กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว...มีต้นมะม่วงใหญ่ต้นหนึ่งที่รักเด็กชายน้อยมาก ทุกๆ วันเด็กชายจะมาเล่นที่ต้นมะม่วง บางทีเขาจะเก็บใบไม้มาทำเป็นมงกุฎสมมติว่าตัวเองเป็นพระราชา บางวันปีนขึ้นไปบนลำต้น แกว่งแขนโหนกิ่งก้าน และกินผลมะม่วงที่แสนอร่อย

                   เมื่อเหนื่อย เขาก็จะนอนหลับพักผ่อนภายใต้ร่มเงา เด็กชายรักต้นมะม่วงต้นนี้มาก... และต้นมะม่วงก็มีความสุข

                  เมื่อกาลเวลาผ่านไป เด็กชายเริ่มโตขึ้น เขาไม่ได้มาหาต้นมะม่วงบ่อยเหมือนเดิม ต้นมะม่วงเริ่มรู้สึกเหงา จนกระทั่งวันหนึ่งเขากลับมา แต่เขาไม่ได้มาเพื่อเล่นเหมือนแต่ก่อน

ครั้งที่ 1: เด็กชายบอกว่าอยากได้เงินไปซื้อของเล่น ต้นมะม่วงบอกว่า "ฉันไม่มีเงินให้หรอก แต่เอาผลมะม่วงของฉันไปขายสิ" เด็กชายจึงเก็บมะม่วงไปขาย ...ต้นมะม่วงมีความสุข
ครั้งที่ 2: เมื่อเป็นหนุ่มใหญ่ เขากลับมาพร้อมความกังวลว่าต้องการบ้านเพื่อสร้างครอบครัว ต้นมะม่วงบอกว่า "ฉันไม่มีบ้านจะให้ แต่ตัดกิ่งก้านของฉันไปสร้างบ้านสิ" เขาก็ตัดกิ่งก้านไปจนเหลือแต่ลำต้นเปล่าๆ ...ต้นมะม่วงมีความสุข
ครั้งที่ 3: เขากลับมาอีกครั้งในวัยกลางคน บอกว่าอยากได้เรือเพื่อล่องไปตามแม่น้ำ ต้นมะม่วงบอกว่า "ตัดลำต้นของฉันเอาไม้ไปสร้างเรือสิ" แล้วเขาก็ตัดลำต้นทะม่วงไป เหลือเพียงแต่ "ตอไม้" เก่าๆ ...ต้นมะม่วงมีความสุข

              เวลาผ่านไปนานแสนนาน จนเด็กชายคนนั้นกลายเป็นชายชราผู้เหนื่อยล้า เขากลับมาหาต้นมะม่วงเป็นครั้งสุดท้าย ต้นมะม่วงพูดด้วยความเสียใจว่า "ฉันขอโทษนะ ฉันไม่เหลืออะไรจะให้เธออีกแล้ว ไม่มีผลมะม่วง ไม่มีกิ่งก้าน และไม่มีลำต้น..."

              ชายชราตอบว่า "ฉันก็ไม่ต้องการอะไรมากแล้วล่ะ ตอนนี้ แค่อยากได้ที่นั่งพักเงียบๆ ฉันเหนื่อยเหลือเกิน"

              ต้นมะม่วงจึงยืดตัวขึ้นเท่าที่ตอไม้จะทำได้ แล้วบอกว่า "งั้นมาสิ ตอไม้เก่าๆ นี่แหละเหมาะที่สุดที่จะนั่งพัก" ชายชราก็นั่งลงพักผ่อนบนตอไม้นั้น ...และต้นมะม่วงก็มีความสุข

             นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า “การให้เป็นความดี สร้างความสุข” (ทานมัย ตามบุญกิริยาวัตถุ 10 ประการ ในพุทธศาสนา)

             เรียบเรียงจากนิทานอเมริกัน อายุ 60 ปี เรื่อง ต้นไม้ผู้ให้ The Giving Tree แต่งโดย Shel Dilverstein ซึ่งแปลไปกว่า 30 ภาษาทั่วโลก

อาทร จันทวิมล