เมื่อวันก่อนได้อ่านบทความวิชาการจาก Royal Veterinary College (RVC) จากประเทศอังกฤษ ที่กล่าวถึงกับสุนัขพันธุ์ผสมที่เกิดขึ้นใหม่ในต่างประเทศ มีข้อมูลน่าสนใจ จึงจะเล่าให้ฟังในวันนี้

ปัจจุบัน สุนัขกลุ่ม designer crossbreeds เช่น Cockapoo Labradoodle และ Cavapoo ได้รับความนิยมอย่างมาก เนื่องจากมีความเชื่อว่าเป็นสุนัขนิสัยดี เป็นมิตร ฝึกง่าย มีสุขภาพดีกว่าสุนัขพันธุ์แท้

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยล่าสุดจาก Royal Veterinary College (RVC) ได้ตั้งคำถามต่อความเชื่อนี้ และให้ข้อมูลที่น่าสนใจ ซึ่งเจ้าของสัตว์เลี้ยงควรจะพิจารณา คือ สุนัขพันธุ์ผสมที่คาดหวัง ก็คือมีจุดเด่นของทั้งสองสายพันธุ์ผสมกันลงตัว เช่น

- Labradoodle (Labrador + Poodle) ความคาดหวัง คือเป็นมิตร (friendly) สามารถเข้ากับครอบครัวได้ดี ซึ่งเป็นจุดเด่นของ Labrador รวมกับมีขนที่ไม่ค่อยร่วงมาก และมีความฉลาดของ Poodle

- Cockapoo (Cocker Spaniel + Poodle) ความคาดหวัง คือมีนิสัยรักคน มีขนสวยตามแบบ Cocker Spaniel ผสมกับขนไม่ค่อยหลุดร่วง และความเฉลียวฉลาดของ Poodle

- Cavapoo (Cavalier King Charles Spaniel + Poodle) คาดหวังความคือน่ารัก มีขนสวยงามแบบ Cavalier ผสมกับขนที่ไม่ค่อยก่อให้เกิดภูมิแพ้ของ Poodle

ผลการศึกษานี้ใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูล VetCompass ซึ่งรวบรวมข้อมูลสุนัขเลี้ยงจำนวนมากในสหราชอาณาจักร โดยเปรียบเทียบระหว่างสุนัขกลุ่ม doodle กับสายพันธุ์แท้ของพ่อแม่ เช่น Poodle, Labrador Retriever และ Cocker Spaniel ทั้งในด้านพฤติกรรมและปัญหาสุขภาพ

แต่จากการศึกษาด้านพฤติกรรม กลับพบว่า สุนัขกลุ่ม doodle ไม่ได้มีพฤติกรรมดีกว่าสายพันธุ์แท้เสมอไป และในบางกรณีอาจมีปัญหาพฤติกรรมมากกว่าด้วย

พฤติกรรมที่พบ คือก้าวร้าว (aggression) ความกลัว หรือความวิตกกังวล (fear/anxiety) มีปัญหาเมื่อต้องอยู่ลำพัง (separation-related behaviour) และมีปัญหาการเข้าสังคมกับสุนัขตัวอื่น

ตัวอย่างเช่นพันธุ์ผสม Cockapoo มีแนวโน้มแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวและมีปัญหากับสุนัขตัวอื่นมากขึ้น เมื่อเทียบกับสายพันธุ์พ่อแม่ การเป็นสุนัขพันธุ์ผสมจึงไม่ได้หมายความว่านิสัยจะดีกว่าเดิม และอีกหนึ่งความเชื่อที่พบบ่อยคือ สุนัขพันธุ์ผสมจะมีสุขภาพดีกว่า (hybrid vigor) แต่ผลการศึกษาพบว่า 86.6 เปอร์เซ็นต์ ของการป่วยเป็นโรค กลับไม่แตกต่างจากพันธุ์แท้ โดยพบว่า 7 เปอร์เซ็นต์ พบปัญหามากกว่าในสุนัขผสม แต่ในอีกมุมหนึ่งคือ 6.4 เปอร์เซ็นต์ พบว่ามีปัญหาน้อยกว่า

ส่วนโรคที่พบได้บ่อยในกลุ่ม doodle คือ ช่องหูอักเสบ โรค ผิวหนัง โรคระบบทางเดินอาหาร เพราะพฤติกรรมกินสิ่งแปลกปลอม แต่ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าสุนัข doodle มีสุขภาพดีกว่า ทั้งนี้ นักวิจัยเน้นว่าพฤติกรรมและสุขภาพของสุนัขไม่ได้ขึ้นอยู่กับ สายพันธุ์เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับอีกหลายปัจจัย ได้แก่ คุณภาพของพ่อแม่พันธุ์ การคัดเลือกสายพันธุ์ (breeding practices) การเลี้ยงดู และการฝึก รวมถึงสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะ ในกลุ่มสุนัขที่ได้รับความนิยมสูงอาจมีการเพาะพันธุ์เชิงพาณิชย์ แต่ไม่ได้ให้การดูแลด้านพฤติกรรมและสุขภาพอย่างเหมาะสม

ข้อแนะนำสำหรับเจ้าของสัตว์เลี้ยงคือ ไม่ควรเลือกสุนัขเพียงเพราะเป็น “doodle” แต่ต้องพิจารณานิสัยของพ่อแม่พันธุ์ ต้องเลือกผู้เพาะพันธุ์สัตว์ (breeder) ที่มีความรับผิดชอบ และต้องประเมินความเหมาะสมกับรูปแบบการใช้ชีวิตของเราในการเลี้ยงดูสัตว์ด้วย

ดังนั้น สุนัขกลุ่ม doodle จึงไม่ได้เป็นสุนัขในอุดมคติเสมอไปตามที่หลายคนเข้าใจ ทั้งในด้านพฤติกรรมและสุขภาพ ขอย้ำว่าการเลือกสุนัขจึงต้องพิจารณาจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยเฉพาะคุณภาพการเพาะพันธุ์ และการเลี้ยงดู ซึ่งมีผลต่อคุณภาพชีวิตของสัตว์และเจ้าของในระยะยาว ถึงแม้ว่าในบ้านเรายังมีสุนัขกลุ่ม doodle ไม่มากนัก แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการเลี้ยงดูนั้นต้องเอาใจใส่ ต้องมีความรับผิดชอบต่อสัตว์เลี้ยงอย่างแท้จริง

>>>> น.สพ.นนทษิต ชุติญาณวัฒน์ หน่วยกิจการพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน <<<<