ใครที่เคยติดคุก หรือกำลังติดคุกเมืองไทย มักถูกวิพากษ์ว่า ต้องถือว่าเป็นคนที่อยู่ในกลุ่มคนจนแบบจนสุดๆ หรือไม่ก็อาจถูกมองว่ามีสภาพไม่ต่างจากหมา เพราะคุกไทยถูกเล่าขานมานานแล้วว่ามีไว้ขังคนจนและขังหมา

หากเราเชื่อเช่นนั้นจริงๆ ก็ต้องถามต่อไปว่าคุกเมืองไทยมีไว้เพื่ออะไร มีไว้ขังคนจน และขังหมาจริงๆ หรือ แล้วเพราะอะไรจึงทำให้คนจำนวนมากมองตรงกันว่าคุกไทยไม่ได้สร้างไว้ขังนักการเมือง คนรวยล้นฟ้า และคนมีอิทธิพลมากล้นแผ่นดิน

ถามต่อไปว่า คนที่ต้องถูกส่งไปเข้าคุกในเมืองไทยนั้น หากเขาสามารถหนีออกจากแผ่นดินไทยได้ หรือหนีคดีได้ เขาจะหนีหรือไม่ ตอบว่า หนีแน่นอน ไม่มีใครอยากติดคุกหรอก ย้ำว่าไม่มีใครอยากติดคุกอย่างแน่นอน

แต่ก็มีคำถามว่า แล้วทำไมคนบางคนมีเคยตำแหน่งทางการเมืองใหญ่โต มีเงินล้นฟ้าท่วมดินแม้ปัจจุบันจะไม่มีอำนาจรัฐโดยตรง แต่ก็ยังคงมีอิทธิพลการเมืองอย่างน่าอัศจรรย์ใจ เพราะสามารถส่งคนในสังกัดของตนเองเข้าไปกินตำแหน่งนายกรัฐมนตรีมาแล้วหลายคน แล้วเขาคนนั้นก็บงการอยู่หลังเก้าอี้นายกรัฐมนตรี ถามว่าทำไมคนพรรค์อย่างว่านั้นทำผิดกฎหมายแล้วไม่ติดคุก ทำไมสามารถหนีคดีออกจากแผ่นดินไทยได้ ทำไมยังคงมีอิทธิฤทธิ์การเมืองได้อย่างน่าฉงน ทำไมจึงยังได้รับการสนับสนุนทางการเมืองจากคนมีอำนาจรัฐ ทำไมข้าราชการไทยชั้นผู้ใหญ่ยังคงแสดงอาการประมาณว่าศิโรราบต่อคนผู้นั้น และทำไมคนคนนั้น จึงสามารถทำสิ่งที่สาธารณชนเห็นตรงกันว่าทำผิดกฎหมายได้ตลอดเวลา แต่ไม่เคยถูกลงโทษ ไม่เคยติดคุกไม่เคยถูกลงโทษตามกระบวนการกฎหมาย แถมเมื่อวันที่เขาถูกศาลระบุว่าทำผิด เขายังมีคนแก้ตัวให้ว่าบกพร่องโดยสุจริต

คุกเมืองไทยมีผู้ถูกจองจำอยู่ในขณะนี้จำนวน 300,326 คน แบ่งเป็นชาย 262,767 คน หญิง 37,559 คน จำแนกเป็นนักโทษเด็ดขาด 210,183 คน ผู้ต้องขังระหว่างอุทธรณ์-ฎีกา51,763 คน ระหว่างไต่สวน-พิจารณา 10,412 คน และระหว่างสอบสวน 24,221 คน เยาวชนถูกฝากขัง 18 คน ผู้ถูกกักกัน 118 คน ผู้ต้องกักขัง 3,611 คน (http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2025-09-01&report=)

ถามว่าคนที่ติดคุกโดยเฉพาะนักโทษคดีเด็ดขาดนั้น มีใครบ้างไหมที่ได้รับอภิสิทธิ์แบบสุดๆ เหมือนนักโทษชายผู้ที่จงใจหลบหนีคดีอาญาไปอยู่นอกประเทศไทยยาวนาน 17 ปี ถามต่อไปว่าทำไมนักโทษคนอื่นๆ จึงต้องติดคุก ต้องอยู่กันอย่างแออัดยัดทะนาน ทำไมไม่มีอภิสิทธิ์เหมือนนักโทษเทวดาที่อยากจะหนีไปไหนก็หนีได้ตามอำเภอใจ หรือทำไมไม่มีอภิสิทธิ์เหมือนนักโทษบางคนที่ติดคุกก็จริง แต่อยู่ในคุกแบบสมเด็จ (คำว่าคนคุกชั้นสมเด็จคือคำที่คนติดคุกใช้เรียกคนที่อยู่ในคุกก็จริง แต่มีสภาพความเป็นอยู่ที่สุขสบายมากกว่าคนคุกอื่นๆ)

เมืองไทยมีหลักนิติรัฐจริงๆ หรือ หากเมืองไทยไม่มีหลักนิติรัฐ ไม่ยึดมั่นในหลักนิติรัฐแล้ว รับรองว่าเมืองไทยจะหาความสุขสงบแท้จริงไม่ได้เป็นอันขาด ตราบใดก็ตามที่เรายังพบว่านักโทษที่ได้รับการพักโทษแบบพิสดารสามารถไปไหนมาไหนได้ราวกับว่าไม่มีสถานภาพนักโทษ

ตราบใดก็ตามที่คุกไทยไม่สามารถถูกใช้ขังคนมีอำนาจรัฐ คนรวยล้นฟ้า คนมีอำนาจมากล้น และคนที่มีเส้นมีสาย เป็นชนชั้นจำพวกอภิสิทธิ์ชนก็อย่าหวังเลยว่าเมืองไทยจะมีความสงบสันติอย่างแท้จริง เมืองไทยเป็นเมืองที่น่าสมเพชมากในสายตาของประชาคมโลกที่เคร่งครัดในหลักนิติรัฐ เพราะเมืองไทยยังปล่อยให้นักโทษเทวดา นักโทษอภิสิทธิ์ชนไม่ต้องเข้าคุกแม้นักโทษรายนั้นโกงบ้านกินเมือง ฉ้อฉลปล้นประเทศ ดังนั้น หลักนิติรัฐของเมืองไทยจึงถูกมองว่าอุบาทว์มากในสายตาของประชาคมโลกที่เคร่งครัดในหลักนิติรัฐ

แม้วันนี้ ทักษิณ ชินวัตร จะกลับมาแล้วอ้างว่าพร้อมรับโทษในคุก แต่ก็ต้องจับตาดูกันว่าแล้วสุดท้ายทักษิณจะติดคุกจริงๆ หรือไม่ อย่าลืมว่ากรมราชทัณฑ์นั้นอยู่ใต้อิทธิพลการเมืองมาโดยตลอด เพราะฉะนั้น ต้องตามดูว่าทักษิณจะติดคุกจริงๆไหม จับตาดูให้ดีอย่ากะพริบตา เพราะบางคนมีชื่ออยู่ในคุก แต่ตัวไม่ได้อยู่ในคุก เฮ้ย! อย่าหลงกลราชทัณฑ์เมืองไทย