วันที่ 2 เมษายน 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เพจ “หมอเจด” ระบุข้อความว่า “ก็แดดมันร้อน! คนไม่ใช่หุ่นยนต์ที่จะทนตากแดดทั้งวัน!!”

ใช่ครับ พอเข้าสู่เดือนเมษายนแล้ว อากาศในหลายพื้นที่ของไทยเริ่มร้อนจัดขึ้นอย่างชัดเจน บางวันอุณหภูมิแตะ 40–42 องศาเซลเซียส และที่สำคัญคือ “ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index)” หรืออุณหภูมิที่ร่างกายรู้สึก อาจพุ่งสูงเกิน 50–60 องศา ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับอันตรายเลยครับ

ใครที่ต้องทำงานกลางแจ้ง เดินทาง หรือเลี่ยงแดดไม่ได้ มีโอกาสเสี่ยง “ฮีทสโตรก” หรือโรคลมแดดได้โดยไม่รู้ตัว หลายคนคิดว่าแค่ร้อน เดี๋ยวก็หาย แต่จริง ๆ แล้วถ้าร่างกายควบคุมอุณหภูมิไม่อยู่ อาจถึงขั้นวูบ หมดสติ หรืออันตรายถึงชีวิตได้ วันนี้ผมเลยอยากชวนทุกคนมาเช็กตัวเองกันครับ ว่าเรากำลังเสี่ยงอยู่หรือเปล่า และถ้าต้องออกแดดจริง ๆ ควรรับมือยังไงให้ปลอดภัยมากที่สุด

1. กลุ่มเสี่ยง ฮีทสโตรก (รู้ไว้จะได้ระวังตัวทัน)

ไม่ใช่แค่คนทำงานกลางแดดเท่านั้นนะครับที่เสี่ยง แต่ยังรวมถึง คนที่ต้องอยู่กลางแจ้งนาน เช่น ก่อสร้าง เกษตรกร พ่อค้าแม่ค้า ผู้สูงอายุ และเด็กเล็ก (ควบคุมอุณหภูมิร่างกายได้ไม่ดี) คนที่มีโรคประจำตัว เช่น หัวใจ ความดัน เบาหวาน คนอ้วน หรือมีไขมันหน้าท้องเยอะ (ระบายความร้อนได้ยาก) คนที่พักผ่อนไม่พอ หรือดื่มน้ำน้อย คนที่ดื่มแอลกอฮอล์ หรือออกกำลังกายกลางแดดหนักๆ กลุ่มนี้ถ้าเจออากาศร้อนจัด จะเสี่ยงฮีทสโตรกได้ง่ายกว่าคนทั่วไปครับ

2. อาการ/สัญญาณเตือน ฮีทสโตรก (เช็กให้ทันก่อนวูบ)

• ตัวร้อนจัด ผิวแดง แต่เหงื่อออกน้อยหรือไม่ออก

• เวียนหัว มึนงง หน้ามืด เหมือนจะเป็นลม

• ใจเต้นเร็ว หายใจถี่ เหนื่อยง่าย

• คลื่นไส้ อาเจียน หรืออ่อนแรงผิดปกติ

• ปวดหัว ตื้อ ๆ หรือรู้สึกหัวหนัก

• สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือเริ่มมึนงงผิดปกติ

ถ้ามีหลายข้อพร้อมกัน โดยเฉพาะตอนอยู่กลางแดด ให้ระวังว่าอาจกำลังเข้าสู่ภาวะฮีทสโตรกแล้วครับ

3. ต้องออกแดด เลี่ยงไม่ได้ รับมือแบบนี้ช่วยได้

1. ดื่มน้ำสม่ำเสมอ จิบบ่อย ๆ อย่ารอให้กระหาย ควรเป็น "น้ำเปล่า" หรือน้ำผสมเกลือแร่ เพราะเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงหรือคาเฟอีนจะยิ่งทำให้ร่างกายเสียน้ำ (Dehydration) มากขึ้นครับ

2. ใส่เสื้อผ้าสีอ่อน ระบายอากาศดี ไม่รัดแน่น

3. ใส่หมวก กางร่ม หรือหาที่บังแดดให้ตัวเอง

4. พักในที่ร่มเป็นระยะ อย่าอยู่กลางแดดนานต่อเนื่อง

5. เลี่ยงแดดจัดช่วง 11.00–15.00 น. ถ้าเป็นไปได้

6. หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ เพราะทำให้ร่างกายขาดน้ำเร็ว

แค่ปรับพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ก็ช่วยลดความเสี่ยงได้เยอะครับ

4. ปฐมพยาบาลเบื้องต้น ถ้าเจอคนเป็นฮีทสโตรก

เริ่มจากรีบพาออกจากแดด ไปอยู่ในที่ร่มหรือที่เย็นทันที

แล้วคลายเสื้อผ้าให้อากาศถ่ายเทสะดวก

ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัว หรือประคบตามตัว เช่น คอ รักแร้ ขาหนีบ

ใช้พัดลม หรือหาตัวช่วยระบายความร้อนให้เร็วที่สุด

ถ้ายังรู้สึกตัว แนะนำให้จิบน้ำทีละน้อย

แต่ถ้าหากหมดสติ ชัก หรืออาการไม่ดีขึ้น รีบโทร 1669 เรียกรถพยาบาลทันที

เพราะฮีทสโตรกเป็นภาวะฉุกเฉิน ต้องลดอุณหภูมิร่างกายให้เร็วที่สุดครับ

อากาศร้อนจัดแบบนี้ เราเป็น “คนไม่ใช่หุ่นยนต์ที่จะทนตากแดดทั้งวัน” ครับ เพราะถ้าร่างกายเรารับไม่ไหว อาจกลายเป็นฮีทสโตรกได้แบบไม่ทันตั้งตัว โดยเฉพาะคนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง ถ้าเริ่มมีอาการผิดปกติ อย่าฝืนอยู่กลางแดด รีบหาที่ร่ม ดื่มน้ำ และลดความร้อนทันที เพราะถ้าปล่อยไว้ อาจอันตรายถึงชีวิตได้จริงครับ