ทาสแมวบางท่านอาจชื่นชอบในการเตรียมอาหารปรุงเอง หรือชอบทำขนมให้แมว ปรากฏว่าแมวไม่ชอบกินทั้งที่ปรุงรสให้อร่อย (ตามที่เจ้าของเข้าใจว่าอร่อยแล้ว) แล้วก็ตาม แต่ก็ยังไม่เป็นที่โปรดปรานของเจ้าเหมียว วันนี้ผมมีเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับรสชาติของอาหารที่เจ้าเหมียวชอบ โดย รศ.ดร.ร.ท.หญิง สพ.ญ.เนาวรัตน์ สุธัมนาถพงษ์ จาก ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะสัตวแพทยศาสตร์จุฬาฯ ครับ

ในปีพ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) นักวิทยาศาสตร์ชื่อ Dr. Gary Beauchamp ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุกรรมของตัวรับรู้รสหวานของสัตว์ตระกูลแมว (family Felidae)เช่น สิงโต (Panthera leo) เสือ (Panthera tigris),เสือชีตาห์ (cinonyx jubatus) และแมวบ้าน (Felis catus)ได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับความชอบรสหวานในสัตว์ตระกูลแมวที่สวนสัตว์ฟิลาเดลเฟีย โดยทดลองให้สัตว์เหล่านี้กินน้ำสองชนิด คือ น้ำผสมน้ำตาล และน้ำเปล่าปกติ
ที่ไม่มีน้ำตาล ผลปรากฏว่า สัตว์ตระกูลแมวไม่ได้ชอบน้ำซึ่งมีรสหวานมากไปกว่าน้ำที่ไม่หวาน ในขณะที่ มนุษย์ ลิง สุนัข และสัตว์สปีชีส์อื่นๆ แสดงออกว่า ชื่นชอบรสชาติหวานอย่างชัดเจน 

นอกจากงานวิจัยชิ้นนี้แล้ว ยังมีผลจากงานวิจัยอื่นๆ อีก ซึ่งล้วนได้ข้อสรุปที่ยืนยันว่า แมวไม่ได้ชอบ หรือ โปรดปรานรสชาติหวานมากไปกว่ารสชาติอื่นๆ เหตุผลที่ทำให้แมวไม่สนใจความหวาน เป็นเพราะความผิดปกติ ในยีนของตัวรับรู้รสหวาน (sweet taste receptors) โดยนักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ยีนของตัวรับรู้รสหวานของแมวเป็น pseudo gene หรือ broken gene ซึ่งหมายถึงยีนที่สูญเสียความสามารถในการทํางาน ทําให้แมวไม่สามารถรับรู้รสหวานได้

ตามปกติแล้ว โครงสร้างของตัวรับรู้รสหวานที่สมบูรณ์ประกอบด้วยสองส่วน (Tas1r2 และ Tas1r3) ซึ่งทั้งคู่ต้องทำงานร่วมกันในการรับรู้รสชาติ แต่ในแมวยีนของตัวรับรู้รสหวานส่วนหนึ่งผิดปกติไปคือ Tas1r2 gene ที่มีดีเอ็นเอหายไป 247 คู่ จึงทำให้ตัวรับไม่สามารถทำหน้าที่รับรู้รสชาติอย่างสมบูรณ์ได้ และทำให้แมวไม่สามารถรับรู้รสหวาน ยีนที่ผิดปกตินี้จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้ สิงโต เสือ และแมว ไม่สนใจอาหารหรือขนมที่มีรสหวาน 

แล้วถ้าบอกว่า แมวไม่ได้ชอบรสหวานของขนมเหล่านี้แต่ทำไมแมวบางตัวจึงดูเหมือนชอบกินขนมหวานบางอย่างเช่น ไอศกรีม มาร์ชเมลโลว์ หรือขนมสายไหม ล่ะ ???นักวิทยาศาสตร์ได้อธิบายว่า แมวกินขนมเหล่านี้ ไม่ใช่เพราะชอบรสหวาน แต่เป็นเพราะขนมเหล่านี้มีรสชาติอื่นๆ ที่น่าดึงดูดสำหรับแมว ซึ่งยังไม่ทราบว่าเป็นรสชาติใด
อย่างแน่นอน เป็นไปได้ว่าแมวอาจจะชอบกลิ่น เนื้อสัมผัส และรสของไขมันหรือรสเค็มจากเกลือมากกว่า

ดังนั้น เมื่อทาสแมวทุกท่านทราบดังนี้แล้ว ในครั้งต่อไปที่คิดจะให้รางวัลแก่แมว จะเป็นขนม หรืออาหารรสชาติหวานๆล่ะก็ ขอแนะนำให้ลองเปลี่ยนไปให้อาหารประเภทปลา เช่นปลาซาร์ดีน แทน มั่นใจว่าแมวอาจจะชอบมากกว่านะครับ

เอกสารอ้างอิง

1. AA Bachmanov, NP Bosak, WB Floriano,
M Inoue, X Li, C Lin, VO Murovets, DR Reed, VA Zolotarev, GK Beauchamp. 2011. Genetics of sweet taste preferences. Flavour Fragr J. 26(4): 286-294.

2. David Biello. 2007. Strange but true : cats cannot taste sweets. Scientific American.  Strange but True : Cats Cannot Taste Sweets - Scientific American.

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ ฝ่ายประชาสัมพันธ์และภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย