สั้นสั้น วันอังคาร : โกง

“วันนี้พอมีเวลาว่าง ก็เลยย้อนกลับไปดูข่าว, รายการสัมภาษณ์ และข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับกรณีของ บุ๋ม ปนัดดา, สามี และคนอื่นๆ ไล่จากวันแถลงข่าวจนถึงปัจจุบัน เพราะไม่ได้ตามแบบเรียลไทม์มาตั้งแต่ต้น
ดูทั้งหมดแล้วก็รู้สึกเหมือน “ราโชมอน” แต่ตัวละครเยอะกว่า มึนตึ๊บไปหมด ไม่รู้ใครพูดจริงใครพูดไม่จริง โดยเฉพาะทนายบางตัวนี่น่าสงสัยกว่าเพื่อน”

ย่อหน้าข้างต้นนั้น ผมเขียนไว้ในเฟซบุ๊กส่วนตัว แต่หลังจากที่เขียนก็ไม่ได้ติดตามเรื่องราวอีก จนกระทั่งวันที่มีข่าวอดีตนางสาวไทยและสามีถูกจับเข้าคุก จึงมานั่งนึกถึงคดีเกี่ยวกับการฉ้อโกงที่ผ่านมาโดยคนดังที่มีชื่อเสียงในประเทศ ซึ่งพอถึงที่สุดก็ติดคุกคนละเล็กละน้อยไม่รู้ว่าคุ้มกับความเสียหายที่เกิดขึ้นหรือไม่หรือจะทำให้ความเจ็บปวดของคนที่เป็นเหยื่อบรรเทาเบาบางลงได้แค่ไหน

ย้อนไปในอดีต คดีความผิดฐานฉ้อโกงที่ใหญ่สุดก็คือคดี แชร์ชม้อย ศาลพิพากษาถึงที่สุดเมื่อปีพ.ศ. 2532 ให้จำคุกผู้กระทำความผิดกันไปคนละแสนกว่าปี แต่ประมวลกฎหมายอาญาให้จำคุกไม่เกิน 20 ปี ต่อมาได้ลดโทษ สุดท้ายติดแค่คนละแค่ 7 ปีกว่า

รุ่นใกล้ๆ กันก็คือ แชร์ชาร์เตอร์ แต่คนจัดแชร์หนีไปอยู่ต่างประเทศจนหมดอายุความ และเดินทางกลับมาโอ่อ่าราวๆ ปีกลางปี 2547 ก่อนจะถูกฆาตกรรมด้วยสาเหตุมืดดำอันใดไม่รู้

ไม่รู้ว่าเพราะบทลงโทษและเกณฑ์ของการอภัยโทษเป็นอย่างนี้หรือเปล่า จึงยังมีคนไม่กลัวคุกกลัวตะราง เปิดวงแชร์แบบหลอกให้ลงทุนอีกมากมายตามมา พวกที่เป็นคดีใหญ่ๆจนถึงช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อย่าง แชร์ยูฟัน สโตร์, ฟอเร็กซ์ 3-ดี, แชร์แม่มณี, คดี ดิ ไอคอน กรุ๊ป ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลที่มีชื่อเสียงและศิลปินดารา

พวกที่มีคดีโกงจนถูกจับได้และติดคุกไม่ได้มีแต่เอกชนที่เป็นมิจ นักการเมืองและนักธุรกิจมีชื่อเสียงเรืองนามก็มีไม่น้อย คนที่เคยดำรงตำแหน่งใหญ่สุดและคดีมากที่สุดก็มีแล้ว แต่เอาเข้าจริง คดีที่มีคำพิพากษาตัดสินว่าผิดเพียง 3 คดี รวมโทษจำคุก 10 ปี ต่อมาได้รับพระราชทานอภัยลดโทษเหลือจำคุก 1 ปี แต่ติดจริงๆ แค่ 8 เดือน ส่วนอีกคดีที่ถูกพิพากษาจำคุก 2 ปี ก็หนีไปจนหมดอายุความก่อนหน้านั้นไปแล้ว

สามอดีตผู้บริหารธนาคารกรุงไทยที่อนุมัติให้ธนาคารกรุงไทยปล่อยกู้ให้บริษัทในกลุ่มของ กฤษดามหานคร จำกัด (มหาชน) โดยมิชอบ เป็นเหตุให้รัฐได้รับความเสียหายนัยว่ามีความเกี่ยวข้องกับบิ๊กบอส โดนพิพากษาจำคุกคนละ 18 ปี แต่จำคุกจริงประมาณ 3 ปีเศษ ส่วนเขาคนนั้นคนดีคนเดิมผู้เป็นจำเลยที่ 1 หลักฐานสาวไปไม่ถึง

ยังมีนักการเมืองและนักธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับคดีโครงการรับจำนำข้าวและบ้านเอื้ออาทรที่โกงกันมโหฬาร ซึ่งมีทั้งที่หลบหนี และส่วนที่ติดคุก แต่ก็ติดกันจุ๋มจิ๋มมาก บางคนโดน 30-40 ปีเศษ อยู่เรือนจำเพียง 3 ปี 5 เดือน บางคนเจอแบบหนัง 2 เรื่องควบ 2 คดี โทษรวมแล้วเกือบร้อยปี แต่ติดจริงไม่ถึง 10 ปี

แวดวงสื่อสารมวลชนก็เคยมีเรื่องทำนองนี้ สื่อมวลชนซึ่งควรจะยึดมั่นในความซื่อตรง อันเป็นฐานรากของจรรยาบรรณ แต่ต้องมาติดคุกเพราะไม่ซื่อก็มี,ทนายความที่ทำมาหากินอยู่กับตัวบทกฎหมายเจอคดีฉ้อโกงเสียเองก็หลายราย และพระถือศีลตั้ง 227 ข้อ โดยเฉพาะพระผู้ใหญ่ ที่ชาวบ้านกราบไหว้ศรัทธา ก็พานลุ่มหลงในลาภสักการะ ทำความผิดหลายกรรมต่างกัน โดนข้อหาฟอกเงินไปด้วย ถูกพิพากษาจำคุกไปครึ่งศตวรรษ แต่คอยดูเถอะ ติดจริงก็ไม่เท่าไหร่

นี่ยังไม่ต้องพูดถึงเบอร์ใหญ่ เด็ดขาดกว่าใคร แห่งวัดพระธรรมกาย เคยถูกดำเนินคดีสำคัญในคดีอาญาข้อหาร่วมกันฟอกเงิน และ รับของโจร แต่เมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2569 อัยการ และ กรมสืบสวนคดีพิเศษ สั่งยุติการดำเนินคดีอาญาเพราะคดีขาดอายุความ โดยเจ้าหน้าที่หาตัวไม่เจอ เอามาส่งฟ้องต่อศาลไม่ทัน มหัศจรรย์ยิ่งกว่าการ์ตูนของ มาร์เวลส์

น่าคิดเหมือนกันว่า คนที่ทำผิดด้วยการฉ้อโกงในลักษณะต่างๆเหล่านี้ไม่ใช่ไร้การศึกษา แต่ในทางกลับกัน เกือบทั้งหมดมีการศึกษาระดับสูง หลายคนจัดอยู่ในพวกฉลาด สมองล้ำเลิศ ทำการทำงานจนมีตำแหน่งใหญ่โต ยิ่งกว่านั้น ส่วนใหญ่มีฐานะความเป็นอยู่ไม่ได้ยากจนข้นแค้นแต่อย่างใด แต่พวกเขาทำไมถึงทำ

การอภัยโทษของกฎหมายไทยก็เพื่อให้คนทำผิดได้รู้สำนึก และกลับเนื้อกลับตัว ซึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเบาบางเกินไป นั่นคงเป็นเพียงสาเหตุหนึ่งต่อคำถามที่ว่า “ทำไมถึงทำ?” ไม่ใช่ทั้งหมด

แน่นอนว่า สาเหตุแรกสุดเลยคือความโลภ เพราะถ้าไม่โลภก็คงไม่อยากได้เงินด้วยวิธีการที่ไม่สมควร ส่วนสาเหตุชั้นที่อยู่ลึกเบื้องหลังความโลภนั้น อาจจะมีตั้งแต่ใช้เงินมากเป็นทางลัดเพื่อให้เกิดการยอมรับนับถือ เมื่อใช้มากก็ต้องหามากจนเกินตัว, ต้องการมีอิทธิพลเหนือผู้อื่นด้วยการสร้างบุญคุณ หรือพูดง่ายๆว่าเอาเงินซื้อคน, บางคนเดิมทีก็ปกติดีอยู่ แต่พอเจอเงินเข้ามามากเข้าก็จิตใจแกว่งไกว, บางพวกอาจจะคิดเองเออเองว่า ความฉลาดเฉียบแหลมของตนจะไม่มีใครจับได้ไล่ทัน ฯลฯ

หรืออีกอย่างที่ลึกสุด จนไม่น่าจะนับเป็นสาเหตุ นั่นคือโกงโดยสันดาน

แต่ที่น่าเศร้าสำหรับสังคมไทยคือ ผู้คนจำนวนมากยังให้ความเคารพและเชื่อถือคนติดคุกมาแล้วเพราะ
ถูกพิพากษาว่าโกง เหมือนไม่เคยมีอะไรเกิดขึ้น ราวกับความจำเสื่อมเป็นโรคระบาดชนิดหนึ่ง ทุกวันนี้อดีตคนคุกคดีโกงหลายคนก็ยังมีคนนับหน้าถือตา เสียงดังอย่างเหลือเชื่อและบางคนพูดถึงการโกงของคนอื่นอย่างไม่กระดากปาก

ทิวา สาระจูฑะ