3 เมษายน 2569 อัษฎางค์ ยมนาค หรือ "เอ็ดดี้" นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า อนุทิน 2.0: Strongman Politics ชนะการเลือกตั้ง ไม่ได้แปลว่าชนะการปกครอง #อัษฎางค์ยมนาค | #อ่านเกมอำนาจ

รัฐบาลอนุทิน 2.0 เริ่มต้นด้วยฐานอำนาจที่แข็งแกร่งกว่ารัฐบาลผสมไทยหลายชุดในรอบหลายปี คณะรัฐมนตรีใหม่ได้รับพระบรมราชโองการแต่งตั้งแล้วเมื่อ 31 มีนาคม 2026 ขณะที่การแถลงนโยบายต่อรัฐสภาถูกวางไว้ในช่วง 7–9 เมษายน และตัวคุณอนุทินเองก็ผ่านการโหวตนายกฯ ด้วยเสียง 293 จาก 499 เสียง โดยพันธมิตรของเขาคุมได้ราว 292 จาก 499 ที่นั่ง ในสภา ตัวเลขแบบนี้เพียงพอให้ตั้งรัฐบาล เดินเกมนิติบัญญัติ และสร้างภาพ “เสถียรภาพ” ได้ในทางรูปธรรม

แต่ตัวเลขที่แข็งแกร่ง ไม่ได้แปลว่าอำนาจนั้นถูกแปลงเป็น “ความชอบธรรมจากสังคม” ไปแล้วทั้งหมด เพราะผลสำรวจ NIDA Poll ไตรมาส 1/2026 ที่เผยแพร่ปลายเดือนมีนาคม ส่งสัญญาณที่สามารถพูดให้ชัดคือ คุณอนุทินชนะ “สนามอำนาจรัฐ” แล้ว แต่ยังไม่ได้ชนะ “สนามความนิยมของประชาชน” แบบขาดลอย

คำว่า strongman politics ในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงการรวบอำนาจแบบเบ็ดเสร็จ แต่หมายถึงสไตล์การเมืองที่ผู้นำพยายามคุมวาระ คุมจังหวะ และทำให้สังคมรู้สึกว่ารัฐบาลมีคนคุมเกมอยู่จริง

การเร่งชูนโยบายที่แตะชีวิตประชาชนโดยตรง จึงไม่ใช่แค่การบริหารประเทศ แต่เป็นการสร้างภาพของผู้นำที่ “สั่งการได้ และลงมือทำได้ทันที”

แต่ปัญหาของรัฐบาลใหม่คือ ชัยชนะทางการเมืองครั้งนี้ไม่ได้พาเขาเข้าสู่ช่วงสบาย กลับพาเขาเข้าสู่ แรงกดดันสามชั้นพร้อมกัน

ชั้นแรก คือ วิกฤตพลังงานและค่าครองชีพ

นี่คือบททดสอบที่ประชาชนจับต้องได้เร็วที่สุด รัฐบาลก่อนหน้านี้หยุดตรึงราคาน้ำมันไปแล้วจนราคาดีเซลกระโดดขึ้น และกระทรวงการคลังกำลังพิจารณา ลดภาษีน้ำมัน เพื่อลดราคาขายปลีก ขณะที่กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งใช้พยุงราคาอยู่ในภาวะ ขาดดุล 38,000 ล้านบาท และ Reuters รายงานว่ามาตรการรับมือผลกระทบจากราคาน้ำมันจะถูกเสนอเข้าที่ประชุม ครม.นัดแรกวันที่ 6 เมษายน รวมถึงทั้งมาตรการภาษีและการค้ำประกันการกู้ให้กองทุนพยุงราคา นี่คือ “ยาแก้ปวด” ระยะสั้นที่จำเป็น แต่ก็สะท้อนพร้อมกันว่า รัฐบาลใหม่กำลังเริ่มต้นภายใต้โจทย์ที่ต้นทุนจริงของเศรษฐกิจสูงขึ้นแล้ว

ชั้นที่สอง คือ ความเสี่ยงทางการค้าจากสหรัฐฯ

ไทยต้องยื่น written comments ภายใน 15 เมษายน 2026 เพื่อตอบการสอบสวนของสหรัฐฯ ภายใต้ Section 301 และ Reuters รายงานชัดว่าหากไทยปกป้องจุดยืนไม่ได้ ก็มีความเสี่ยงถูกเก็บภาษีเพิ่ม นอกจากนี้ เอกสารของ USTR ยังระบุว่าคำขอเข้าร่วม hearing และคำชี้แจงต้องยื่นภายในกำหนดเดียวกัน และการไต่สวนสาธารณะจะเริ่มในวันที่ 5 พฤษภาคม 2026 นี่แปลว่า รัฐบาลอนุทิน 2.0 ยังไม่ทันได้ตั้งหลักเต็มที่ ก็ต้องรับมือแรงกดดันเชิงโครงสร้างจากต่างประเทศแล้ว และแรงกดดันนี้ต่างจากนโยบายประชานิยมตรงที่ “ซื้อเวลา” ได้ยากกว่ามาก

ชั้นที่สาม คือ สนามกติกาและสถาบันที่ยังไม่ปิดฉาก

แม้รัฐบาลจะตั้งได้ แต่ระบบการเมืองไทยยังไม่ได้เข้าสู่ภาวะปกติเต็มรูปแบบ ศาลรัฐธรรมนูญรับคำร้องพิจารณาความชอบด้วยกฎหมายของบัตรเลือกตั้งแล้วจากประเด็นบาร์โค้ดและ QR code แม้จะยังไม่สั่งหยุดกระบวนการทางรัฐสภาก็ตาม ขณะเดียวกัน ประชามติเรื่องรัฐธรรมนูญใหม่ก็ให้ผล “เห็นชอบ” ราว 60% จากหน่วยเลือกตั้งที่นับแล้ว 94% และ Reuters ระบุว่าหากจะไปถึงรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จริง ยังต้องผ่านอีก อย่างน้อยสองประชามติ ในขั้นตอนถัดไป นี่หมายความว่า รัฐบาลอนุทิน 2.0 มีอำนาจบริหารแล้วก็จริง แต่ยังต้องเดินอยู่บนสนามที่ข้อขัดแย้งเชิงกติกายังไม่ถูกคลี่คลายหมด

ดังนั้น แก่นของเรื่องนี้ไม่ใช่คำถามว่า อนุทินแข็งแกร่งพอไหม เพราะในเชิงตัวเลข เขาแข็งแกร่งพออยู่แล้ว คำถามที่สำคัญกว่าคือ เขาจะเปลี่ยนชัยชนะเชิงอำนาจ ให้กลายเป็นขีดความสามารถในการปกครองได้หรือไม่ ถ้ารัฐบาลกดแรงกระแทกเรื่องพลังงานลงได้พอสมควร รับมือแรงเสียดทานทางการค้าจากสหรัฐฯ ได้ และไม่ปล่อยให้ความขัดแย้งเชิงกติกากลับมาปะทุจนกลบผลงานทางเศรษฐกิจ รัฐบาลนี้ก็อาจมีเสถียรภาพจริงในระยะกลาง แต่ถ้าทำไม่ได้ ภาพผู้นำที่ดูเด็ดขาดในต้นเดือนเมษายน อาจกลายเป็นเพียงภาพลักษณ์ที่แข็งกว่าความสามารถจริงในการพาประเทศผ่านวิกฤต

สรุปให้สั้นที่สุดคือ

อนุทิน 2.0 ชนะการเลือกตั้งแล้ว ชนะการจัดตั้งรัฐบาลแล้ว แต่ยังไม่ได้ชนะการปกครอง

เพราะการปกครองไม่ได้วัดจากจำนวนเสียงในวันโหวตนายกฯ เท่านั้น แต่วัดจากความสามารถในการคุมราคาพลังงาน ประคองเศรษฐกิจ รับมือแรงกดดันจากต่างประเทศ และเดินผ่านสนามกติกาที่ยังไม่สงบได้โดยไม่เสียเสถียรภาพกลางทาง

- 006