(ต่อจากสัปดาห์ที่แล้ว)

ประสาทสัมผัส

สำหรับในเรื่องการรับรู้ทางประสาทสัมผัสต่างๆ ก็จะมีประสิทธิภาพลดลงอย่างเห็นได้ชัด ไม่ว่าจะเป็นการมองเห็น การได้ยิน การดมกลิ่น อาจเริ่มสังเกตได้จากการที่เค้าไม่ตอบสนองต่อการเรียกชื่อแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ไม่เชื่อฟังคำสั่ง บางครั้งอาจพบการเดินชนสิ่งกีดขวางใหม่ๆ ที่เพิ่งเอาเข้ามาในบริเวณบ้าน นั่นก็เป็นการบ่งบอกถึงการมองเห็นที่มีปัญหาซึ่งการมองเห็นอาจทดสอบได้ยากในกรณีที่บ้านถูกจัดวางสิ่งของแบบเดิม สุนัขจะเคยชินจึงไม่มีการเดินชนสิ่งของๆ ต่างให้เจ้าของได้เห็น หรือบางครั้งที่ดวงตาอาจมีปัญหาที่พบเห็นได้ง่ายๆ คือ ขี้ตาเกรอะกรังหรือต้อกระจก ที่ต้องพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อทำการตรวจรักษา

กระดูกและข้อต่อ

สำหรับเรื่องกระดูกและข้อต่อ ก็เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่มักจะพบปัญหาในสุนัขชรา อาจพบภาวะไม่ยอมลุกเดินร้องครวญคราง ท่าทางเดินผิดปกติ ซึ่งเราควรตรวจหาสาเหตุเหล่านั้น เพื่อจะได้ให้ยาช่วยบรรเทาความเจ็บปวดและความทรมานให้กับเขา

การออกกำลังกาย

เมื่อสุนัขอายุมากขึ้น การออกกำลังสามารถทำได้ แต่คงไม่หนักหน่วงเหมือนสมัยก่อน เช่น จะให้วิ่งหนักๆ เหมือนเมื่อสมัยหนุ่มสาวก็คงไม่ไหว การออกกำลังที่ทำได้ ก็เช่นพาไปเดินรอบบ้าน ในสวนสาธารณะ หรือว่ายน้ำเบาๆ หรือเดินสายพานเบาๆ ก็สามารถทำได้

การดูแลเรื่องความสะอาด

ความสะอาดเป็นสิ่งจำเป็นที่ควรต้องคำนึงเป็นอย่างมากเพราะสุนัขหรือแมวชราจะมีความต้านทานต่อโรคที่ต่ำกว่าสัตว์ทั่วไป จึงมีความจำเป็นในการดูแลความสะอาดทั้งที่ร่างกายและสภาพแวดล้อมที่อยู่ ความสะอาดร่างกายก็ได้แก่ดูแลเรื่องผิวหนังและปรสิตภายรนอก เช่น เห็บ หมัด เหา ไร เป็นต้น อีกทั้งสุนัขชรามักจะไม่สามารถควบคุมการขับถ่ายได้ จึงอาจปัสสาวะหรืออุจจาระโดยไม่รู้ตัว ซึ่งถ้านอนทับเป็นเวลานานๆ (โดยเฉพาะตัวที่ลุกเดินไม่ได้) ก็อาจทำให้เกิดแผลกดทับหรือการติดเชื้อที่ผิวหนังได้ ส่วนการทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมก็ควรทำอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็นฟูกหรือที่นอน รวมถึงจาน-ชามอาหาร ตลอดจนของเล่นของเขาด้วย

พฤติกรรมอื่นๆ ที่เปลี่ยนไป

นอกจากนี้ในสุนัขและแมวชราอาจมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปอาจพบปัญหา “อัลไซเมอร์” ได้เช่นเดียวกันกับในคนสูงอายุ โดยอาจพบว่ามีอาการมึน งง หลงทิศทางได้ ความผิดปกติอื่นๆ ที่เกิดขึ้นได้แก่ “ปฏิกิริยาการเข้าหาเจ้าของหรือสัตว์ตัวอื่นในบ้าน” อาจผิดปกติไปจากเดิม อาจมี “วงจรการนอนการหลับ-ตื่นผิดปกติ” อาการเปลี่ยนแปลงกิจกรรมประจำวัน เช่น เห่าโดยไม่ทราบสาเหตุ เป็นต้น

ทั้งนี้ เมื่อเราดูแลเขาเต็มที่แล้ว หากมีความผิดปกติหรือความเปลี่ยนแปลงใดๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงวัยชรา ก็ขอให้เจ้าของ “เข้าใจและเอาใจใส่ดูแล” ให้ได้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ เนื่องจากอย่าลืมว่า “เราอาจมีสัตว์เลี้ยงหลายตัว” แต่สำหรับสัตว์เลี้ยงนั้น “เขามีเพียงแค่เราเท่านั้น” นะครับ

ผศ.น.สพ.ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

Tilladit Rung-ruangkijkrai, DVM.Ph.D.

Assistant professor, Department of Anatomy,

Faculty of Veterinary Science, Chulalongkorn University,

Tel.02-2189701 Fax.02-2189657 Mobile 081-5665323

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย