ถอดรหัสโศกนาฏกรรม! หมอเวชศาสตร์วัยรุ่น ชี้เหตุ “กราดยิง” แค่ยอดภูเขาน้ำแข็ง เตือนอย่าด่วนสรุป-ตีตราผู้ป่วยจิตเวช

จากเหตุการณ์ความรุนแรงในสังคมที่สร้างความสะเทือนใจให้แก่คนไทย เพจเฟซบุ๊กชื่อดัง “เลี้ยงลูกนอกบ้าน” โดย ผศ.พญ.จิราภรณ์ อรุณากูร (หมอโอ๋) กุมารแพทย์เวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้โพสต์ข้อความให้สติและชวนสังคมร่วมวิเคราะห์ถึงรากเหง้าของปัญหากราดยิง โดยระบุว่า “ไม่มีเด็กหรือวัยรุ่นคนไหนตั้งใจเกิดมาเพื่อเป็นอาชญากร” แต่ปัญหาพฤติกรรมความรุนแรงของวัยรุ่นนั้นเป็นเพียง “ยอดภูเขาน้ำแข็ง” ที่สะท้อนถึงปัญหารุนแรงและซับซ้อนที่ซ่อนอยู่ใต้สังคมไทย

#ว่าด้วยเรื่องข่าวกราดยิง

ในฐานะหมอเวชศาสตร์วัยรุ่น อยากชวนพูดคุยถึงข่าวที่กำลังทำให้พวกเรารู้สึกสะเทือนใจมากๆ เลยนะคะ

1. ไม่มีเด็กหรือวัยรุ่นคนไหน ตั้งใจเกิดมาเพื่อเป็นอาชญากร ปัญหาของวัยรุ่น คือยอดภูเขาน้ำแข็ง ที่สะท้อนถึงปัญหารุนแรงซับซ้อนของสังคมเสมอ
.
2. หลายครั้งที่เราอาจจะพยายามมองหาหรือวิเคราะห์ที่มาของการกระทำ แต่คนที่จะรู้ว่าเหตุผลจริงๆ คืออะไร คือ ผู้กระทำ เพียงเท่านั้น
.
3. อย่าด่วนสรุปว่าผู้กระทำ “เป็นโรคจิต” เป็น “เด็กพิเศษ” คนที่เป็นโรคจิตเวชหรือเป็นเด็กพิเศษ ส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นคนใช้ความรุนแรง การสร้างมายาคติ ว่าคนเหล่านี้เป็นปัญหา ยิ่งทำให้เกิดการตีตรา และปิดกั้นการเข้าถึงความช่วยเหลือ
.
4. อย่าด่วนสรุปว่าความรุนแรงเป็นจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่ง เพราะหลายครั้งความรุนแรงมาจากการ “ประกอบร่าง” ของปัจจัยเสี่ยงทั้งหลายที่มีในชีวิต เช่น การเติบโตมากับความรุนแรง การถูกทอดทิ้ง ความรุนแรงในรั้วโรงเรียน ปัญหาความเครียด ปัญหาเศรษฐกิจ การถูกล้อแกล้งรังแก ระบบดูแลช่วยเหลือที่ทำให้ไร้ความหวัง ความรุนแรงในโลกออนไลน์ อาวุธปืนที่เข้าถึงง่าย ปัญหายาเสพติด ไปจนถึงปัญหาสุขภาพส่วนบุคคล เช่น โรคซึมเศร้า ฯลฯ
.
5. จากการเก็บข้อมูลของต่างประเทศ
การกราดยิงมักเป็น “ผลลัพธ์” ของ “หลายปัจจัย“ มากกว่าจะเกิดแค่จากเกม ความเจ็บป่วยทางจิต หรือการถูกกลั่นแกล้งเพียงอย่างเดียว
.
6. มีงานวิจัยพบว่า keyword สำคัญที่ทำให้เกิดเหตุกราดยิง คือ “ความคับแค้นใจ” “ความสิ้นหวัง” “ความไม่อยากมีชีวิตอยู่” และ “ความอยากเอาคืน”
.
7. ในฐานข้อมูล ผู้กราดยิง 172 รายของสหรัฐอเมริกา พบว่า

30% มีความคิดอยากฆ่าตัวตายอยู่แล้วก่อนเกิดเหตุการณ์ (ผู้กราดยิงในชั้นมัธยมปลาย มีอัตราการอยากฆ่าตัวตายสูงถึง 92%)

31% มีประวัติถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว

71% ของผู้ก่อเหตุรู้สึกว่าตนเคยถูกกลั่นแกล้งรังแก หรือทำร้ายจากผู้อื่นก่อนเกิดเหตุ (รายงานจาก FBI)

61% มีแรงจูงใจเกี่ยวข้องกับการอยากแก้แค้น

21.6% มีการศึกษาการกราดยิงจากกรณีก่อนหน้า ซึ่งอาจทำให้เกิดเป็นลักษณะที่เรียกว่า copycat

80% ของวัยรุ่นที่กราดยิง ได้ปืนมาจากสมาชิกในครอบครัว
.
8.ปัญหาสุขภาพจิตในวัยรุ่นเป็นปัญหาใหญ่ ที่กำลังก่อตัวเงียบๆ และพร้อมกลายเป็นระเบิดลูกใหญ่ ไม่วันใดก็วันหนึ่ง
.
9. “ความรุนแรง” ไม่ใช่เรื่องของปัจเจก

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมเราต้องช่วยกันดูแล “เด็กทุกคน” ในสังคม ไม่ใช่แค่ลูกของเราเท่านั้น
.
10.เราจะอยู่ในสังคมที่ปลอดภัย เมื่อเด็กทุกคนเติบโตมาอย่างปลอดภัย จากความรุนแรง
.
11.การรีบตัดสินว่าผู้ถูกกราดยิง คือสาเหตุของปัญหา นั่นอาจทำให้เกิดความเจ็บปวดที่มากขึ้นไปของผู้ที่ต้องสูญเสีย

(หลายคนอาจตัดสินใจจบชีวิตกับคนที่รักเพราะความรัก)
.
12. สิ่งที่เราตอบสนอง อาจกำลังถูกเฝ้ามองจากผู้กำลังตั้งใจก่อเหตุคนต่อไป
หยุดแชร์ หยุดแพร่ภาพ หยุดเอ่ยชื่อ หยุดทำให้คนเหล่านี้กลายเป็นที่น่าจดจำ เพราะหลายครั้งสิ่งเหล่านี้ อาจกลายเป็นตัวอย่างที่ดีให้คนที่กำลังอยากให้มีใครสักคนได้จดจำเขา
.
13.สำรวจตัวเองว่าเราเป็นส่วนหนึ่งของความรุนแรงอยู่ไหม ทั้งความรุนแรงในบ้าน ในโรงเรียน ในที่สาธารณะคอมเมนท์ที่สร้างบาดแผล การด่า การประนาม ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ ล้วนแล้วแต่สร้าง “ความรุนแรง” ให้กลายเป็นความเคยชินในสังคม

สุดท้าย ขอแสดงความเสียใจกับผู้สูญเสียและครอบครัวทุกท่านนะคะ
.
เรากำลังอยู่ในสังคม ที่ “บอบช้ำมหาศาล” และกำลังต้องการ “การเปลี่ยนแปลง” ที่จริงจัง จริงๆนะ
.
#หมอโอ๋เพจเลี้ยงลูกนอกบ้าน

ผู้พบว่าความรุนแรงในวัยรุ่น เป็นยอดภูเขาน้ำแข็งของความรุนแรงรอบตัวของเขาเสมอ