“นวัตกรรม” หนึ่งในกุญแจสำคัญที่ทำให้ประเทศเจริญก้าวหน้าด้วยขีดความสามารถในการแข่งขัน ซึ่งสำหรับประเทศไทย กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นเจ้าภาพหลักในการส่งเสริมเรื่องนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำงานวิจัยไปสู่การปฏิบัติจริงในชุมชนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตคนระดับฐานราก ซึ่งในสัปดาห์นี้ “ที่นี่แนวหน้า” ขอนำบทสัมภาษณ์ของ วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) หน่วยงานที่นำภารกิจของ อว. ไปดำเนินการ มานำเสนอกับท่านผู้อ่าน

- อะไรคือทิศทางและบทบาท วช.ในการส่งเสริมพัฒนาบุคลากร การวิจัยพัฒนานวัตกรรม? : ในบทบาทหน้าที่สำคัญของ วช. ก็จะดูแลในส่วนของทั้งการส่งเสริมและการพัฒนาบุคลากร การวิจัยนวัตกรรม รวมถึงการให้การสนับสนุนโจทย์ที่ท้าทายทางสังคมในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหา การเพิ่มประสิทธิภาพ และการมุ่งที่ประเด็นหลักที่นำสู่เรื่องทิศทางของประเทศ ซึ่งก็ครอบคลุมทั้งงานที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ งานที่เกี่ยวข้องกับประเด็นที่ท้าทายสำคัญๆ เช่น ในเรื่ิองของโควิด-19

ขณะเดียวกันก็ยังมองไปในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับมิติทางด้านสังคม เช่น ในเรื่องของสังคมสูงวัย รวมถึงงานที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาทางสังคม การพัฒนาในเรื่องคุณภาพชีวิตของคนไทย โดยประเด็นเหล่านี้ วช. ได้รับมอบหมายตามทิศทางของ อว. รวมถึงภาพใหญ่ของประเทศในทิศทางของยุทธศาสตร์วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ซึ่งในแพลตฟอร์มดังกล่าวนี้ก็ครอบคลุมทั้งในเรื่องของการให้การสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรม การนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ การมีส่วนร่วมกับเครือข่ายในการผลักดันให้เกิดการใช้งานในการนำตัวผลิตภัณฑ์ ตัวเทคโนโลยี ตัวกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยและพัฒนาไปทำให้เกิดประโยชน์ในวงกว้าง

- ในสถานการณ์การระบาดของไวรัสโควิด-19 มีการขับเคลื่อนงานด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม อย่างไรบ้าง? : วช.ได้ร่วมคลี่คลายสถานการณ์ใน 2 ส่วนสำคัญ โดยส่วนหนึ่งทาง วช.เองก็จะเป็นศูนย์ปฏิบัติการด้านนวัตกรรมทางการแพทย์และวิจัยพัฒนา ภายใต้ศูนย์ปฏิบัติการ ศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศปก.ศบค.) ของรัฐบาล ซึ่งก็จะได้มีการนำโจทย์จากตัวประเด็นความสำคัญของประเทศมาดำเนินการผลักดันเพื่อให้เกิดผลงานวิจัย เกิดนวัตกรรม เกิดผลิตภัณฑ์ที่จะช่วยแก้ไขปัญหาต่างๆ เนื่องในสถานการณ์การระบาดของเชื้อโควิด-19

อย่างที่มีการระบาดในรอบแรก ประเทศไทยเรายังมีความต้องการในเรื่องของเวชภัณฑ์ และพวกอุปกรณ์ทางการแพทย์เป็นจำนวนมาก ในมิติของการวิจัยและนวัตกรรมได้มีการส่งเสริมให้กับ
นักวิจัยและนักวิชาการได้ช่วยกันพัฒนาเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ อย่างเช่น ในเรื่องของหน้ากาก N95 การมีชุดป้องกัน ชุด PPE เพื่อให้ได้มาตรฐานเพื่อที่จะใช้สำหรับปฏิบัติงานสำหรับบุคลากรทาง
การแพทย์ หรือชุดคลุมศีรษะ PAPR ที่บุคลากรทางการแพทย์ต้องใช้ในการดูแลผู้ติดเชื้อโควิด ในเรื่องของเตียงความดันลบ ห้องไอซียูความดันลบ

ต่อมาในส่วนของการดำเนินงานจะเห็นว่าในชุดของข้อมูลความเข้าใจในเรื่องของการระบาดมีความสำคัญ ซึ่ง วช. ก็ให้การสนับสนุนในส่วนของการดำเนินการโครงการวิจัยดังกล่าวตั้งแต่ช่วงแรกๆ ที่มีการแพร่ระบาด เรื่องของวัคซีน วช. ก็ให้การสนับสนุนแก่สถาบันวัคซีนผ่านไปถึงมหาวิทยาลัยหลายแห่งที่ได้มีการดำเนินการเรื่องวิจัยวัคซีน เพื่อสนับสนุนการทำงานตรงนี้ ก็จะเห็นภาพการมีส่วนร่วมของ วช. ในการส่งเสริมพัฒนาวัคซีนของไทยเอง ทั้งในส่วนของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และอีกหลายหน่วยงาน

หลังจากการแพร่ระบาดในระลอกแรกคลี่คลายลง เรื่องของการเยียวยาเรื่องของการลดผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคม วช. ก็ได้มีการสนับสนุนในส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น การจ้างงาน การนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่ไปช่วยให้เกิดการลดผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจและสังคม โดยทำงานร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่หรือสถาบันการศึกษาที่อยู่ในส่วนภูมิภาค จนถึงการระบาดในระลอกใหม่ วช.ให้การสนับสนุนการขนส่งวัคซีนที่เข้ามาใหม่ที่ช่วยรักษาคุณภาพของวัคซีนรวมทั้งสนับสนุนในเรื่องของการติดตามประสิทธิภาพ ประสิทธิผล ผลข้างเคียงของการฉีดวัคซีน

ซึ่งก็จะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการเป็นชุดข้อมูลเพื่อให้สามารถใช้ในการบริหารสถานการณ์ทั้งในมิติทางวิชาการและเรื่องของการบริหารในระดับนโยบายอีกด้วย!!!