เมื่ออากาศเปลี่ยนแปลง หรือเมื่อมีฝนตก ร้อนๆ หนาวๆ สลับไป-มา หรือเจ้าเหมียวของเราไปเล่นน้ำฝน พอหลังจากนั้น แมวเป็นหวัดมีน้ำมูก ไอ จาม ผู้เลี้ยงแมวหลายคนอาจสงสัยว่า “เราจะติดหวัดจากแมวหรือไม่นะ?” วันนี้ผมมีข้อมูลดีๆ เรื่องไข้หวัดแมว จากรศ.สพ.ญ.ดร.รสมา ภู่สุนทรธรรม ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาฝากครับ

 โรคหวัดแมว หรือ Cat flu เป็นกลุ่มอาการของโรคติดเชื้อที่ระบบทางเดินหายใจซึ่งพบค่อนข้างบ่อยในแมว

@ สาเหตุของโรค

ไข้หวัดแมวมีสาเหตุจากการติดเชื้อได้หลายชนิด เช่น จาก “เชื้อไวรัส” ได้แก่ Herpes virus, Calici virus หรือ “แบคทีเรีย” ได้แก่ Bordetella bronchiseptica และเชื้อแบคทีเรียชนิดอื่นๆที่พบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม (หรืออาจเกิดจากเชื้อริกเก็ตเซีย เช่น Chlamydophila felis)

หากหวัดแมวเกิดจากเชื้อเพียงชนิดเดียว อาการผิดปกติที่แมวแสดงออกมักเป็นอาการผิดปกติที่ไม่รุนแรงและไม่สามารถทำให้แมวเสียชีวิตได้ แต่หากซ้อนจากเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วยอาจทำให้แมวแสดงอาการผิดปกติอย่างรุนแรงและเสียชีวิตได้ในที่สุด

@ การติดต่อของโรค

ไข้หวัดแมวนี้ เชื้อสามารถแพร่ไปยังแมวตัวอื่นได้ โดยผ่านการสัมผัสโดยตรงกับสิ่งคัดหลั่งจากแมวป่วย เช่น น้ำมูก น้ำลาย และน้ำตา เป็นต้น หรือผ่านทางพาหะอื่นๆ เช่น ผ่านมือและเสื้อผ้าของผู้เลี้ยง โดยการอุ้มแมว จากภาชนะใส่อาหารแมว เป็นต้น

@ โรคหวัดแมวจะติดต่อสู่คนหรือไม่

ไข้หัดแมวเป็นโรคของแมวโดยตรง “ไม่สามารถติดต่อไปยังคนหรือสัตว์อื่นได้” โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สาเหตุหลักของการเกิดโรคหวัดแมวในประเทศไทยนั้น คือเชื้อ Herpes virus ทำให้เกิดโรคได้เฉพาะในแมวเท่านั้น (เป็นเชื้อคนละชนิดกับ Herpes ในคน)

@ อาการของโรค

อาการผิดปกติของโรคหวัดแมวที่เจ้าของสามารถพบได้คือ แมวแสดงอาการตาแดงข้างเดียวหรือสองข้าง กะพริบตาบ่อย เจ็บตา มีน้ำตาใสไหลจากเบ้าตา แมวป่วยบางตัวจะแสดงอาการจาม มีน้ำมูกใส แต่แมวยังคงกินอาหารและเลียน้ำได้ ยกเว้นแมวป่วยบางตัวจะมีช่องปากอักเสบและมีแผลเปื่อยที่ลิ้น ถ้ามีโรคแทรกซ้อนจากเชื้อแบคทีเรีย เจ้าของแมวจะพบว่าแมวมีขี้มูกขี้ตาเป็นหนองเกรอะกรัง มีไข้ เบื่ออาหาร เนื่องจากไม่สามารถดมกลิ่นอาหารได้หรือเจ็บบริเวณปาก แมวที่แสดงอาการรุนแรงเหล่านี้อาจเสียชีวิตได้จากการติดเชื้อและการขาดอาหาร โดยเฉพาะลูกแมวที่ไม่เคยได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันโรค

@ การป้องกันโรค

เรียนย้ำว่า โรคหวัดแมวเป็นโรคที่ “ไม่” ติดต่อสู่คน และสามารถป้องกันได้โดยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคให้แก่แมว ซึ่งปัจจุบันมีวัคซีนรวมป้องกันโรคหวัดแมวที่ได้ผลดีมาก โดยเริ่มฉีดวัคซีนครั้งแรกให้กับลูกแมวอายุ 8-9 สัปดาห์ จากนั้นฉีดวัคซีนซ้ำอีกครั้งใน 2-4 สัปดาห์ต่อมา และทำการฉีดวัคซีนกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้แก่แมวเป็นประจำทุกปี

@ ไข้หวัดแมวกับไข้หวัดนก เป็นโรคเดียวกันหรือไม่

สำหรับโรค “ไข้หวัดนก” นั้นแตกต่างจาก “โรคหวัดแมว” และ “ไม่ได้” จัดเป็นสาเหตุของโรคในกลุ่มโรคหวัดแมวด้วยจากรายงานในต่างประเทศพบว่ามีแมวติดเชื้อไข้หวัดนกเกิดจากการที่แมวไป “กิน” นกหรือไก่ที่ติดเชื้อไข้หวัดนก หรือได้ “สัมผัส”สิ่งขับถ่ายของสัตว์เหล่านั้น

และในปี พ.ศ.2547 มีรายงานการตายของสัตว์ตระกูลเสือในประเทศไทย เนื่องจากกินซากไก่ที่ตายด้วยโรคไข้หวัดนก แต่ในปัจจุบัน ก็ยังไม่มีรายงานการติดโรคไข้หวัดนกจากแมวไปสู่คน ดังนั้นถ้าแมวที่เลี้ยงไว้แสดงอาการโรคหวัด จึงไม่ต้องวิตกนะครับ เนื่องจากโรคหวัดแมวจะติดต่อเฉพาะในแมวเท่านั้น ไม่ติดต่อไปสู่คน และสามารถให้การรักษาให้หายจากโรคได้ รวมทั้งมีวัคซีนที่สามารถฉีดให้กับแมวเพื่อป้องกันโรคหวัดแมวนี้ได้อีกด้วยครับ สิ่งที่สำคัญก็คือ เมื่อผู้เลี้ยงสัมผัสกับน้ำมูก น้ำตา หรือน้ำลายแมวป่วยด้วยโรคไข้หวัดแมวแล้วล่ะก็ ควรดูแลสุขอนามัยของตนเอง โดยการล้างมือให้สะอาด เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้เป็นการแพร่โรคไปยังแมวตัวอื่นๆ ครับ

ขอขอบคุณ ศูนย์วิจัยโรคติดเชื้อและสุขภาพแมว คณะสัตวเเพทยศาสตร์ จุฬาฯ โทร 02-218-9412

ผศ.น.สพ.ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

Tilladit Rung-ruangkijkrai, DVM. Ph.D.

Assistant professor, Department of Anatomy,

Faculty of Veterinary Science, Chulalongkorn University,

Tel.02-2189701 Fax.02-2189657 Mobile 081-5665323

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย