กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ในหมู่บ้านเล็ก ๆ ริมแม่น้ำนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม มีเด็กชายคนหนึ่งชื่อ แจ๊ค เขาเป็นเด็กฉลาด แต่มีนิสัยขี้โมโห ชอบใช้คำพูดรุนแรง ใครทำอะไรไม่ถูกใจ เขามักจะตะโกนเสียงดังและทำให้เพื่อน ๆ กลัว

                   วันหนึ่ง แจ๊คไปเที่ยวในป่า ขณะที่แจ๊คกำลังโกรธคนนำทางที่พาหลงทาง เขาพบกระจกโบราณบานหนึ่งตั้งอยู่กลางศาลาไม้เก่า ๆ ที่วัดร้าง เมื่อเขามองเข้าไปในกระจกนั้น เขามองไม่เห็นใบหน้าของตนเอง แต่กลับเห็น สัตว์ร้ายตัวใหญ่ มีดวงตาแดงก่ำและฟันแหลมคมแยกเขี้ยวจะทำร้าย แจ๊คตกใจมาก ภาพกระจกนั้นเหมือนการแสดงอารมณ์โกรธในจิตใจของเขาออกมา

                    ทุกครั้งที่แจ๊คโมโหเพิ่มขึ้น ภาพในกระจกก็จะยิ่งน่ากลัวขึ้น สัตว์ร้ายคำรามเสียงดังจนศาลาแทบสั่นสะเทือน แจ๊คเริ่มหวาดกลัวว่า หากเขาไม่เปลี่ยนแปลง สัตว์ร้ายในกระจกอาจจะกลายเป็นตัวตนของเขาจริง ๆ

                   ด้วยความกังวล แจ๊คไปปรึกษากับพระอาจารย์ในหมู่บ้าน พระอาจารย์สอนว่า “ความโกรธก็เหมือนไฟ หากเจ้าปล่อยให้มันลุกลาม มันจะเผาผลาญใจเจ้าเอง แต่หากเจ้ารู้จักดับไฟด้วยสติ ใจเจ้าจะสงบและงดงาม”

                   แจ๊คจึงเริ่มฝึกหายใจลึก ๆ นับ 1-2-3 ถึง 100 ในเวลาที่รู้สึกโกรธ เขาพยายามนับเลขในใจ และเรียนรู้ที่จะยิ้มแทนการตะโกน วันแล้ววันเล่า เขาฝึกฝนจนใจสงบขึ้น

                  เมื่อเขากลับไปที่กระจกอีกครั้ง คราวนี้ภาพสัตว์ร้ายค่อย ๆ เลือนหายไป แทนที่ด้วย ดอกบัวสีขาวบริสุทธิ์ ที่บานสะพรั่งอยู่กลางน้ำใส เหมือนปัญญาอันอ่อนโยน แจ๊คยิ้มด้วยความสุข เขารู้แล้วว่า กระจกวิเศษไม่ได้มีไว้เพื่อทำให้เขากลัว แต่เพื่อสอนให้เขาเข้าใจและควบคุมอารมณ์ของตนเอง

                 นิทานเรื่องแจ๊กขี้โมโห เป็นการสะท้อนการทำความดีในบุญกิริยา 10 ประการ ข้อ3 ภาวนามัย ตอนที่แจ๊คเห็นภาพสัตว์ร้ายในกระจกวิเศษ แสดงถึงอารมณ์ที่ไม่ดีของแจ๊ค เมื่อใจถูกครอบงำด้วยความโกรธ  แต่เมื่อเขาควบคุมอารมณ์ได้ ด้วยการนับ 1-2-3  และฝึกสติ ทำให้ใจสงบ มั่นคง ลดความโกรธเกรี้ยวลง (ภาวนามัย) ภาพในกระจกก็เปลี่ยนจากสัตว์ร้ายเป็นดอกบัว แสดงถึงจิตใจที่งดงาม เมื่อแจ๊คไม่ถูกความโกรธครอบงำ   

                 การภาวนานั้นมิใช่เพียงนั่งสมาธิ แต่เกี่ยวกับการฝึกสติให้สงบในชีวิตประจำวัน เมื่อรู้จักควบคุมอารมณ์ ก็จะมีความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง และทำให้ใจเบิกบานไม่ขุ่นมัวด้วยความโกรธ

                 นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า: “ความโกรธเป็นสิ่งธรรมดา แต่หากไม่ควบคุม มันจะทำร้ายทั้งตัวเราและคนรอบข้าง การฝึกสติและความสงบใจสามารถเปลี่ยนพลังลบให้กลายเป็นความงดงาม ใจจะหายโมโห เมื่อเรารู้จักให้อภัยและปล่อยวาง”

                 เรียบเรียงจากนิทานจีน:  จ้าวหมิง กับกระจกวิเศษ Zhao Ming and the Magic Mirror 赵明与魔镜  (Zhào Míng yǔ Mó Jìng) ซึ่งเป็นหลักการของลัทธิเต๋า โดยใช้กระจกเป็นสัญลักษณ์ ทำให้มองเห็นภายใน“จิตใจ”ของผู้ส่องกระจก  

อาทร  จันทวิมล