วันนี้ 11 สิงหาคม 2569 นายอัษฎางค์ ยมนาค หรือ เอ็ดดี้ นักวิชาการอิสระ โพสต์เฟซบุ๊ก เอ็ดดี้ อัษฎางค์ ถึงโศกนาฎกรรมสะเทือนขวัญของโรงเรียนเทพศิรินทร์ นนทบุรี โดยมีข้อความทั้งหมดว่า "เหตุไม่ได้เกิดที่เทพศิรินทร์ นนฯ ตอนที่ 1
#อัษฎางค์ยมนาค | #อ่านเกมอำนาจ

เมื่อเกิดเหตุกราดยิงในโรงเรียน สิ่งที่สังคมมักทำทันทีคือถามว่า เด็กเป็นอะไร ถูกใครแกล้งหรือเปล่า ติดเกมไหม มีปัญหาทางจิตหรือไม่ ครอบครัวเลี้ยงมายังไง โรงเรียนปล่อยได้อย่างไร แล้วทำไมไม่มีใครหยุด คำถามเหล่านี้ไม่ผิด แต่ปัญหาคือ หลายคำถามถูกตอบเร็วกว่าหลักฐาน บางเรื่องถูกพูดซ้ำจนกลายเป็น “ความจริง” ทั้งที่จริง ๆ แล้วเรายังไม่รู้

วันนี้ผมจึงอยากเปลี่ยนคำถามจาก “เด็กโกรธเพราะอะไร?” ไปเป็น “ก่อนกระสุนนัดแรก เด็กคนหนึ่งต้องผ่านประตูกี่บาน กว่าจะมีทั้งความคิดและศักยภาพที่จะฆ่าคน และประตูบานไหนที่เราปิดได้จริง?” ผมจะไม่พยายามวินิจฉัยเด็กจากข่าว ไม่รีบสรุปว่าบูลลี่เป็นต้นเหตุ ไม่โยนความผิดให้เกม ไม่ตีตราผู้มีปัญหาสุขภาพจิต และไม่โทษโรงเรียนเพียงเพราะเหตุเกิดในโรงเรียน สิ่งที่เราจะทำคือย้อนลำดับเหตุการณ์ ดูว่ามีอะไรยืนยันแล้ว อะไรยังเป็นเพียงสมมติฐาน และดูว่าความรุนแรงต้องผ่าน หรือห่วงโซ่ของความล้มเหลวอะไรบ้างก่อนจะเกิดการสูญเสีย เหตุการณ์นี้ไม่ได้เริ่มที่โรงเรียน

จากข้อมูลที่ตำรวจเปิดเผย เหตุเริ่มต้นประมาณตีห้า ที่บ้านของปู่และย่า เด็กอายุ 14 ปีใช้ปืนที่จดทะเบียนถูกต้องในชื่อปู่ ยิงปู่และย่าเสียชีวิต หลังจากนั้น เด็กนำปืนและกระสุนออกจากบ้าน เดินทางประมาณ 18 กิโลเมตรไปโรงเรียนด้วยรถรับส่งนักเรียนตามปกติ ประเด็นที่ผมอยากให้สังเกตคือ หลังเหตุรุนแรงที่บ้าน เด็กยังเดินทางไปโรงเรียนตามเส้นทางปกติ เข้าเรียนตามปกติ คาบแรกเริ่มประมาณ 8 โมงครึ่ง คาบที่สองประมาณ 9 โมง 20 และเหตุยิงในโรงเรียนเริ่มราว 9 โมง 50 ตำรวจ สภ.ปลายบางได้รับแจ้งเวลา 9 โมง 57 นาที และพบหรือเข้าถึงตัวผู้ก่อเหตุประมาณ 10 โมง 40 ถึง 10 โมง 50 หลังจากเขามีบาดแผลจากการยิงตัวเอง อีกตัวเลขหนึ่งที่สำคัญมากคือ ตำรวจระบุว่ามีการยิงอย่างน้อย 26 นัด และยังพบกระสุนอยู่กับตัวอีก 34 นัด

ผมไม่ได้ยกตัวเลขนี้เพื่อสร้างความตื่นตระหนก แต่เพื่อให้เราเห็นคำหนึ่งที่สำคัญมากในการวิเคราะห์ความรุนแรง นั่นคือ ความสามารถในการทำให้ความคิดรุนแรงกลายเป็นความเสียหายจริง คนหนึ่งอาจโกรธมาก คับข้องใจมาก หรือมีความคิดรุนแรงมาก แต่สิ่งที่จะเปลี่ยนความคิดนั้นให้กลายเป็นการเสียชีวิตจำนวนมาก คือ “ศักยภาพในการลงมือ” ดังนั้น เหตุการณ์นี้ไม่ได้มีเพียงคำถามว่าเขาคิดอะไร แต่มีคำถามว่า เขาได้ปืนมาอย่างไร ได้กระสุนมาอย่างไร นำออกจากบ้านได้อย่างไร เดินทางไปโรงเรียนได้อย่างไร และทำไมไม่มีจุดใดตัดวงจรก่อนถึงเวลาประมาณ 9 โมง 50 คำถามชวนคิดคือ การที่เด็กเดินทางไปโรงเรียนตามปกติหลังเหตุที่บ้าน บอกอะไรเราเกี่ยวกับระดับของการเตรียมการ? เป็นอารมณ์ชั่ววูบจริงหรือ หรืออย่างน้อยมีการเตรียมการในระดับหนึ่งแล้ว?

ตรงนี้ต้องระวังคำว่า “วางแผน” ด้วยนะครับ เรามีหลักฐานแวดล้อมที่ทำให้พูดได้ว่ามีการเตรียมการอย่างมีนัยสำคัญ แต่รายละเอียดว่าเริ่มวางแผนเมื่อไร วางแผนละเอียดแค่ไหน เลือกเป้าหมายล่วงหน้าหรือไม่ ยังต้องรอการสอบสวน พอเราเห็นลำดับเวลาแล้ว คำถามต่อไปจึงไม่ใช่แค่ “เกิดอะไรขึ้น” แต่คือ เด็กเดินมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร โปรดติดตามตอนต่อไป"

หลังจากที่โพสต์ของ เอ็ดดี้ เผยแพร่ลงมาบนโลกออน์ไลน์ ทำเอาชาวเน็ตเข้าไปคอมเมนต์แสดงความคิดเห็นกันเป็นจำนวนมาก เช่น

"เพราะครู ครับ ( ผิดเป็นครู) 555"

"นิ่งและเลือดเย็นมาก ก่อเหตุที่บ้านแล้วมาโรงเรียนเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ตอนก่อเหตุที่โรงเรียนอยู่ดีๆก็ทำเลยไม่มีลักษณะโวยวายก้าวร้าวก่อน ลักษณะการยิงไม่เลือกหน้า เดินไปเปิดตามห้องต่างๆ เหมือนกำลังเล่นเกมเก็บแต้มไปเรื่อยๆ ลักษณะท่าทางและความคิดแบบนี้ไม่น่าปกติแล้ว น่ากลัวค่ะ"

"อาจราย์วิเคราะห์ชัดเจนว่าอะไรคือสิ่งจุงใจขอให้คนที่ถูกยิงเสียชีวิตกับเด็กคนก่อเหตุขอให้ได้ไปอยู่ภพภูมิที่ดีขึ้นสาธุๆๆ"

"ชอบการวิเคราะห์แบบนี้เลยมีประโยชน์กว่าช่องข่าวอีก"

"เริ่มจากจัดการคนที่บ้าน นี้เขาเรียกว่า โคตรเหี้ยม แล้ว มาเรียน ตามปกติ นั้นหมายความว่าคิดมาแล้ว วางแผนการมาแล้ว ว่าจะจัดการใครก่อน นั้นก็คือ ครูคนแรก ที่ให้เกรด 0 แต่ในระบบแก้ให้เป็น เกรด 1 ไปแล้ว เขาจึงแค้น ที่ได้เกรด1 ทำให้รู้สึกอับอายเพื่อน จึงเกิดคลั่งไล่จัดการทุกคนที่อยู่ เมื่อกรวด เสี้ยววินาทีคิดได้จึงจัดการตัวเองเพื่อหนีความผิด"

"ถ้าเตรียมวางแผนแล้วเขาทำร้ายตัวเองทำไม"

"ความจริงที่น่าสนใจคือ มีเด็กอายุ 14 เท่ากัน บอกว่าโคตรเทพ ผมไปอ่านจากแม่ที่เขามีลูกอายุรุ่นเดียวกัน เด็กๆคุยกันเรื่องนี้นะ เด็กอาจป่วยจิต และอยากเป็น ตำนาน ไม่มีอะไรมากเหตุผลคน เป็นจิตเวช"

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เฟซบุ๊ก เอ็ดดี้ อัษฎางค์