วันอังคาร ที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2569
10 มีนาคม 2569 ณัฏฐ์ มงคลนาวิน ผู้เชี่ยวชาญด้านการตลาดดิจิทัล ซี่งมีผู้ติดตามจำนวนมากในโซเชียลมีเดีย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า ในฐานะ "นักยุทธศาสตร์" ผมมักจะบอกเสมอว่า อาวุธที่อันตรายที่สุดในสงครามไม่ใช่กระสุนปืน แต่คือ "การทำให้เรามองเห็นฝ่ายตรงข้ามไม่ใช่คน"
เมื่อไหร่ก็ตามที่กระบวนการ Dehumanization (การลดทอนความเป็นมนุษย์) ทำงานสำเร็จ ความรุนแรงที่อำมหิตที่สุดจะกลายเป็นเรื่องที่ "ยอมรับได้" ทันที วันนี้ผมจะพาไปถอดรหัสยุทธศาสตร์นี้ผ่าน 2 บทเรียนใหญ่ของโลกและไทยครับ
1. บทเรียนจาก Red Guards (จีน, 1966): การแปะป้ายลบใบหน้า
ในยุคปฏิวัติวัฒนธรรม ยุทธศาสตร์ของเหมา เจ๋อตุง ไม่ได้เริ่มที่การใช้กำลัง แต่เริ่มที่การสร้าง "5 ประเภทสีดำ" (Five Black Categories) เพื่อระบุว่าใครคือศัตรูของชาติ
การเรียกครูบาอาจารย์หรือปัญญาชนว่า "ปีศาจวัวหน้ามนุษย์" ไม่ใช่แค่คำด่า แต่มันคือการ "ถอดใบหน้า" ของความเป็นคนออกไป เมื่อเยาวชนเชื่อว่าสิ่งที่อยู่ตรงหน้าคือปีศาจ เขาก็สามารถทุบตีและประจานคนเหล่านั้นได้อย่างเลือดเย็น เพราะในหัวของเขา "สิ่งนั้นไม่ใช่คนอีกต่อไป"
2. บาดแผลจาก 6 ตุลาฯ 2519: เมื่อ "คนไทย" ถูกทำให้เป็น "คนอื่น"
หลายคนมักสับสนระหว่าง 14 ตุลาฯ 2516 กับ 6 ตุลาฯ 2519 แต่ในเชิงยุทธศาสตร์ 6 ตุลาฯ คือจุดสูงสุดของการใช้ Dehumanization ในไทยครับ
ความต่างที่สำคัญ: ในปี 2516 เราสู้กับอำนาจรัฐ แต่ในปี 2519 ยุทธศาสตร์เปลี่ยนเป็นการสู้กับ "อุดมการณ์" โดยการทำให้คนไทยกลุ่มหนึ่งกลายเป็น "คนอื่น" (Out-grouping)
ยุทธศาสตร์การลบสัญชาติ: การสาดวาทกรรมว่านักศึกษาคือ "ญวน" หรือ "พวกหนักแผ่นดิน" คือการบอกสังคมว่าคนกลุ่มนี้ไม่มีที่ยืนในแผ่นดินนี้ เมื่อเหยื่อถูกถอดความเป็นไทยและเป็นคนออกไป เราจึงเห็นภาพที่น่าสลดใจอย่าง "รอยยิ้ม" ของผู้คนที่ยืนดูการทารุณกรรมในสนามหลวง นี่คือสภาวะที่สมองหยุดประมวลผลความเมตตา เพราะมองเห็นเหยื่อเป็นเพียง "ขยะ" ที่ต้องกำจัด
3. ยุค 2026: เมื่อ "อัลกอริทึม" เป็นผู้บัญชาการยุทธศาสตร์ใหม่
ทุกวันนี้เราอาจไม่ได้สวมปลอกแขนแดง แต่เรากำลังถูกระบบดิจิทัล "โปรแกรม" ให้เกลียดกันด้วยวิธีเดิมๆ:
The Labeling Shortcut: การเรียกฝั่งตรงข้ามว่า 'ไอ้...' ตามด้วยชื่อสัตว์หรือสิ่งของ (เช่น ควาย, สลิ่ม, สามกีบ, NPC) นี่คือจุดเริ่มของการปิดสวิตช์สมองส่วนหน้า (Prefrontal Cortex) ที่ใช้ประมวลผลความเป็นมนุษย์
Digital Struggle Session: การรุมประจานออนไลน์ (Cancel Culture) คือการฆ่าคนให้ตายทางสังคม โดยไม่เปิดโอกาสให้มีพื้นที่สำหรับเหตุผลหรือความเป็นคน
Echo Chambers: อัลกอริทึมคัดเลือกเฉพาะ "ด้านที่เลวร้ายที่สุด" ของอีกฝ่ายมาให้คุณดูทุกวัน จนคุณมองไม่เห็นภาพรวมที่แท้จริง
[The Strategist's Insight: มุมมองจากผม]
ในเกมนี้ "ความโกรธแค้นคือสินค้า" และ "ความแตกแยกคืออำนาจ" แพลตฟอร์มได้ Engagement นักการเมืองได้คะแนนเสียง แต่พวกเราคนไทยคือคนที่จ่ายราคาที่แพงที่สุด
ยุทธศาสตร์ที่เหนือกว่าการทำลายล้างฝ่ายตรงข้าม คือการ "รู้เท่าทันเกม" และรักษาความเป็นมนุษย์ของเราไว้ให้ได้:
ปฏิเสธการแปะป้าย: เลิกเรียกคนด้วยคำเรียกแทนที่ลดทอนความเป็นคน
มองหาจุดร่วม: จำไว้ว่าเขาก็เป็นพ่อ เป็นลูก และเป็นมนุษย์เหมือนกับเรา
Hacking the Feed: จงตั้งใจรับฟังข้อมูลที่เห็นต่าง เพื่อพังกำแพงที่อัลกอริทึมสร้างขึ้น
"ชัยชนะทางยุทธศาสตร์ที่ยั่งยืนที่สุด ไม่ใช่การชนะบนซากปรักหักพังของสังคม แต่คือการชนะโดยไม่สูญเสียความเป็นคนไปในระหว่างทาง"
คุณล่ะครับ... เห็นสัญญาณการลดทอนความเป็นมนุษย์แบบไหนบ้างในหน้า Feed วันนี้? มาลองถอดรหัสแลกเปลี่ยนกันครับ
ณัฏฐ์ มงคลนาวิน
10 มีนาคม 2569
#Dehumanization #การลดทอนความเป็นมนุษย์ #นักยุทธศาสตร์ #ณัฏฐ์มงคลนาวิน #ภูมิคุ้มกันทางความคิด
- 006
โปรดอ่านก่อนแสดงความคิดเห็น
1.กรุณาใช้ถ้อยคำที่ สุภาพ เหมาะสม ไม่ใช้ ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่น สร้างความแตกแยกในสังคม งดการใช้ถ้อยคำที่ดูหมิ่นหรือยุยงให้เกลียดชังสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์
2.หากพบข้อความที่ไม่เหมาะสม สามารถแจ้งได้ที่อีเมล์ online@naewna.com โดยทีมงานและผู้จัดทำเว็บไซด์ www.naewna.com ขอสงวนสิทธิ์ในการลบความคิดเห็นที่พิจารณาแล้วว่าไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ทุกกรณี
3.ขอบเขตความรับผิดชอบของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ อยู่ที่เนื้อหาข่าวสารที่นำเสนอเท่านั้น หากมีข้อความหรือความคิดเห็นใดที่ขัดต่อข้อ 1 ถือว่าเป็นกระทำนอกเหนือเจตนาของทีมงานและผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซด์ และไม่เป็นเหตุอันต้องรับผิดทางกฎหมายในทุกกรณี