ยังมีเรื่องที่ต้องทำอีกหลายอย่าง หากไทยจะอยู่รอดได้ภายใต้‘Trump’s Tariffs’

** เมื่อเร็วๆนี้ สมาคมเศรษฐศาสตร์แห่งประเทศไทย...ได้จัดเสวนาในหัวข้อ “Trump’s Tariffs : ไทยจะอยู่รอดได้อย่างไร ?” ซึ่งในเวทีเสวนาครั้งนี้ ได้มีนักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์เข้าร่วมมากมายหลายท่าน และได้นำเสนอมุมมองที่น่าสนใจไว้หลากหลาย

ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล นายกสมาคมเศรษฐศาสตร์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า ทำไมต้องมีภาษีทรัมป์ ก็เพราะช่วงที่ผ่านมาสหรัฐอเมริกามีปัญหาเยอะมาก ขาดทุนการคลังถึงปีละ 1.8 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯต่อปี หนี้ภาครัฐเพิ่มขึ้นเป็นปีละ 36 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ ขณะนี้สหรัฐฯเริ่มจะแพ้จีน และไม่เกิน 5 ปีจีนจะแซงสหรัฐฯ โดยจีนคือผู้ผลิตที่ใหญ่ที่สุดในโลก ฐานการผลิตใหญ่กว่าสหรัฐฯถึง 2 เท่า และจีนมีระบบการค้าออนไลน์ที่ใหญ่กว่าสหรัฐฯถึง 3 เท่า นอกจากนี้อุตสาหกรรมหลักของโลกมี 44 อย่าง ตอนนี้จีนนำสหรัฐฯไปแล้ว 37 อย่าง เช่น การพัฒนาระบบสาธารณูปโภคที่จีนเริ่มเหนือกว่า โดยเฉพาะรถไฟความเร็วสูง และมีเพียง 7 อย่างที่สหรัฐฯยังนำจีน สำหรับผลกระทบภาษีทรัมป์คงไม่จบในวันนี้ และยังมีผลต่อเนื่องเหมือนสึนามิ มีคลื่นอีกหลายลูก คลื่นลูกแรกที่มีผลต่อตลาดทุน ตรงนี้จบไปแล้วและไม่น่าจะมีผลอะไร แต่คลื่นลูกที่ 2 กำลังกระทบภาคผลิต เอสเอ็มอี ภาคเกษตร รวมถึงสินค้าผ่านทาง ซึ่งรัฐบาลต้องคิดให้หนักในการดูแล คลื่นลูกที่ 3 ภาษี 19% ถือว่าดีมากกับไทย ไม่กระทบต่อการย้ายฐานผลิต และคลื่นลูกที่ 4  ผลกระทบนี้จะทำให้สหรัฐฯเสียหาย เห็นได้จากค่าเงินดอลลาร์ที่อ่อนค่า ชาติอื่นอาจต้องหาสกุลเงินอื่น หรือคริปโตเคอร์เรนซีแทน

ทั้งนี้อยากให้รัฐบาลทำใน 3 เรื่อง เรื่องแรกไทยจะประคองเศรษฐกิจให้ได้ เพราะมีความเสี่ยงที่เศรษฐกิจโลกจะชะลอตัวลง ต้องเยียวยาผู้ถูกกระทบและดูแลเอสเอ็มอี เพราะมีสินค้าจากจีนเข้ามาถล่มตลาดไทยล่าสุดโตถึง 28% โดยแนวทางอาจให้เกณฑ์จัดซื้อจ้างจ้างเอสเอ็มอี 50% เรื่องที่ 2 การวางรากฐานสู่อนาคต เช่น แก้อุปสรรคการค้าในประเทศ สร้างเศรษฐกิจใหม่ เช่น อุตสาหกรรมเทคโนโลยีชั้นสูง ลดพึ่งพาตลาดสหรัฐฯ ขยายตลาดใหม่ โดยจับกลุ่มอินเดีย อาเซียน และจีน มีเศรษฐกิจรวมกันเกินครึ่งของโลก เพื่อลดแรงกระแทกจากสหรัฐฯในอนาคต ส่วนเรื่องที่ 3 การวางสถานะประเทศไทยในตำแหน่งที่เหมาะสมรับกติกาโลกใหม่

ด้าน รศ.ดร.นิพนธ์ พัวพงศกร อดีตนายกสมาคมเศรษฐศาสตร์แห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ไทยจำเป็นต้องใช้โอกาสนี้ปฏิรูปโครงสร้างภาษีการค้า และมาตรการที่ไม่ใช่ภาษีเกี่ยวกับสินค้าเกษตรครั้งใหญ่ เพื่อให้ไทยแข่งขันได้ โดยเรื่องนี้สหรัฐฯเรียกร้องมานานตั้งแต่ปี 2554 ซึ่งภาษีนำเข้าสินค้าเกษตรสูงเฉลี่ย 24.3% อาหารแปรรูป 30-50% สินค้าอุตสาหกรรม 9% รวมถึงอุปสรรคที่ไม่ใช่ภาษี เช่น การขออนุญาต 19 หน่วยงาน เสียภาษีซ้ำซ้อน ทั้งภาษีสรรพสามิต ภาษีเทศบาล ตลอดจนโควตานำเข้า หรือล่าสุด ปี 2568 สหรัฐฯได้รายงานไทยเก็บภาษีสหรัฐฯเฉลี่ย 9.8% และมาตรการที่ไม่ใช่ภาษีอีกมาก เช่น ห้ามนำเข้าเอทานอล การควบคุมตลาดอาหารทารก สารเร่งเนื้อแดง

สำหรับอัตราภาษีที่สหรัฐฯเก็บไทย 19% นั้น จะมีผลกระทบต่อข้าวหอมมะลิ ที่จะแข่งขันกับเวียดนามสูงต่อไป เพราะปัจจุบันไทยส่งออกไปสหรัฐฯ 6 แสนตัน ซึ่งแม้ภาษีใกล้กัน แต่เวียดนามขายเพียง 600-700 ดอลลาร์ต่อตัน ถูกกว่าไทยที่คิด 900-1,200 ดอลลาร์ แต่ที่เสียเปรียบหนักคือ กุ้ง และปลาทูน่า ซึ่งผู้ส่งออกรายใหญ่ของไทยต้องพึ่งตลาดสหรัฐฯถึง 39% รวมถึงผลิตภัณฑ์ยางไทยก็ต้องแข่งสูง เพราะพึ่งตลาดสหรัฐฯ 31.6% ส่วนผลกระทบจากที่ไทยเปิดภาษีนำเข้าสหรัฐฯ 0% อาจทำให้ชาวไร่ข้าวโพดเดือดร้อน เพราะราคาในประเทศอาจต่ำลง ชาวไร่ โดยเฉพาะบนเขา ต้องเปลี่ยนอาชีพ ขณะที่เนื้อหมูคาดไทยเปิดโควตานำเข้าสหรัฐฯ 10,000 ตัน แต่มีเงื่อนไขต้องไม่มีสารเร่งเนื้อแดง และห้ามนำเข้าเครื่องในเพราะถ้านำเข้ามา อาจทำให้ผู้เลี้ยงสาหัส แต่เรื่องหมูต้องรอดูข้อสรุปอีกครั้ง

สำหรับผลไม้เมืองหนาว ผู้บริโภคไทยน่าจะได้ประโยชน์ เช่นเดียวกับข้าวโพด ถั่วเหลือง ภาษี 0% จะเป็นผลดี เพราะไทยพึ่งพาการนำเข้าข้าวโพดปีละ 3.5-4 ล้านตัน กากถั่วเหลืองนำเข้า 3.5 ล้านตัน โดยทำให้ต้นทุนการเลี้ยงไก่เนื้อ ไก่ไข่ หมู โค ลดลง ผู้บริโภคซื้ออาหารในราคาถูก มลพิษการเผาลดลง ซึ่งที่ผ่านมาประมาณการผลจากกำแพงภาษีนำเข้า 6 ชนิด ทำให้ต้นทุนอาหารสัตว์สูงขึ้น 12,000 ล้านบาท ในจำนวนนี้มีการผลักไปให้ผู้บริโภค 9,000 กว่าล้านบาท แต่ถ้าหายไปตรงนี้ จะทำให้ผู้บริโภคได้ประโยชน์

รศ.ดร.นิพนธ์ กล่าวว่า แนวทางแก้ปัญหา ต้องเร่งจัดการสินค้าสวมสิทธิจากจีนโดยด่วน โดยเฉพาะกลุ่มคอมพิวเตอร์ เครื่องจักร อิเล็กทรอนิกส์ เพราะสหรัฐฯต้องการมาก รวมถึงเร่งการลดภาษีนำเข้าสินค้าเกษตร อุตสาหกรรม รวมทั้งแก้มาตรการที่ไม่ใช่ภาษี ตลอดจนส่งนักเรียน ข้าราชการไปเรียนต่อสหรัฐฯเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ไทยต้องแก้กฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อคนต่างด้าว โดยดึงอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชั้นสูงเข้ามา รวมถึงหาแนวทางปรับตัวระยะกลาง โดยหาตลาดใหม่ ปรับปรุงการผลิตใหม่ๆ การตั้งกองทุนปรับโครงสร้างการผลิต ตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างรัฐกับเอกชน และการวางตัวเป็นกลาง ด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

สำหรับการปรับตัวภาคเกษตร ต้องเพิ่มศักยภาพการผลิตและความสามารถในการแข่งขัน โดยลดจำนวนแรงงานภาคการเกษตรให้ไปทำงานอย่างอื่น โดยแรงงานภาคเกษตรมี 25-30% จะต้องลดให้เหลือ 7-8% โดยให้คนย้ายไปทำงานด้านอื่นๆในพื้นที่เดิม โดยไม่ต้องย้ายถิ่นฐาน ซึ่งรัฐต้องช่วยสร้างงานใหม่ในชนบท ควบคู่กับการพัฒนาทักษะ ซึ่งเป็นการปรับโครงสร้างด้านเกษตรใหม่

ความคืบหน้าล่าสุดของท่าทีของรัฐบาลไทยนั้น นายพิชัย ชุณหวชิร รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง และในฐานะหัวหน้าทีมไทยแลนด์ กล่าวถึงความคืบหน้าการนำข้อตกลงอัตราภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ 19% ที่จะต้องมีการทำข้อตกลงและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องเรื่องภาษีสหรัฐฯเข้าสภาฯ ว่า ยังคงต้องใช้เวลา เพราะยังมีรายละเอียดเป็นหัวข้อๆ ส่วนความคืบหน้าการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ นายพิชัย กล่าวว่า คงไม่ถึงขนาดนั้น แต่ถ้าปรับโครงสร้างสำเร็จคงต้องใช้เวลา เพื่อทำให้สามารถแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้านได้ เพราะตอนนี้เราอยู่ข้างหลัง

ส่วนจะทำให้การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ หรือ จีดีพี ปรับตัวขึ้นที่ระดับ 3-5% หรือไม่ นายพิชัย กล่าวว่า ถ้าไม่มีอุปสรรคใดๆเพิ่มเติม น่าจะตั้งเป้าไว้อย่างนั้น แต่จริงๆแล้วเราต้องแก้ปัญหาอื่นๆที่ตนเคยพูดไว้ด้วย เพราะหากไม่ได้รับการแก้ไข โอกาสจีดีพีจะปรับตัวขึ้นไปคงลำบาก ซึ่งอาศัยความร่วมมือทั้งจากภาครัฐและภาคเอกชน แต่ทั้ง 2 ส่วนต้องเข้าใจภาพเดียวกัน ว่า ใครจะทำอะไร เรื่องอะไร

** กระบองเพชร**