ท่านที่เลี้ยงสุนัขและแมวที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไตโรคหัวใจ โรคเบาหวานหรือโรคนิ่วในกระเพาะปัสสาวะนั้น นอกจากจะต้องพาไปพบสัตวแพทย์ เพื่อรับการรักษาอย่างต่อเนื่องแล้ว การใช้โภชนบำบัด หรือใช้อาหารร่วมกับการรักษานั้น เป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะช่วยให้อาการป่วยดีขึ้นหรือทำให้ไม่ทรุดลงไปมากกว่าเดิม วันนี้เราจะมาคุยกันถึง อาหารสำหรับสัตว์เลี้ยงที่ป่วยเป็นโรคไตกันครับ

@โรคไตในสัตว์เลี้ยง เกิดจากอะไร รักษาหายได้หรือไม่

โรคไตในสัตว์เลี้ยงนั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งการติดเชื้อ ภาวะการขาดน้ำปัญหาโลหิตจาง การได้รับสารพิษ เกิดความเสื่อมของไต และการอุดตันทางเดินปัสสาวะ เป็นต้น ซึ่งการรักษาได้หรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับสาเหตุของโรค ระยะการเกิดโรคและความรุนแรง รวมถึงการฟื้นตัวของสัตว์ภายหลังจากที่กำจัดสาเหตุนั้นๆ ออกไปแล้ว นอกจากนี้อาหารที่ให้เป็นประจำ รวมถึงระหว่างการรักษาก็มีความสำคัญก็การหายของโรคด้วย

@ อาหารเม็ด เค็มจริงหรือ

อาหารเม็ดสำหรับสัตว์ที่วางขายกันมีหลายเกรด ชนิดที่มีคุณภาพดี ที่มีการจดทะเบียนนั้น จะต้องผ่านการวิเคราะห์คุณค่าทางอาหารมาแล้วระดับหนึ่ง ดังนั้นการจะมีระดับโซเดียมค่อนข้างสมดุล นอกจากนี้อาหารเม็ดคุณภาพดีนั้น มักผ่านการคำนวณเพื่อให้มีสารอาหารที่ครบถ้วนและสมดุล ทั้งในสาวนของสารอาหารและแร่ธาตุต่างๆ อย่างเหมาะสมกับสุนัขในแต่ละช่วงอายุ และเหมาะสมกับแต่ละสายพันธุ์ด้วย

อาหารเม็ดที่ “ผ่านการขึ้นทะเบียนกับกรมปศุสัตว์” แล้วนั้น มักไม่มีรสชาติเค็มเกินไปอย่างที่หลายๆ ท่านกังวล ซึ่งการให้สัตว์เลี้ยงกินอาหารที่ปรุงเอง แล้วมีการปรุงรสชาติด้วยเกลือแกง ซอส ซีอิ๊วขาว น้ำปลา น้ำมันหอยนั้น อาจทำให้สัตว์ได้รับปริมาณโซเดียมที่เกินได้มากกว่าการให้อาหารสำเร็จรูปเสียอีกครับ

เนื่องจากในความเป็นจริงแล้ว “ความอร่อย” ของอาหารสุนัขและแมว “ไม่ได้อยู่ที่ความเค็ม” (เหมือนที่คนเรารู้สึก) แต่อยู่ที่ “กลิ่น” มากกว่า ดังนั้นการใส่เกลือ (ที่มีโซเดียม) ลงไปในขั้นตอนการผลิต จึงเป็นการใส่เพื่อตอบโจทย์ของความต้องการด้านแร่ธาตุเป็นหลักมากกว่ารสชาติ ซึ่งหากเจ้าของดมกลิ่นอาหารสัตว์ อาจเข้าใจว่าอาหารเค็ม เนื่องจากมีกลิ่นที่ค่อนข้าง “คาว” ซึ่งเป็นการกระตุ้นให้เกิดความน่ากินสำหรับสุนัขและแมว แต่หากลองชิมแล้ว จะทราบเลยว่า จริงๆ แล้วอาหารสุนัขและแมวดีๆ ส่วนมากนั้นไม่มีความเค็มเลย (กลับรู้สึกจืดๆ แต่มีกลิ่นเสียด้วย)

@ สัตว์เลี้ยงป่วยเป็นโรคไต จำเป็นต้องกินอาหารสูตรโรคไตหรือไม่

เนื่องจากในสภาวะปกติ ไตจะทำหน้าที่เป็นตัวกรองของเสียออกจากเลือดในร่างกายเพื่อกำจัดของเสียให้เลือดร่างกายได้รับเลือดที่บริสุทธิ์

ไตมีหน่วยย่อยเล็กๆ ที่เรียกว่า “หน่วยไต” โดยเลือดทั้งหมดจะผ่านหน่วยไต เมื่อสัตว์ที่ป่วยเป็นโรคไตจะมีหน่วยไตที่ทำหน้าที่กรองบางส่วนที่เสียไป ส่งผลให้หน่วยไตส่วนที่เหลือต้องรองรับเลือดและหน้าที่กรองของเสียทดแทน ทำให้เกิดการทำงานที่หนักขึ้น มีงานวิจัยระบุว่าหากบริโภคโปรตีนมาก ก็จะทำให้เลือดไปที่ไตมากขึ้น ส่งผลให้ไตทำงานหนักขึ้นด้วย ดังนั้น การจำกัดปริมาณโปรตีนในอาหารจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดการทำงานของไตได้อีกทางหนึ่ง

เรื่องราวเกี่ยวกับอาหารของสัตว์เลี้ยงยังมีต่อครับ สัปดาห์หน้า เรามาคุยกันต่อถึงอาหารที่มีผลต่อโรคอื่นๆ กันครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ และฝ่ายประชาสัมพันธ์และภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย