หลายท่านอาจไม่ทราบว่าการทำกายภาพบำบัดในสัตว์เลี้ยงนั้น เริ่มมีการทำอย่างแพร่หลายแล้ว ซึ่งหลายโรงพยาบาลสัตว์หรือคลินิกรักษาสัตว์หลายแห่ง มีแผนกกายภาพบำบัดสังกัดอยู่ในสถานพยาบาลสัตว์นั้นด้วย

@ กายภาพบำบัดคืออะไร

กายภาพบำบัดคือ การรักษา ฟื้นฟูสภาพร่างกาย ส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันการกลับมาป่วยซ้ำ หรือป้องกันภาวะแทรกซ้อนแก่สัตว์เลี้ยงที่มีความพิการ หรือเสื่อมสมรรถภาพทางกาย ด้วยวิธีการใช้ยา การทำหัตถการ การใช้เครื่องมือเช่น เครื่องการนวดด้วยเครื่องอัลตราซาวนด์ เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าเครื่องเลเซอร์ และเครื่องช็อคเวฟรวมถึงการออกกำลังกายหรือวิธีการอื่นๆ ที่เหมาะสม เพื่อให้กลับมาเป็นปกติหรือใกล้เคียงกับปกติมากที่สุด และมีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุด

@ กายภาพบำบัดใช้รักษาโรคอะไรได้บ้าง

การกายภาพบำบัดในทางสัตวแพทย์นั้น นิยมใช้ฟื้นฟูสัตว์ป่วยที่เป็นโรคเกี่ยวกับกระดูก ข้อต่อ และระบบประสาททั้งก่อนและหลังหลังผ่าตัด หรือแม้แต่ไม่ได้ผ่าตัดก็ตาม รวมถึงสัตว์ที่ต้องการลดน้ำหนัก หรือสัตว์ที่ป่วยติดเตียงมาเป็นเวลานานอีกด้วย

@ กายภาพบำบัดมีประโยชน์อย่างไร

การทำกายภาพบำบัด จะช่วยลดอาการเจ็บปวด เพิ่มความแข็งแรงและความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อและข้อต่อ ช่วยย่นระยะเวลาการฟื้นตัวหลังผ่าตัดกระดูก ข้อต่อและระบบประสาทให้เร็วขึ้น

@ สัตว์ที่เข้ารับการกายภาพบำบัดนั้นต้องมาบำบัดบ่อยแค่ไหน

การเข้ารับการกายภาพบำบัดที่โรงพยาบาลนั้นขึ้นอยู่ความรุนแรงและอาการของสัตว์ป่วย หากสัตว์ยังมีอาการเจ็บปวดอยู่มาก หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงมาก อาจต้องเข้ารับการกายภาพ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ จนเมื่ออาการดีขึ้น ก็สามารถเว้นระยะห่างขึ้นได้ กระทั่งคุณหมอพิจารณาแล้ว ว่าอาการสัตว์ป่วยดีขึ้นมากและประเมินว่าเจ้าของสามารถบำบัดสัตว์ป่วยต่อเองได้ที่บ้านแล้ว ก็อาจใช้การบำบัดและดูแลสัตว์ป่วยที่บ้านต่อได้

@ การกายภาพบำบัดแต่ละครั้งใช้เวลานานแค่ไหน

ในการทำกายภาพบำบัดนั้นอาจมีความแตกต่างกันในอวัยวะหรือความผิดปกติของร่างกาย แต่โดยทั่วไปแล้ว แต่ละครั้งจะใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง

@ สามารถกายภาพบำบัดเองที่บ้านได้หรือไม่

หากสัตว์ป่วยยังมีอาการเจ็บปวดอยู่มาก จะแนะนำให้มารับการทำกายภาพบำบัดที่โรงพยาบาลก่อนในระยะแรกๆก่อน แต่ทั้งนี้คุณหมอจะมีโปรแกรมการกายภาพที่บ้านให้เจ้าของช่วยบำบัดสัตว์ป่วย สำหรับวันที่ไม่ได้มาโรงพยาบาลเพื่อช่วยให้สัตว์ป่วยหายเร็วที่สุด แต่หลังจากที่พิจารณาแล้วเห็นว่าอาการดีขึ้นจนน่าพอใจแล้ว ก็จะอนุญาตให้เจ้าของทำการกายภาพบำบัดเองที่บ้านได้

@ สัตว์ว่ายน้ำไม่เป็นสามารถเข้ารับการบำบัดด้วยการว่ายน้ำได้หรือไม่

การทำกายภาพบำบัดที่ได้รับความนิยมอย่างหนึ่งคือ “การว่ายน้ำ” หลายคนอาจสงสัยว่า ในกรณีที่สัตว์ว่ายน้ำไม่เป็น จะสามารถรับการทำกายภาพบำบัดโดยการว่ายน้ำได้หรือไม่ขอตอบว่า “สามารถทำได้” ครับ ในการบำบัดนั้น สัตว์เลี้ยงจะต้องใส่เสื้อชูชีพก่อนลงว่ายน้ำทุกครั้ง และที่สำคัญจะต้องมีคุณหมอและผู้ช่วยดูแลอย่างใกล้ชิดครับ

@ ข้อควรระวังของสัตว์ที่เข้ารับการกายภาพบำบัด

ข้อควรระวังสำหรับสัตว์ที่ได้รับการทำกายภาพบำบัดนั้นได้แก่ สัตว์ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคระบบทางเดินหายใจ หรือโรคมะเร็ง รวมถึงสุนัขแก่ สัตว์เหล่านี้ควรได้รับการระมัดระวังและดูแลเป็นพิเศษในการทำกายภาพบำบัดครับ

@ แมวสามารถกายภาพบำบัดได้หรือไม่

นอกจากสุนัขป่วยแล้ว แมวป่วยก็สามารถเข้ารับการกายภาพบำบัดได้เช่นกันทั้งนี้ เราสามารถเลือกใช้วิธีในการกายภาพที่เหมาะสมแตกต่างกันขึ้นกับลักษณะอาการ โดยสัตวแพทย์จะพิจารณาการทำให้เหมาะสมกับปัญหาของแต่ละตัวครับ

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ผู้อำนวยการสำนักงานสภามหาวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย