ศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์บ้านหนองเม็กต.คึมใหญ่ อ.เมืองอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ จัดตั้ง เมื่อปี พ.ศ. 2546 นับเป็นเวลา 21 ปี โดยการปลูกผักอินทรีย์ หลากหลายชนิด เพื่อบริโภคและจำหน่าย ปัจจุบัน 

เนื่องจากที่ผ่านมา ชาวนาบ้านหนองเม็ก เมื่อถึงฤดูเก็บเกี่ยวข้าวนำผลผลิตไปขายให้แก่พ่อค้า จะถูกเอาเปรียบอยู่ร่ำไป จึงทำการจัดตั้งกลุ่มข้าวอินทรีย์และพืชผักปลอดสารเคมีขึ้น ในรูปแบบ ศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ ตามแนวพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร ในหลวงรัชกาลที่ 9 เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เมื่อปี 2546 เป็นเวลา 21 ปี ปัจจุบันมีสมาชิก จำนวน 9 คน โดยมี นางจำปา สุวไกรเป็นประธานศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ ซึ่งสมาชิกทั้ง 9 คน ต่างคนต่างปลูกข้าว ปลูกผักชนิดต่างๆ บนพื้นดินของแต่ละคน อาทิ ปลูกข้าวอินทรีย์ทั้งข้าวเหนียวและข้าวเจ้าปลูกผักชี ผักคะน้า แตงกวา มะเขือ พริก สับปะรด ฯลฯ รวมพื้นที่ทำการเกษตรร่วม 500 ไร่ ซึ่งผลผลิตในแต่ละวันจะเอามารวมกัน เพื่อจัดส่งให้กับลูกค้าประจำพื้นที่ อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี ซึ่งเมื่อครั้ง มีการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จึงงดนำสินค้าของโครงการไปจำหน่ายยังพื้นที่ จ.ปทุมธานี และอีกหลายจังหวัดพื้นที่เสี่ยง แต่ว่า ปัจจุบัน สถานการณ์เข้าสู่ภาวะปกติ สามารถทำกิจกรรมต่างๆได้แล้ว  จึงมีการส่งไปขายเหมือนเดิม และนำไปวางจำหน่ายที่ตลาดนัด ตัวเมืองอำนาจเจริญ ทุกวันพุธ รวมถึง ร้านค้าในจังหวัดอุบลราชธานีด้วย

ซึ่งภายในโครงการ มีโรงเรือนเพาะเห็ดหูหนูและเห็ดขอน อยู่ 5 หลัง ซึ่งวิธีเพาะเห็ดไม่ได้ยุ่งยากอะไร โดยเริ่มแรกทำเป็นโรงเรือนเพาะเห็ดก่อน จากนั้นทำก้อนเห็ด ซึ่งมีวิธีทำตามอัตราส่วนพอเข้าใจ ดังนี้ โดยใช้ขี้เลื่อย 100 กิโลกรัม, ดีเกลือ 2 ขีด,รำข้าว 6 กิโลกรัม,ไดโรไม 1 กิโลกรัม,ยิปซั่มครึ่งกิโลกรัม,กากน้ำตาล 1 กิโลกรัม จากนั้นผสมทั้งหมดให้เป็นกองให้ได้สัดส่วนเท่ากัน ที่ความชื้น 60% กรอกใส่ถุงแล้วนึ่งที่อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส เพื่อฆ่าเชื้อโรค ใช้เวลา 4 ชั่วโมง ปล่อยให้เย็น แล้วนำเอามาหยอดเชื้อเห็ด เก็บไว้ในโรงเรือน ประมาณ 40 วันจะออกดอกเห็ด สามารถนำไปบริโภคหรือจำหน่ายได้

นอกจากนี้ ยังมีการปลูกผักกางมุ้ง 4 ชนิดได้แก่ สลัดคอส สลัดกรีน สลัดโอ๊ค สลัดโรล ปลูกอยู่ในโรงเรือน 5 โรงเรือน โดยเริ่มแรกทำการพรวนดินผสมปุ๋ยคอกหรือปุ๋นอินทรีย์ทำเอง ต่อมา ทำเป็นแปลง แล้วนำต้นกล้ามาปลูก ใช้เวลา 30 วัน ก็ตัดขายได้ และทำเป็นโรงเรือน กว้าง 6 เมตร ยาว 30 เมตร มุงตาข่ายอย่างดี และเดินระบบน้ำผ่านท่อพีวีซี แบบสายหมอก โดยการสูบน้ำจากแหล่งน้ำสาธารณประโยชน์ พื้นที่ 4 ไร่ และมีบ่อบาดาลสำรอง โดยการใช้เครื่องสูบน้ำขึ้นถังพัก ปล่อยลงตามท่อพีวีซี ให้ทั่วถึงทุกพื้นที่ และมีน้ำใช้ตลอดปี…

สนธยา ทิพย์อุตร