เพื่อลดความเหลื่อมล้ำจากผลกระทบของสลากกินแบ่งรัฐบาล ที่ผันเงินจากชาวบ้านปีละเกือบ ๒๐๐,๐๐๐ ล้านบาท มากระจุกตัวเป็นรายได้ของผู้ถูกหวยจำนวนน้อย เป็นรายได้ของรัฐและพ่อค้าแม่ค้าหวย

รัฐบาลควรจ่ายเงินคืนให้แก่ผู้ซื้อที่ไม่ถูกรางวัลในจำนวน ๑๐% ถึง ๑๒% หรือใบละ ๘ บาท ถึง ๑๐ บาท ให้เป็นเงินออมของผู้ซื้อโดยใส่ในบัญชีกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.)ในชื่อของผู้ซื้อ และจะได้รับเป็นบำเหน็จหรือบำนาญเมื่ออายุ ๖๕ ปี ในการนี้รัฐบาลยังมีรายได้เท่าเดิม หากนำระบบดิจิทัลมาซื้อขายโดยตรงก็จะช่วยระบุชื่อผู้ซื้อสลากฯ และลดการสูญเสียค่าการตลาดที่ไม่มีประสิทธิภาพ

ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน

๑. หลังจากที่รัฐบาลประยุทธ์ พยายามแก้ปัญหาสลากกินแบ่งรัฐบาลที่ขายเกินราคา ด้วยการเพิ่มจำนวนสลากฯ จากงวดละ ๓๗ ล้านฉบับ เป็น ๑๐๐ ล้านฉบับ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จมีการขายสลากกินแบ่งฯ ในราคาที่เพิ่มจากใบละ ๘๐ บาท เป็นใบละ ๑๐๐ - ๑๑๐ บาท

๒. สลากกินแบ่งฯ หรือหวยเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย หากคิดแต่เฉพาะหวยของรัฐจำนวนงวดละ ๑๐๐ ล้านฉบับ งวดหนึ่งๆ จะมีวงเงินที่ผู้ซื้อหวยจ่ายประมาณ ๘,๐๐๐ ล้านบาท หรือปีละ ๑๙๒,๐๐๐ ล้านบาท

๓. นำรายได้จากผู้ซื้อหวยมาจ่ายเป็นเงินรางวัล ๖๐% เท่ากับปีละ ๑๑๕,๒๐๐ ล้านบาท ซึ่งรางวัลดังกล่าวกระจุกตัวอยู่กับผู้ถูกรางวัลเพียงไม่กี่คน

จำนวนเงินอีก ๔๐% สำนักงานสลากฯ นำมาจัดสรรแบ่งกันดังนี้

๑) เข้าคลังเป็นรายได้ของรัฐ ๒๓% หรือปีละ ๔๔,๑๖๐ ล้านบาท

๒) เป็นค่าจัดการและการตลาด เป็นรายได้ของพ่อค้าแม่ค้าหวย จำนวน ๑๗% หรือปีละ ๓๒,๖๔๐ ล้านบาท

๔. ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ในระบบดิจิทัล ประชาชนสามารถซื้อสลากกินแบ่งฯ โดยตรงกับรัฐบาล (สนง.สลากกินแบ่งฯ) ย่อมประหยัดค่าการตลาดได้ถึง ๑๕% เป็น อย่างน้อย รัฐสามารถนำค่าการตลาดที่ประหยัดได้อย่างน้อย ๑๐% ถึง ๑๒% หรือใบละ ๘ บาท ถึง ๑๐ บาท มาจ่ายคืนเป็นเงินออมของผู้ซื้อสลากฯ โดยใส่ในบัญชีกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) เพื่อเป็นบำเหน็จหรือบำนาญชีวิตของผู้ซื้อสลากฯ และจะได้รับเงินคืนพร้อมดอกผล เมื่ออายุ ๖๕ ปีขึ้นไป

ผู้ถูกรางวัลก็ควรจะกันเงินรางวัล จำนวน ๑๐% ของรางวัล เป็นเงินออมในชื่อของผู้ถูกรางวัลโดยใส่ในบัญชีกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) เพื่อเป็นบำเหน็จหรือบำนาญชีวิตเช่นกัน

กองทุนการออมแห่งชาติ จะได้นำเงินออมสะสมไปลงทุน และคืนผลตอบแทนการลงทุนพร้อมเงินสนับสนุนจากรัฐบาลเพื่อเป็นบำเหน็จหรือบำนาญเมื่ออายุ ๖๕ ปี

๕. การซื้อขายสลากฯ ผ่านแอพพลิเคชั่นผู้ซื้อสามารถระบุชื่อผู้ซื้อ พร้อมเลขบัตรประจำตัวประชาชน ซึ่งรัฐสามารถจ่ายเงินคืน ๑๐% ถึง ๑๒% เป็นเงินออมเข้ากองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) ได้ถูกตัวบุคคล

๖. ผู้ซื้อสามารถเลือกใบสลากฯ ที่ยังไม่มีผู้อื่นซื้อไปแล้ว ได้ตามความชอบใจและโอนจ่ายเงินให้แก่สำนักงานสลากกินแบ่งฯโดยตรง เมื่อถูกรางวัลสำนักงานสลากกินแบ่งฯ ก็โอนเงินรางวัลให้กับผู้ถูกรางวัลโดยตรงอย่างไม่ผิดตัว

๗. ระบบนี้สามารถตรวจสอบที่จะไม่ให้ผู้ซื้อสลากฯ มีอายุต่ำกว่า ๒๐ ปีได้

๘. ราคาการซื้อขายสลากกินแบ่งฯ จะคงอยู่ที่ใบละ ๘๐ บาท โดยไม่มีการขายเกินราคา ดังนั้นรัฐบาลสามารถลดปริมาณสลากกินแบ่งฯ ให้อยู่ในปริมาณที่เหมาะสมอาจเหลือเท่าเดิม คืองวดละ ๓๗ ล้านฉบับ หรือจะลดลงจากเดิมอีกก็ได้ ทั้งนี้จะได้ไม่ถูกกล่าวหาว่าเป็นรัฐบาลที่มอมเมาประชาชน

๙. รัฐบาลจะได้ข้อมูลและสถิติ เพื่อรวบรวมวิเคราะห์ได้ว่าผู้ซื้อสลากเป็นคนกลุ่มไหน อาชีพและเพศใด อยู่ในสถานะทางสังคมและเศรษฐกิจระดับไหน กลุ่มคนที่ถูกหวยหรือถูกกินคือใคร ผู้ซื้อหวยเป็นคนเดียวกันกับผู้ที่มาลงทะเบียนเป็นผู้มีรายได้น้อยมากน้อยแค่ไหน

ความรู้ทางวิชาการดังกล่าว จะทำให้เราพัฒนาแก้ไขผลกระทบของการออกสลากกินแบ่งฯในอนาคตได้

๑๐. ผู้พิการทางสายตาที่เคยได้ประโยชน์จากการจัดสรรโควตาและมีบางส่วนนำไปขายให้กับยี่ปั๊ว ซาปั๊ว รัฐควรจะต้องดูแลโดยตรง เพราะที่ผ่านมาผู้พิการทางสายตาก็แสดงให้เห็นแล้วว่าเขาต้องการมีเงินรายได้ ไม่ได้ต้องการเป็นส่วนหนึ่งของการเร่ขายการพนัน

ส่วนพ่อค้าแม่ขาย ก็อาจได้รายได้จากการมีแอพพลิเคชั่นขายสลากกินแบ่งฯ โดยเร่ขายกับผู้ซื้อที่ไม่คุ้นเคยกับการซื้อตรงด้วยแอพพลิเคชั่น

ความหวังของประชาชนที่มีต่อรัฐบาลประยุทธ์

เชื่อได้ว่า รัฐบาลจะหยุดยั้งความคิดที่จะออกหวยออนไลน์ประเภท ๒ ตัว ๓ ตัว LOTTO น้ำเต้า ปู ปลา ซึ่งทำรายได้ให้รัฐบาลจากการขายสิ่งมอมเมาประเภทใหม่ที่ยั่วยุประชาชน

โดยพื้นฐานความเป็นคนดีของนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีร่วมรัฐบาลอีกหลายคน ที่เข้าใจถึงปัญหาความเหลื่อมล้ำของสังคมไทย และเข้าใจดีว่าสังคมไทยกำลังเป็นสังคมสูงวัยที่อนาคตจะมีผู้สูงอายุจำนวนมากมหาศาล รัฐต้องส่งเสริมให้ประชาชนมีเงินออม ไว้ใช้ในยามชรา

แต่เมื่อไม่สามารถจะยกเลิกสลากกินแบ่งฯ ในเวลานี้ได้ ก็พัฒนาดัดแปลงระบบการซื้อขายสลากด้วยเทคโนโลยีใหม่ เพื่อประหยัดค่าการตลาด นำมาจ่ายคืนเป็นเงินออมใส่ในบัญชีกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) ระบบดังกล่าวจะได้เป็นการเชื้อชวนแนะนำให้ประชาชนรู้จักการออมโดยผ่านกองทุนการออมแห่งชาติเพื่อช่วยตัวของเขาเองในอนาคต

ดร.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง

ศาสตราภิชาน มหาวิทยาลัยรังสิต