ในหน้าประวัติศาสตร์อันยาวนานของแผ่นดินจีน สมัยสามก๊ก พ.ศ. 763-823 ราวพันปีก่อนการตั้งประเทศไทย มีเหตุการณ์หนึ่งที่ถูกเล่าขานซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่ใช่ในฐานะชัยชนะบนสมรภูมิรบ แต่เป็นชัยชนะเหนือใจคน นั่นคือเรื่องราวของ “เล่าปี่” ผู้นำที่เปี่ยมด้วยบารมี กับความมานะพยายามในการไปเชิญตัว “ขงเบ้ง” ยอดนักปราชญ์ออกจากกระท่อมหญ้าบนเขาโงลังกั๋ง มาเป็นที่อาจารย์ปรึกษา

                   ในวันที่แผ่นดินลุกเป็นไฟ เล่าปี่ตระหนักดีว่า “กองทัพที่แข็งแกร่งยังไม่สู้หนึ่งปัญญาที่ปราดเปรื่อง” เมื่อเขาทราบข่าวว่ามีบัณฑิตหนุ่มผู้มีความสามารถเร้นกายอยู่บนภูเขาสูง เขาจึงไม่ลังเลที่จะออกเดินทางไปหา แม้หนทางจะทุรกันดารเพียงใดก็ตาม

                   ครั้งแรกที่ไปถึง เล่าปี่พบเพียงความว่างเปล่า ขงเบ้งไม่อยู่บ้าน แทนที่จะโกรธเคือง เขากลับฝากถ้อยคำที่เปี่ยมด้วยความเคารพไว้

                   ครั้งที่สอง เขาฝ่าพายุฝน ที่หนาวเหน็บจนร่างกายสั่นเทิ้ม เพียงเพื่อจะพบว่าขงเบ้งยังไม่ออกมารับแขก

                   จนกระทั่งครั้งที่สาม เมื่อไปถึง ขงเบ้งกำลังนอนกลางวันอยู่ เล่าปี่สั่งให้ผู้ติดตามรออยู่ด้านนอก ส่วนตัวเขานั้นยืนกุมมือสำรวม รออยู่ตรงบันไดเรือนอย่างสงบนิ่งนานนับชั่วโมงท่ามกลางอากาศเย็นเยือก โดยไม่ยอมให้ใครปลุกขงเบ้ง

                  เมื่อขงเบ้งลืมตาตื่นขึ้นมา พบกับชายผู้สูงศักดิ์ที่ยืนรอด้วยความนอบน้อมดั่งศิษย์รออาจารย์ หัวใจของนักปราชญ์ที่เคยตั้งมั่นว่าจะไม่ยุ่งเกี่ยวกับโลกภายนอกก็ละลายลงทันที ขงเบ้งยอมก้าวออกจากกระท่อมหญ้าเพื่อมาช่วยเล่าปี่สร้างอาณาจักร จ๊กก๊กจนกลายเป็นหนึ่งในสามคานอำนาจที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในสามก๊ก

                   นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า ความอ่อนน้อมถ่อมตน (อปจายนมัย)ในบุญกิริยาวัตถุ 10 ประการ นั้น ไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่คือ "อำนาจที่อ่อนโยน" เล่าปี่สอนเราว่า ผู้นำที่ยิ่งใหญ่ไม่ใช่คนที่ยืนอยู่บนจุดสูงสุดแล้วมองลงมา แต่คือคนที่กล้าจะโน้มตัวลงไปหาผู้มีปัญญา ความสำเร็จที่ยั่งยืนมักไม่ได้มาจากคำสั่งที่ดุดัน แต่มาจากกิริยาที่ให้เกียรติและการรู้จักวาง "ตัวตน" ลงเพื่อรับเอา "โอกาส" ที่ยิ่งใหญ่กว่าเข้ามาในชีวิต

                   "รวงข้าวที่เมล็ดเต็มเต่งมักจะโน้มรวงลงต่ำเสมอ เช่นเดียวกับผู้ที่มีความรู้และคุณธรรมเพียบพร้อม ย่อมแสดงออกด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้อื่น"

อาทร  จันทวิมล