) เขมร: សន្តិ (sɑnteʔ) สันสกฤต: शान्ति (śānti) - (ความหมาย: ความสงบ, สันติภาพ)

 “บุญ”  ไทย: บุญ (bun) เขมร: បុណ្យ (bon)   สันสกฤต: पुण्य (puṇya) - (ความหมาย: ความดี, กุศล, บุญ)

 “บาป” ไทย: บาป (bàap)  เขมร: បាប (baap)   สันสกฤต: पाप (pāpa) - (ความหมาย: ความชั่ว, อกุศล, บาป)

“ราชา”  ไทย: ราชา (raa-chaa) เขมร: រាជា (riechea)   สันสกฤต: राजन् (rājan) - (ความหมาย: พระเจ้าแผ่นดิน, ผู้ปกครอง)

 “กษัตริย์” ไทย: กษัตริย์ (gà-sàt)   เขมร: ក្សត្រ (ksat)   สันสกฤต: क्षत्रिय (kṣatriya) - (ความหมาย: นักรบ, วรรณะกษัตริย์)

 “ วิชา” ไทย: วิชา (wí-chaa)   เขมร: វិជ្ជា (vicchea) สันสกฤต: विद्या (vidyā) - (ความหมาย: ความรู้, วิทยา)

 “ครู”  ไทย: ครู (kroo)   เขมร: គ្រូ (kruu) สันสกฤต: गुरु (guru) - (ความหมาย: ครู, อาจารย์)

 “อักษร” ไทย: อักษร (àk-sǒn)   เขมร: អក្សរ (ʼaksɑɑ)   สันสกฤต: अक्षर (akṣara) - (ความหมาย: ตัวอักษร, ไม่เปลี่ยนแปลง)

การใช้คำเดียวกันในภาษาไทย กัมพูชา และสันสกฤต แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่ใกล้ชิดระหว่างไทย และกัมพูชาอย่างชัดเจน รวมถึงอิทธิพลจากอินเดียโบราณที่มีต่อภูมิภาคนี้

โดย สุริยพงศ์

ขอบคุณภาพ : เพจเฟสบุ๊ก สายตรงข่าวกรอง และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุรินทร์