มนุษย์เรา เมื่ออายุเข้าสู่เลข 5 แล้ว หลายท่านอาจจะเกิดปัญหาคล้ายกันกับตัวผม นั่นคือมีอาการเวียนศีรษะในบางครั้ง แบบที่รู้สึกว่าสิ่งแวดล้อมรอบตัวหมุนหรือเคลื่อนไหวไปด้วย บางครั้งอาจรู้สึกว่าพื้นโคลงเคลง บ้านช่องหมุนไปหมด ซึ่งนั่นเป็นสัญญาณของ อาการบ้านหมุน (Vertigo) ซึ่งปัญหาที่ตามมาก็คือ เป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิตและการทำงานของเรา จนอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุและบาดเจ็บได้ อาการบ้านหมุนนั้น สามารถเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและคงอยู่เพียงไม่กี่วินาที หรืออาจเกิดขึ้นต่อเนื่องและนานหลายวันก็ได้ อาการของโรคบ้านหมุนนี้ ไม่เพียงแต่สามารถเกิดในคนเท่านั้น แต่ยังสามารถเกิดในสัตว์เลี้ยงได้ด้วย วันนี้เราจะมาคุยถึงเรื่องโรคบ้านหมุนในสัตว์เลี้ยง ซึ่งเป็นข้อมูลจาก สพ.ญ.วรุณทิพย์ บุณยพุทธิกุล สัตวแพทย์ประจำคลินิกระบบประสาท โรงพยาบาลสัตว์เล็กคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ กันครับ

โรคบ้านหมุนในสัตว์เลี้ยง สามารถเกิดขึ้นได้เช่นเดียวกับในคน คือเกิดจากการที่ระบบการทรงตัวของร่างกาย (Vestibular system) มีความผิดปกติ โดยอาจแบ่งเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ ได้แก่

1. ความผิดปกติจากเส้นประสาทชั้นนอก (Peripheral vestibular system) ซึ่งเป็นส่วนของเส้นประสาทการทรงตัวที่อยู่ภายในหูชั้นใน

2. ความผิดปกติจากระบบประสาทส่วนกลางหรือสมอง (Central vestibular system) ซึ่งเป็นส่วนของเส้นประสาทการทรงตัว ที่อยู่บริเวณก้านสมอง หรือ
ตัวสมองโดยตรง

อาการของโรค

อาการที่มักพบในระยะแรก ได้แก่

- การเดินวนเป็นวงกลม โดยเป็นวงแคบๆ

- เดินแล้วล้ม เดินเอียง หรือเดินเซ

- ศีรษะเอียง

- ตากระตุกเป็นจังหวะ หรือมีอาการตาเหล่

- ซึม เบื่ออาหาร อาเจียน น้ำลายไหล

- ลุกยืนเดินไม่ได้ ทำท่าตะเกียกตะกาย เป็นต้น

สาเหตุของโรค

สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ โรคหูอักเสบชั้นใน โรคสมองอักเสบ โรคเนื้องอกในสมองโรคหลอดเลือดสมองโรคติดเชื้อ การกระทบกระเทือนศีรษะ การได้รับยาบางชนิดที่มีพิษต่อระบบประสาท เป็นต้น

การวินิจฉัยโรค

การวินิจฉัยเบื้องต้นนั้น สัตวแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย ตรวจการตอบสนองทางระบบประสาท และตรวจทางห้องปฏิบัติการขั้นพื้นฐาน บางกรณีจำเป็นต้องตรวจคัดกรองเกี่ยวกับกลุ่มอาการหูอักเสบ โดยวิธีเอกซเรย์ หรือตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์ร่วมด้วย เนื่องจากอาจเกี่ยวข้องกับสาเหตุของโรคได้ นอกจากนี้ ในบางกรณีอาจจำเป็นต้องมีการวินิจฉัยทางรังสีวิทยาขั้นสูงร่วมด้วยเช่น การทำ CT scan (Computerized Tomography Scan)หรือ MRI (Magnetic Resonance Imaging) เพื่อหาความผิดปกติที่โครงสร้างของระบบประสาทเพิ่มเติม

การรักษา

การรักษาโรคบ้านหมุนในสัตว์เลี้ยงนั้น จะต้องทำการักษาตามสาเหตุที่ตรวจพบหรือหากยังหาสาเหตุไม่พบมักใช้วิธีรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาบรรเทาอาการวิงเวียนยาบรรเทาอาการอาเจียน เป็นต้น

เมื่อได้ทราบดังนี้แล้ว ฝากให้ท่านเจ้าของสัตว์เลี้ยงทุกท่านลองสังเกตอาการของสัตว์เลี้ยงที่บ้านดูนะครับ ว่ามีลักษณะที่สงสัยได้ว่ามีปัญหาเรื่องโรคบ้านหมุนหรือเปล่า หากมีปัญหาดังกล่าว ก็รีบพาไปพบสัตวแพทย์ เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยและให้การรักษากันตั้งแต่เนิ่นๆ นะครับ

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย