nn จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ระลอกเดือนเมษายน 2564 ที่มีความรุนแรงมากกว่าระลอกแรกในปี 2563 ได้ส่งผลกระทบกิจกรรมทางเศรษฐกิจในทุกด้านให้สะดุดลงอีกครั้ง และส่งผลกระทบไปยังหลายภาคธุรกิจที่เพิ่งฟื้นตัวซึ่งรวมถึงธุรกิจค้าปลีกที่มีมูลค่าเฉลี่ยต่อปีกว่า 5 ล้านล้านบาท สะท้อนจากดัชนีการเคลื่อนที่ Google Mobility และดัชนีค้าปลีกในภาพรวมได้ชะลอลงและมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องในไตรมาส 3 ปี 2564 ซึ่งเป็นผลของสถานการณ์การระบาดยังมีความน่ากังวล นำไปสู่การใช้มาตรการล็อกดาวน์ในพื้นที่สีแดงเข้ม 29 จังหวัดทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจในภาพรวมยังไม่กลับสู่ภาวะปกติ

อย่างไรก็ดี จากการที่อัตราการฉีดวัคซีนมีความคืบหน้ามากขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่กรุงเทพฯนำไปสู่การเริ่มผ่อนคลายมาตรการล็อกดาวน์ใน 29 จังหวัด ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน 2564 ซึ่งคาดว่าจะลดแรงกดดันต่อธุรกิจค้าปลีก และเริ่มทยอยฟื้นตัวได้นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยที่ส่งผลดีต่อแนวโน้มการฟื้นตัวประกอบด้วย1.มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจได้แก่ คนละครึ่งเฟส 3ยิ่งใช้ยิ่งได้ เราเที่ยวด้วยกัน-ทัวร์เที่ยวไทย2.กำลังซื้อที่มีแรงหนุนจากการส่งออกที่ฟื้นตัวต่อเนื่องและรายได้ภาคเกษตรที่อยู่ในเกณฑ์ดี 3.กระแสความนิยมการซื้อสินค้าออนไลน์ และ 4.การฉีดวัคซีนที่คาดว่าจะครอบคลุมประชากรทั้งประเทศ 70% ภายในปี 2564 ซึ่งสร้างความมั่นใจในการดำเนินชีวิตให้กลับมาเป็นปกติ

ในขณะเดียวกันยังคงต้องติดตามปัจจัยเสี่ยงที่อาจฉุดการฟื้นตัวได้แก่โอกาสเกิดการแพร่ระบาดระลอกใหม่ ที่ทำให้ต้องชะลอการผ่อนคลายมาตรการล็อกดาวน์ออกไปและหนี้ครัวเรือนที่ไต่ระดับสูงขึ้น ทำให้ผู้บริโภคระมัดระวังการใช้จ่าย และภาคการท่องเที่ยวที่ยังไม่ฟื้นตัวเต็มรูปแบบ

จากการประเมินของ ttb analytics โดยใช้ข้อมูลองค์ประกอบย่อยของดัชนีค้าปลีกอาทิ ร้านขายปลีกสินค้าไม่คงทน (ได้แก่ขายอาหาร เครื่องดื่ม เป็นต้น) ร้านขายปลีกสินค้าคงทน (ได้แก่ เสื้อผ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า เฟอร์นิเจอร์วัสดุก่อสร้าง เป็นต้น)และการขายสินค้าออนไลน์มองทิศทางการฟื้นตัวของธุรกิจค้าปลีกในช่วงไตรมาส 3 ปี 2564 ถึงไตรมาส 1 ปี 2565 โดยแบ่งตามระดับการฟื้นตัวออกเป็น 3 กลุ่ม

1.กลุ่มใช้เวลาฟื้น 1-3 เดือน ได้แก่ ธุรกิจการขายปลีกสินค้าออนไลน์ที่มีการเติบโตอย่างก้าวกระโดดโดยเฉพาะในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาซึ่งสะท้อนให้เห็นจากคาดการณ์ดัชนีค้าปลีกในไตรมาส 4 ปี 2564 โตขึ้นเกือบ 3 เท่าอยู่ที่ระดับ 288 เมื่อเทียบกับปีฐาน 2562 ที่อยู่ที่ 100 ร้านขายปลีกทีวีและเครื่องเสียง ร้านขายปลีกเครื่องสำอางเภสัชกรรมและเวชภัณฑ์ การขายปลีกสินค้าอื่น ๆ บนแผงลอยและตลาด การขายหรือซ่อมจักรยานยนต์ ร้านขายปลีกสินค้ามือสอง ทั้งนี้ส่วนใหญ่เป็นสินค้าจำเป็นในชีวิตประจำวัน และผู้ขายเป็นผู้ค้ารายย่อยเป็นจำนวนมาก

2.กลุ่มใช้เวลาฟื้น 3-6 เดือน ได้แก่ การขายรถยนต์/อุปกรณ์และการซ่อมบำรุงรถยนต์ ซึ่งสะท้อนให้เห็นจากคาดการณ์ดัชนีค้าปลีกในไตรมาส 1 ปี 2565 อยู่ที่ระดับ 97 เมื่อเทียบกับปีฐาน 2562 ที่อยู่ที่ 100 ร้านขายปลีกอาหาร / เครื่องดื่ม ร้านขายปลีกเครื่องใช้ไฟฟ้า เฟอร์นิเจอร์ ร้านขายปลีกเสื้อผ้า รองเท้า และเครื่องหนัง มีปัจจัยหนุนด้วยการกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ

3.กลุ่มใช้เวลาฟื้นมากกว่า 6 เดือน ได้แก่ ร้านขายปลีกสินค้าของที่ระลึกและวัฒนธรรม ซึ่งสะท้อนให้เห็นจากคาดการณ์ดัชนีค้าปลีกในไตรมาส 1 ปี 2565 อยู่ที่ระดับ 45เมื่อเทียบกับปีฐาน 2562 ที่อยู่ที่ 100 ธุรกิจปั๊มน้ำมัน ซึ่งได้ปัจจัยหนุนจากการทยอยเปิดรับนักท่องเที่ยวแซนด์บ็อกซ์ของจังหวัดต่างๆ และมาตรการกระตุ้นการท่องเที่ยวในประเทศมากขึ้น ส่วนร้านขายปลีกวัสดุก่อสร้างจะมีการฟื้นตัวตามการปรับที่ดีขึ้นของเศรษฐกิจ

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะผ่านช่วงการระบาดของโควิด-19 ไปแล้วก็ตาม ภาคธุรกิจต่างๆ รวมทั้งธุรกิจค้าปลีก ก็จะทำตัวธุรกิจแบบเดิมๆ ไม่ได้อีกแล้ว โดยจะต้องปรับตัวในหลายๆ ด้าน เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน เช่น การงเข้าสู่ดิจิทัลให้เร็วขึ้น โดยนำ Digital Technology เข้ามาปรับใช้กับทุกภาคส่วนของธุรกิจ ทั้งเรื่องของ ซื้อวัตถุดิบ สินค้าการทำธุรกรรมทางการเงิน การบริหารสต๊อก

นอกจากนี้ ต้องขับเคลื่อนเพื่อให้ตอบสนองความต้องการของลูกค้าให้รวดเร็ว เพราะพฤติกรรมของลูกค้ายุคนี้คือ ไม่ทนรออะไรนาน มีการหาข้อมูลข่าวสารและเปรียบเทียบสินค้าและบริการ เพื่อเลือกสินค้าหรือบริการที่ถูกที่สุด มีความภักดีต่อแบรนด์น้อยลง อีกประการหนึ่งที่ต้องทำคือ การดำเนินงานและซัพพลายเชนต้องมีความน่าเชื่อถือและมีความยืดหยุ่น เพื่อให้ทันกับพฤติกรรมของลูกค้าที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ดังนั้น การทำงานอย่างใกล้ชิดกับซัพพลายเออร์และผู้ให้บริการมากขึ้นจึงเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่ง

อีกสิ่งที่สำคัญที่ภาคธุรกิจต้องมีคือ ความสามารถในการปรับตัวให้ธุรกิจอยู่ในสภาวะไม่ปกติ ซึ่งการระบาดของโควิด-19 น่าจะเป็นบทเรียนสำคัญ การทำให้ตัวเองมีความสามารถที่จะรับมือในภาวะไม่ปกติได้นั้น เช่น ปรับรูปแบบการดำเนินงานและธุรกิจได้อย่างรวดเร็ว สร้างการดำเนินงานที่ประหยัดต้นทุนและคล่องตัว เพิ่มทางเลือกให้ลูกค้าสามารถซื้อและรับบริการได้หลากช่องทางมากขึ้น

กระบองเพชร

ข้อมูล : ttb analytics