วันที่ 28 มิถุนายน 2569 เฟซบุ๊กเพจ “Tensia” เพจนำเสนอกลไกทางสรีรวิทยาของโรค เคสน่าสนใจ การส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ ผสมผสานกับความบันเทิง โดยทีมแอดมินแพทย์  โพสต์ให้ความรู้ ในหัวข้อ "ทำไมอ้วนแล้วมีปัญหาการนอนหลับมาก? ทราบแล้วจะรู้เลยว่าลดแล้ว นอนดีขึ้นมา"

หลายคนเริ่มจากแค่กรน แต่พอน้ำหนักขึ้นเรื่อยๆ เริ่มนอนไม่เต็มอิ่ม ตื่นกลางดึก ง่วงทั้งวัน ตื่นมาแล้วเหมือนไม่ได้นอน ต้นเหตุสำคัญอย่างหนึ่งคือ ไขมันที่สะสมมากขึ้น จนเริ่มรบกวนการหายใจระหว่างนอนค่ะ

ยิ่งภาวะนี้เป็นต่อเนื่องนานๆ การนอนก็ยิ่งไม่มีคุณภาพ แม้จะใช้เวลานอนครบหลายชั่วโมง แต่สมองกลับไม่ได้พักฟื้นอย่างเต็มที่ จึงรู้สึกอ่อนเพลีย ไม่มีแรง และส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวได้

1.ไขมันรอบคอมากขึ้น/แทรกลิ้นมากขึ้น

ทางเดินหายใจแคบลง เมื่อไขมันสะสมบริเวณคอมากขึ้น เวลานอนราบ เนื้อเยื่อเหล่านี้จะยุบตัวลงตามแรงโน้มถ่วง ทำให้ช่องทางเดินหายใจส่วนบนแคบลง ช่วงแรกอาจเป็นแค่เสียงกรน เพราะลมต้องผ่านช่องแคบๆ จนเกิดการไหลแบบปั่นป่วน (Turbulent flow) แต่ถ้าตีบมากขึ้น ลมอาจผ่านไม่ได้เป็นช่วงๆ ออกซิเจนในเลือดเริ่มลดสมองจึงสั่งให้ร่างกายสะดุ้งตื่นเพื่อกลับมาหายใจ

▪️บางคนเฮือกตื่นกลางดึก

▪️บางคนฝันว่าหายใจไม่ออก ฝันร้ายบ่อย

▪️บางคนไม่รู้ตัวเลย แต่สมองตื่นขึ้นมาหลายสิบครั้งต่อคืน

ช่วงที่สะดุ้ง ระบบประสาทซิมพาเทติกก็ถูกกระตุ้นหัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันสูงขึ้น และกลับไปหลับต่อได้ยากภาวะนี้เรียกว่า ทางเดินหายใจอุดกั้นส่วนบนระหว่างนอน(Obstructive sleep apnea: OSA)

2.ไขมันในช่องท้อง ทำให้หายใจได้ไม่เต็มปอด

นอกจากคอแล้ว ไขมันในช่องท้อง(Visceral adipose tissue: VAT) ก็มีส่วนค่ะ ไขมันสะสมมากขึ้น ความดันในช่องท้องจะสูงขึ้น พอกะบังลมพยายามเคลื่อนลงเพื่อสูดลมหายใจเข้า ก็เจอแรงดันจากด้านล่างต้านเอาไว้ ผลคือ

▪️ปอดขยายตัวได้น้อยลง

▪️หายใจตื้นขึ้น

▪️รับออกซิเจนได้น้อยลง

โดยเฉพาะเวลานอนหงาย กลไกนี้จะยิ่งเสริมให้ OSA หนักขึ้นไปอีก

3.กรนหนักๆ จนต้องลุกมาฉี่กลางดึก

หลายคนแปลกใจว่า กรนแล้วเกี่ยวอะไรกับปัสสาวะอะ? คำตอบคือ ตอนที่ทางเดินหายใจอุดกั้น ร่างกายจะพยายามหายใจแรงมาก จนเกิดแรงดันลบในทรวงอกสูงผิดปกติ แรงดันนี้ไปยืดผนังหัวใจห้องบน ทำให้หัวใจเข้าใจผิดว่ามีเลือดคั่งอยู่มาก จึงหลั่งฮอร์โมน ANP และ BNP ออกมา ฮอร์โมนทั้งสองจะสั่งให้ไตขับน้ำและเกลือเพิ่มขึ้น ผลก็คือ

▪️ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

▪️ตื่นหลายรอบ

▪️นอนไม่ต่อเนื่อง

บางคนคิดว่าตัวเองมีปัญหาทางเดินปัสสาวะ

แต่ต้นตอจริงๆ อยู่ที่การนอนกรนค่ะ

4.นอนแย่ ยิ่งควบคุมน้ำหนักยาก

เมื่อหลับไม่ลึกและสะดุ้งตื่นบ่อย

▪️ความหิวเพิ่มขึ้น

▪️ความอิ่มลดลง

▪️อยากของหวาน ของทอด ของมัน มากขึ้น

▪️เหนื่อยง่าย ไม่ค่อยอยากออกกำลังกาย

จึงเกิดวงจรง่ายๆ อ้วน → นอนแย่ → กินมากขึ้น → อ้วนกว่าเดิม

ดังนั้นการลดความอ้วนแก้ทุกข้อเลย

คืนคืนที่สงบสุขให้เรากลับมาอีกครั้ง

มาดูแลสุขภาพกันนะคะ