ตามที่สมาคมนักปกครองแห่งประเทศไทย ได้เสนอแนวทางการดำรงอยู่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในเขตท้องถิ่นที่ยกฐานะในเขตเทศบาลเมือง เทศบาลนคร โดยได้พิจารณาเห็นว่ากำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เป็นกลไกสำคัญในการบำบัดทุกข์ บำรุงสุข แก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน เป็นผู้ประสานงานในการนำนโยบายของรัฐบาลไปสู่การปฏิบัติ รวมถึงสะท้อนปัญหาของประชาชนไปสู่ภาครัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล โดยให้ยกเลิกพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ และฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา ๔ มาตรา ๑๒ และมาตรา ๔๘ เตวีสติ ซึ่งมีความขัดแย้งกับพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. ๒๔๕๗ มาตรา ๓ วรรคสอง ซึ่งกำหนดไว้ว่า การยกเลิกตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ จะกระทำมิได้ นั้น

เมื่อวันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๖๒ พลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้ประชุมมอบนโยบายของกระทรวงมหาดไทย แก่ผู้บริหารและ
ผู้ว่าราชการจังหวัดทั่วประเทศ ผ่านระบบวีดีโอคอนเฟอเรนซ์ โดย พลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ประธานในที่ประชุมได้กล่าวตอนหนึ่งว่า ในการรักษาความสงบเรียบร้อย เรามีกลไกกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตาม พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ มาตั้งแต่ปี ๒๔๕๗ อยากให้กลไกนี้มีประสิทธิภาพมากขึ้น นโยบายพลเอกประยุทธ์จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี จากที่ได้หารือกับนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี แล้วเห็นชอบในหลักการว่าจะให้มีการแก้กฎหมายเกี่ยวกับการปกครองท้องถิ่นจากเดิมในพื้นที่ที่ยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองและเทศบาลนคร ไม่มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ให้กลับไปมีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ได้ทั้งหมดทุกพื้นที่ นอกจากนี้พลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา ยังฝากผู้ว่าราชการจังหวัดไปเรียนกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ด้วยว่า การให้มีกำนันผู้ใหญ่บ้าน ไม่ใช่ตอบสนองผู้ว่าราชการจังหวัด แต่ให้มีเพื่อทำงานในพื้นที่ ถ้ากลไกกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ไม่เกิดประโยชน์อะไร รัฐบาลต้องเสียเงิน เขาไม่เอาไว้แน่นอนจะยุบท่าเดียว ดังนั้น ผู้ว่าราชการจังหวัดต้องกำชับให้ดีให้แก้ปัญหาในพื้นที่ให้ได้ ในโลกนี้ไม่มีที่ไหนใช้ทฤษฎีเอาคนไปตีกัน มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน บางคนไปสวมเสื้อสีนั้นสีนี้ และเอาคนมาตีกันมันผิด ต้องเป็นกลาง

"พันโทกมล ประจวบเหมาะ นายกสมาคมนักปกครองแห่งประเทศไทย ได้ทำหนังสือถึง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเรื่อง แนวทางการดำรงอยู่ของกำนันผู้ใหญ่บ้าน ในเขตท้องถิ่นที่ยกฐานะในเขตเทศบาลเมือง เทศบาลนคร และเทศบาลตำบล ที่กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศยกเลิกตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน โดยมีสาระที่น่าสนใจดังนี้"

แล้วสอนคนอย่าให้ตีกัน ขอยืนยันว่าเรากำลังแก้กฎหมาย พอมีท้องถิ่นแล้ว กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ก็คงอยู่

จากนโยบายของพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และพลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สอดคล้องกับการบริหารราชการแผ่นดินในส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น ซึ่งจะประสานสอดคล้องกัน ประโยชน์สูงสุดจะตกแก่พี่น้องประชาชนและประเทศชาติต่อไป

สมาคมนักปกครองแห่งประเทศไทย จึงขอสนับสนุนและขอขอบคุณนายกรัฐมนตรีที่มองเห็นปัญหาดังกล่าว และมอบนโยบายที่ชัดเจน จึงเห็นควรดำเนินการ
ดังนี้

1.ให้เร่งรัดดำเนินการยกเลิกมาตรา ๔ มาตรา ๑๒ และมาตรา ๔๘ เตวีสติ เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว เพื่อให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้านเป็นกลไกสำคัญในการแก้ไขปัญหาระดับพื้นที่

2.ให้จังหวัด อำเภอ ดำเนินการเลือกและแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในพื้นที่ที่ว่างอยู่ ซึ่งสามารถดำเนินการได้ทันที เพราะมีงบประมาณค่าตอบแทนผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวไว้เรียบร้อยแล้ว

ทั้งนี้ หากสามารถดำเนินการดังกล่าวได้ ย่อมเป็นการรักษาสถาบันการปกครองที่มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เป็นหลักในพื้นที่ ซึ่งเป็นสถาบันคู่บ้านคู่เมืองที่ตราเป็นกฎหมายไว้ตั้งแต่สมัยพระปิยมหาราชเจ้า ทรงโปรดเกล้าฯให้ตราขึ้นไว้ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เพื่อบำบัดทุกข์ บำรุงสุขให้แก่พี่น้องประชาชนตลอดมา

พันโทกมล ประจวบเหมาะ

นายกสมาคมนักปกครองแห่งประเทศไทย