สี่เดือนหลังจากรับตำแหน่งประธานาธิบดีจากการเลือกตั้ง อูมิน อ่อง หล่าย แถลงนโยบาย ขอเวลาสองปีสร้างชาติใหม่ให้พม่า โดยพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การท่องเที่ยว การเกษตรและการศึกษา ซึ่งจีน รัสเซีย และอินเดีย สนับสนุนพม่าในการพัฒนารอบด้าน

พม่าถูกกีดกันจากประชาคมเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน กว่าห้าปีผลักดันให้พม่าต้องหันไปคบค้ากับประเทศยักษ์ใหญ่อย่างจีน รัสเซีย อินเดียและประเทศในโลกใต้

อาเซียน กล่าวหารัฐบาลพม่าไม่ปฏิบัติตามฉันทามติ 5 ข้ออาเซียนเสนอแนวทางสร้างสันติภาพในพม่า ที่เกิดวิกฤตการเมืองหลังจาก พลเอกมิน อ่อง หล่ายยึดอำนาจจากพรรคเอ็นแอลดีของนางออง ซาน ซู จี เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564

ในโอกาสแถลงนโยบายต่อสภาประธานาธิบดีมิน อ่อง หล่าย กล่าวว่า “บางชาติในอาเซียน11 ประเทศเลือกปฏิบัติต่อพม่า เราอดทนมา 5 ปี และไม่อดทนอีกต่อไป เราจะตอบโต้แต่ละกรณีไป”

มิน อ่อง หล่าย ไม่ได้เอ่ยชื่อประเทศไหนเลือกปฏิบัติต่อพม่า และกล่าวด้วยว่า “ฉันทามติ 5 ข้อใช้ปฏิบัติไม่ได้ในพม่า เราต้องแก้ปัญหาเองภายใน”

เขากล่าวว่า รัฐบาลใหม่ได้เจรจาหาข้อยุติปัญหากับองค์กรติดอาวุธกลุ่มชาติพันธุ์ที่ลงนามหยุดยิงกับรัฐบาลพม่าตั้งแต่ปี 2558 แล้ว 13 กลุ่มและรัฐบาลหาทางเจรจากับกลุ่มที่ยังไม่หยุดยิง

“รัฐบาลพยามยามสร้างสันติภาพด้วยการเจรจาเพื่อความปรองดองแห่งชาติต่อไป ในเวลาเดียวกันเราเน้นการพัฒนารอบด้าน รัฐบาลจะขับเคลื่อนแผนการสร้างชาติใหม่ในเวลาสองปี และเร่งพัฒนาเต็มกำลังในสามปี”

มิน อ่อง หล่าย กล่าวว่า รัฐบาลให้ลำดับความสำคัญกับโครงการสร้างถนนซุปเปอร์ไฮเวย์ยาว 1,400 กิโลเมตร เชื่อมอินเดีย พม่า และประเทศไทย เป็นเส้นทางสินค้าและการท่องเที่ยวนานาชาติ และเร่งสร้างรถไฟความเร็วสูง 410 กม.จาก มัณฑะเลย์เมืองใหญ่อันดับสองของพม่าไปมูเซอเมืองชายแดนติดประเทศจีน

ปัจจุบันพม่ากำลังสร้างโรงงานไฟฟ้า 10 แห่งรวมทั้งเขื่อนพลังงานน้ำมิตโสนและโรงไฟพลังงานนิวเคลียร์

รัสเซียได้ลงนามข้อตกลงกับรัฐบาลทหารเมียนมาสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบโมดูลาร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor : SMR)บนบก โดยมีกำลังการผลิตเริ่มต้นที่ 110 เมกะวัตต์ (MW) และมีข้อตกลงที่ระบุว่าสามารถขยายกำลังการผลิตเพิ่มขึ้นได้สูงสุดถึง 330 เมกะวัตต์ ในอนาคต

อินเดียได้เริ่มโครงการซุปเปอร์ไฮเวย์เชื่อมอินเดีย พม่า ไทย และจีนเริ่มโครงการรถไฟความเร็วสูงตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ด้วยความร่วมมือพัฒนาจีนรัสเซีย และอินเดีย เชื่อว่า พม่าจะเปลี่ยนโฉมหน้าในเวลาสองสามปี เนื่องจากสามประเทศยักษ์ใหญ่แห่กันไปลงทุนสร้างท่าเรือ รถไฟ ถนน โรงไฟฟ้าให้พม่าแลกกับทรัพยากรมากมายมหาศาล

ที่สำคัญจีนกับรัสเซียถือว่าพม่าเป็นจุดสำคัญทางภูมิรัฐศาสตร์สำหรับคานอำนาจนโยบายอินโด-แปซิฟิกของอเมริกา

ดังนั้นเมื่ออาเซียน เลือกปฏิบัติต่อพม่าตามก้นสหรัฐอเมริกาเท่ากับผลักพม่า ไปให้ จีน รัสเซีย อินเดีย ซึ่งอาเซียนต้องรับความจริงว่า ตามก้นอเมริกานโยบายพม่ามาห้าปีและฉันทามติ 5 ข้อเป็นนโยบายตาบอดคลำช้างที่สร้างให้ซีไอเอทำลายตั้งแต่ต้น

เช่น ฉันทามติข้อที่ 1 ระบุว่า “ให้ทุกฝ่ายในพม่ายุติความรุนแรงทันที” ข้อนี้ใช้ในทางปฏิบัติไม่ได้ เนื่องจากพลเอกมิน อ่อง หล่ายออกคำสั่งหยุดยิงทั่วประเทศทันทีที่กลับจากประชุมอาเซียนนัดพิเศษในกรุงจาการ์ตา เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2564

10 วัน หลังจากนั้นนางออง ซาน ซู จี เวลานั้นถูกกักตัวในบ้านพักรัฐบาลมีบริวารรอบข้าง ประกาศปฏิวัติประชาชนทั่วประเทศเรียกร้องให้คนพม่าทุกหมู่บ้าน ตำบล คว้ามีด พร้า อาวุธ
ที่หาได้ขึ้นมาทำสงครามกับรัฐบาลทหาร

หลังจากนั้นซีไอเอ ก็จัดตั้งกองกำลังพิทักษ์ประชาชน หรือ พีดีเอฟ เป็นกองกำลังติดอาวุธขึ้นมาสู้รบกับทหารในนามของรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ หรือ เอ็นยูจี รัฐบาลเงาพม่าฝ่ายนางออง ซาน ซู จี

ประเทศพม่าเกิดมิคสัญญีเมื่อพีดีเอฟกับคณะปฏิวัติประชาชนไม่มีกองบัญชาการกลางต่างคนคิดต่างคนต่างทำตามที่แต่ละกลุ่มต้องการ มีการวางระเบิดก่อกวนรายวัน สังหารผู้ที่สงสัยว่าเป็นสายรัฐบาลหรือสนับสนุนทหารตามความพอใจ

ทั่วประเทศเกิดโกลาหลวุ่นวาย ต่างกลุ่มต่างสร้างสถานการณ์รายวัน เพื่อให้ปฏิบัติการข่าวตะวันตกนำผลงานฝ่ายต่อต้านออกมาประจานความอ่อนแอรัฐบาลทหารจนถึงคณะผู้บริหารแห่งรัฐขึ้นบัญชีพีดีเอฟและเอ็นยูจีเป็นผู้ก่อการร้าย หลังจากพีดีเอฟอ้างความรับผิดชอบลอบสังหารนายทหารในราชการและอดีตนายทหารหลายคน

พม่าตกอยู่ในภาวะอันตราย ที่โลกภายนอกรับรู้เหตุการณ์จากโฆษณาชวนเชื่อบิดเบือนข่าวของสื่อตะวันตกที่ยกย่องชื่นชมพีดีเอฟ เป็นนักรบเพื่อประชาธิปไตยพม่า

สื่อตะวันตกบิดเบือนความจริงปิดบังความสูญเสียและเสียหายของสหรัฐฯในสงครามอิหร่านฉันใด ก็บิดเบือนความจริงในพม่าตลอดเวลาห้าปีฉันนั้น

กรณีกลุ่มชาติพันธุ์ที่ต่อสู้กับรัฐบาลพม่าก็เช่นกัน สื่อตะวันตกไม่เคยเสนอความจริงว่า กองกำลังติดอาวุธชาติพันธุ์พม่า เกือบทุกกลุ่ม แตกแยกแย่งชิงผลประโยชน์ แย่งชิงกันเป็นใหญ่รบกันเองภายในตลอดเวลา 60 ปีจนไม่มีเวลารบกับพม่า

ตัวอย่างที่ชัดเจนคือชาติพันธุ์กะเหรี่ยงใกล้ชายแดนไทยแย่งชิงผลประโยชน์ แย่งชิงกันเป็นใหญ่ในสหภาพกะเหรี่ยงแห่งชาติ แยกออกเป็น กลุ่ม KNU กลุ่ม DKBA กลุ่ม KNA เป็น BGF และเป็นกลุ่ม Kotoolie ระยะหลังนี้ กะเหรี่ยงอย่างน้อยสามกลุ่มพัวพันกับอาชญากรรมข้ามชาติสแกมเมอร์ หรือคอลเซ็นเตอร์

ที่น่าประหลาดใจ คือ สื่อตะวันตกสร้างกระแส ว่า ฝ่ายต่อต้านรัฐบาลพม่า รวมทั้งพีดีเอฟและกลุ่มชาติพันธุ์ยึดครองพื้นที่ส่วนใหญ่ในประเทศพม่าได้และรัฐบาลพม่ากำลังล่มสลาย อาเซียนส่วนใหญ่ก็เชื่ออย่างสนิทใจ

การเลือกตั้งก็เช่นกันอาเซียนมีระบอบการปกครองและการเลือกตั้งหลากหลาย สปป.ลาว กับเวียดนามเลือกตั้งแบบคอมมิวนิสต์พรรคเดียว กัมพูชาเป็นประชาธิปไตยอำนาจนิยมที่ตระกูลฮุนเป็นทรราชครองอำนาจมากว่าสี่ทศวรรษ

สิงคโปร์พรรคกิจประชาคมเป็นรัฐบาลนานกว่า 50 ปี อินโดนีเซียกับฟิลิปปินส์เพิ่งพ้นจากการครองอำนาจยาวนานของจอมเผด็จการซูฮาร์โตและจอมเผด็จการ เฟอร์ดินานด์ มาร์กอส มาเพียงสามทศวรรษ ประเทศไทยเลือกตั้งสลับการยึดอำนาจมา 13 ครั้งตั้งแต่ปี 2475

จะเห็นได้ว่าการเลือกตั้งในอาเซียนแตกต่างกันหลากหลาย พม่าก็เช่นกัน แต่พอรัฐบาลพม่าเลือกตั้งตามบริบทการเมืองและรัฐธรรมนูญพม่า อาเซียนดัดจริตรับไม่ได้ นี่ไม่ใช่เพราะประชาธิปไตยแต่เพราะถูกอเมริกาล้างสมองและตามก้นฝรั่ง

วันที่ 12 กรกฎาคมที่ผ่านมา ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ จัดประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนอย่างไม่เป็นทางการเพื่อถกปัญหาพม่านายวิเวียน บาลาคริชนาน รัฐมนตรีต่างประเทศตลอดกาลสิงคโปร์ ให้สัมภาษณ์สเตรทไทม์ เรียกร้องให้ยุติความขัดแย้งในสามเดือนและให้เจรจาปรองดองแห่งชาติครอบคลุมทุกกลุ่มทุกฝ่ายที่มีส่วนได้ส่วนเสียในพม่า ก่อนอาเซียนพิจารณารับรองรัฐบาลมิน อ่อง หล่าย ที่มาจากการเลือกตั้งเมื่อธันวาคม 2568 และมกราคม 2569

นายวิเวียนพูดโดยไม่ไตร่ตรองว่า สภาพพม่าแตกแยกกันตั้งแต่ได้อิสรภาพปี 2491ที่อังกฤษวางยาโดยเขียนบทเฉพาะกาลในสนธิสัญญาปางโหลงให้กลุ่มชาติพันธุ์ใน 7 รัฐปกครองตนเองอิสระจากรัฐบาลกลางหลังจากพม่าได้รับอิสรภาพ 10 ปี

กลุ่มชาติพันธุุ์หลากหลายในรัฐฉานรัฐมอญ รัฐกะเหรี่ยง รัฐคะฉิ่น รัฐคะยา รัฐฉิน จึงรบกับรัฐบาลพม่าเพื่อปกครองตนเองตลอดเวลากว่า 70 ปี มีหลายครั้งที่เจรจาตกลงกันได้แต่ข้อตกลงที่เปราะบางก็ถูกทำลายทุกครั้งจากความแตกแยกภายในของกลุ่มชาติพันธุ์

ปี 2558 ชาติพันธุ์ 15 กลุ่มลงนามหยุดยิงแห่งชาติกับรัฐบาลพม่า ในปีเดียวกันกลุ่มชาติพันธุ์เหล่านั้นแตกแยกกันเองภายใน แยกไปตั้งกองกำลังติดอาวุธอย่างน้อย 35 กลุ่ม ดังนั้นการตกลงกับกะเหรี่ยง ฉาน โกก้าง มอญ หรือกลุ่มหนึ่งกลุ่มใดไม่ได้หมายความว่าเป็นการตกลงกับกลุ่มชาติพันธุ์นั้นๆ ทั้งหมด

ปรองดองแห่งชาติพม่าจึงไม่มีวันเกิดขึ้น เพราะความแตกแยกภายในกลุ่มชาติพันธุ์เกินเยียวยา การแก้ปัญหาจากภายนอกจึงทำไม่ได้ ต้องปล่อยให้ลื่นไหลไปตามบริบทสังคมพม่า

อาเซียนเลือกปฏิบัติต่อพม่าด้วยอคติและตามก้นตะวันตกมากเท่าไหร่ ยิ่งผลักดันให้พม่านำทรัพยากรมหาศาลแลกกับการพัฒนาจาก จีน รัสเซีย อินเดียมากเท่านั้น ประเทศไทยซึ่งเป็นบ้านใกล้เรือนเคียงพม่าอย่าให้ใกล้เกลือกินด่างตามแนวทางอาเซียน

สุทิน วรรณบวร