จุดเปลี่ยนตุ๊กตุ๊กไทย ซิ่งทะยานสู่ EV การเดินทางคาร์บอนต่ำ

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย รายงานว่า กรมการขนส่งทางบกอยู่ระหว่างรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการร่างกฎกระทรวง ซึ่งเสนอห้ามรถยนต์รับจ้างสามล้อที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปเดินรถในเขตกรุงเทพมหานครชั้นใน เว้นแต่เป็นรถสามล้อไฟฟ้า หรือเดินรถในช่วงเวลาที่กำหนด โดยมีเป้าหมายเพื่อลดและจัดระเบียบมลพิษทางอากาศและเสียงในพื้นที่เมืองเก่าและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ โดยยังอยู่ในขั้นรับฟังความคิดเห็นภายในวันที่ 27 สิงหาคม 2569

ปัจจุบันตุ๊กตุ๊กเครื่องยนต์สันดาปส่วนใหญ่ใช้ LPG ซึ่งยังเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิล โดยประเมินว่าปล่อยก๊าซเรือนกระจกราว 336 กรัม CO₂e ต่อกิโลเมตร ขณะที่ตุ๊กตุ๊กไฟฟ้าที่ใช้แบตเตอรี่ขนาด 7.4 kWh ปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมจากการผลิตไฟฟ้าประมาณ 35–44 กรัม CO₂e ต่อกิโลเมตร และไม่มีการปล่อยจากท่อไอเสีย ณ จุดใช้งาน จึงลดการปล่อยระหว่างใช้งานได้ประมาณ 87–90% พร้อมช่วยลดกลิ่น ควัน เสียงเครื่องยนต์ และแรงสั่นสะเทือนในพื้นที่ที่มีนักท่องเที่ยวและชุมชนหนาแน่น

กรุงเทพฯ มีรถยนต์รับจ้างสามล้อประเภท รย.8 จำนวน 8,631 คัน ในจำนวนนี้เป็นรถไฟฟ้า 829 คัน หรือเพียง 9.6% (ณ 28 ก.พ. 69) สะท้อนว่ายังมีรถเครื่องยนต์สันดาปที่อาจต้องเปลี่ยนผ่านอีกราว 7,800 คัน หากเปลี่ยนรถกลุ่มนี้เป็น EV ทั้งหมด จะลดก๊าซเรือนกระจกได้ประมาณ 84,500–140,000 ตัน CO₂e ต่อปี

ทั้งนี้ การเปลี่ยนตุ๊กตุ๊กเป็น EV อาจเป็นหนึ่งในมาตรการระดับเมืองที่สนับสนุนเป้าหมาย Net Zero 2050 ของไทย แต่ยังคงมีประเด็นที่ต้องติดตาม เนื่องจากผู้ขับจำนวนมากอาจไม่มีเงินทุนซื้อรถใหม่ทั้งคัน

ขณะที่ยังมีภาระหนี้รถเดิมและต้องพึ่งพารายได้รายวัน รัฐจึงควรพิจารณาเงินอุดหนุนส่วนต่างราคา สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ การรับซื้อหรือดัดแปลงรถเดิม ตลอดจนสถานีชาร์จเฉพาะสำหรับรถสาธารณะ โดยอาจเชื่อมโยงกับวงเงินกู้ 200,000 ล้านบาท ซึ่งมีแผนงานที่ครอบคลุมโครงการส่งเสริมการใช้ยานพาหนะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

อย่างไรก็ดี ปัญหาด้านมลพิษทางเสียงอาจเกิดจากดัดแปลงท่อไอเสียของผู้ขับกลุ่มหนึ่ง ซึ่งไม่ได้มาจากรถตุ๊กตุ๊กทุกคัน รัฐอาจใช้มาตรการ ควบคู่กับการดูแลจัดการเป็นรายกรณี แทนการถือว่ารถสันดาปทุกคันสร้างผลกระทบเท่ากัน

นอกจากนี้ การเปลี่ยนผ่านไปใช้ตุ๊กตุ๊กไฟฟ้า อาจไม่ส่งผลต่อด้านภาพลักษณ์ Soft Power ของประเทศไทยมากนัก เนื่องจากสามารถรักษาไว้ผ่านรูปทรง สีสัน การตกแต่ง และรูปแบบการให้บริการได้ อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริม Green Tourism ด้วยอีกทางหนึ่ง