ท่านเจ้าของสัตว์เลี้ยงคงเคย ประสพปัญหาจากนิสัยและพฤติกรรมที่ไม่น่าชื่นใจนักของเจ้าสี่ขาที่บ้าน ไม่ว่าจะเป็นการขุด การแทะ การแงะ การคลุกและอีกหลายเรื่อง ที่ถึงแม้ว่าเราจะมีความสุขจากการเลี้ยงเขาเป็นเพื่อน แต่ก็ทำให้เกิดความรำคาญใจได้พอสมควร เรามีวิธีรับมือกับปัญหาที่เกิดขึ้นเบื้องต้นอย่างไร วันนี้เรามาคุยกันเรื่องนี้ครับ

สุนัขที่ชอบกัดชอบแทะ

ต้องเรียนให้ทราบว่าพฤติกรรมการกัดการแทะ เป็นพฤติกรรมธรรมชาติของสุนัข อาจมีสาเหตุเกิดจากการคันหรือการเจ็บที่เหงือกและฟัน รวมถึงการตอบสนองความอยากรู้อยากเห็นเพื่อสำรวจสิ่งรอบตัว เป็นพฤติกรรมที่แสดงออกจากความเบื่อหน่าย ความหงุดหงิด และความโมโห โดยเฉพาะในรายที่ได้รับการเลี้ยงแบบตามใจและถูกสปอยมาตลอด นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากปัญหาสุขภาพด้วยครับ

มีแนวทางการป้องกันแก้ไขเบื้องต้นอย่างไร

- จัดระเบียบข้าวของในบ้านให้เป็นระเบียบ ให้พ้นระยะการเข้าถึงของ (ปากและฟัน) สุนัข

-ให้เวลากับสัตว์เลี้ยงของเรา เช่นพาไปเดินเล่นและออกกำลังเพื่อคลายเหงา รวมถึงมีของเล่นให้เขาเล่นเพื่อเล่นทดแทนการกัดสิ่งของ

- ลองใช้พริกไทยป่นโรยลงไปบนสิ่งของ กลิ่นฉุนของพริกไทยอาจช่วยได้

- หมั่นตรวจเช็คปัญหาด้านสุขภาพทางเดินอาหาร โดยเฉพาะปัญหาในช่องปาก เช่นปัญหาเหงือกอักเสบ ฟันหัก หินปูน

พวกชอบขุดดินในสวน

พฤติกรรมการขุดของสุนัข อาจมีสาเหตุมาจากความซน  การเล่นเพื่อคลายความเครียด คลายวิตกกังวล บางครั้งอาจเพราะมีกลิ่นของสัตว์ตัวเล็กๆ อยู่ภายในดินจึง ดึงดูดให้สุนัขอยากขุด รวมถึงยังช่วยลดอุณหภูมิในร่างกายเพราะดินมีความชื้นจึงไม่แปลกที่เรามักจะเห็นน้องหมาขุดหลุมลงไปนอนเล่นอย่างสบายใจ

มีแนวทางการป้องกันแก้ไขเบื้องต้นอย่างไร

-สร้างสิ่งกีดขวาง เช่น รั้ว เพื่อกั้นขอบเขต มีใครสุนัขเข้าไปได้

- อาจใช้การโรยด้วยพริกไทยหรือเครื่องเทศที่มีกลิ่นฉันที่โคนต้นไม้

- อาจใช้ฝังลวดตาข่ายใกล้บริเวณโคนต้นไม้ที่หมาชอบขุด เพื่อให้สุนัขรู้สึกเจ็บเล็บ เวลาขุดไปโดนลวดตาข่าย

พวกชอบฉี่ไม่เป็นที่เป็นทาง

การที่น้องหมาฉี่ไม่เป็นที่ไม่เป็นทางเกิดจากหลายปัจจัย ได้แก่

- พฤติกรรมการสร้างอาณาเขต แสดงความเป็นเจ้าของ

 - อาจเป็นเพราะความกลัว จึงจึงขับถ่ายออกมาเพื่อสร้างความมั่นใจ 

- ปัญหาด้านสุขภาพ รวมถึงอยู่ในช่วงของการได้รับยาบางชนิดที่ทำให้ปัสสาวะบ่อยกว่าปกติ

- การอยู่ในที่อากาศเย็นเช่นในห้องแอร์นานๆ และการกินน้ำมากเนื่องจากอากาศร้อนจนเกินไปจนทำให้ปัสสาวะบ่อย

มีแนวทางการป้องกันแก้ไขเบื้องต้นอย่างไร

- ฝึกให้น้องหมาขับถ่ายเป็นที่ โดยหมั่นพาไปเดินเล่นออกกำลังนอกบ้านเป็นเวลาอย่างสม่ำเสมอ

- ขจัดกลิ่นและคราบปัสสาวะที่ติดอยู่ตามพื้น ผนัง หรือเฟอร์นิเจอร์ โดยการการนำน้ำส้มสายชูผสมกับน้ำเปล่าพรมบริเวณที่สุนัขฉี่ จากนั้นซับออกด้วยทิชชูหรือผ้า แล้วเป่าพื้นบริเวณนั้นให้แห้ง

-ไม่แนะนำใช้น้ำยาถูพื้นที่มีส่วนผสมของแอมโมเนีย ในการทำความสะอาดคราบปัสสาวะของสุนัข (เนื่องจากในปัสสาวะจะมีกลิ่นของแอมโมเนียเช่นเดียวกัน) เพราะจะมีกลิ่นของแอมโมเนียบางๆ ในน้ำยาทำความสะอาดชนิดนั้น อาจทำให้สุนัขจำกลิ่นได้และอาจปัสสาวะในที่เดิมอีก

พวกชอบคลุกสิ่งที่มีกลิ่นเหม็นๆ

สาเหตุหลักที่ทำให้สุนัขชอบเข้าหากลิ่นเหม็นของซากสัตว์หรือกลิ่นขยะนั้น น่ามาจากสัญชาตญาณของสุนัขป่าในช่วงต้นตระกูลของเขา บางรายอาจถือเป็นจากการพรางตัว หรือการเรียกร้องความสนใจจากเจ้าของ นอกจากนี้การมีกลิ่นหอมหลังอาบน้ำด้วยแชมพูหอมๆ นั้น อาจเป็นที่ชื่นชอบของคน แต่กลิ่นเหล่านั้นอาจไม่เป็นที่โปรดปรานของสุนัข (เสมอไป) เขาจะเห็นเป็นกลิ่นแปลกปลอมที่ทำให้เขาขาดความมั่นใจ จึงมักจะไปเกลือกกลิ้งที่สนามหญ้า และตามพื้นดิน ภายหลังที่ได้รับการอาบน้ำใหม่ๆ

มีแนวทางการป้องกันแก้ไขเบื้องต้นอย่างไร

- ควรจัดสิ่งของภายในบ้านให้เป็นระเบียบเรียบร้อย

- จัดการกับขยะภายในบ้านให้เรียบร้อย ควรมัดถุงขยะให้แน่น ปิดถังขยะให้มิดชิด เพื่อป้องกันการรื้อค้น และต้องทิ้งขยะทุกวัน เพื่อไม่ให้เกิดการเน่าเหม็นและส่งกลิ่นของอาหาร  แต่เรียนว่าพฤติกรรมชอบคลุกกลิ่นเน่าเหม็นของสุนัขนั้น ไม่ได้เป็นกันทุกตัว หลายตัวก็รักสะอาดครับ

ขอเรียนว่าพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ของสุนัขนั้น มีหลายระดับตั้งแต่เล็กน้อยจนถึงรุนแรง (เกินเยียวยาด้วยตัวเอง) เราสามารถแก้ไขและป้องกันเบื้องต้นได้จากสิ่งที่ได้กล่าวมาแล้ว ซึ่งควรทำความเข้าใจและไม่ควรทำโทษอย่างรุนแรง เพราะจะยิ่งเป็นการกระตุ้นให้พวกเขายิ่งทำพฤติกรรมนี้มากขึ้น ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับพฤติกรรมของสัตว์เลี้ยง เจ้าของสามารถปรึกษาคุณหมอทางด้านพฤติกรรมสัตว์ ซึ่งในปัจจุบันโรงพยาบาลสัตว์และคลินิกรักษาสัตว์หลายแห่งมีผู้เชี่ยวชาญทางด้านพฤติกรรมสัตว์ให้การบริการอยู่ครับ

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ฝ่ายประชาสัมพันธ์และภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย