การถ่ายทอดทางพันธุกรรมของโรคนี้มักเป็นแบบ autosomal dominant ซึ่งหมายความว่าสุนัขที่มียีนผิดปกติเพียงหนึ่งชุดก็สามารถแสดงอาการได้ สิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดโรค สิ่งกระตุ้นที่พบได้ ได้แก่ ยาที่ใช้ในการดมยาสลบบางชนิดสามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะนี้ได้ เช่น halothane, isoflurane, sevoflurane, desflurane รวมถึงยาคลายกล้ามเนื้อบางชนิด เช่น succinylcholine ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดในทางสัตวแพทย์ ความเครียดหรือการออกแรงมาก ในบางกรณีอาจเกิดจากความเครียดจัด การออกกำลังกายหนักมากๆ และความตื่นเต้นอย่างมาก

อาการของโรค มักเกิดอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่นาทีหลังได้รับยาสลบ อาการที่พบ คือ ระดับคาร์บอนไดออกไซด์ในลมหายใจสูง หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว การเพิ่มขึ้นของคาร์บอนไดออกไซด์มักเป็นสัญญาณแรกที่พบได้ แล้วอาจมีอาการรุนแรงมากขึ้น หากภาวะยังดำเนินต่อไป จะเกิดภาวะกล้ามเนื้อแข็งเกร็ง อุณหภูมิร่างกายสูงมาก อาจมากกว่า 41°C หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ และภาวะเลือดเป็นกรด

การวินิจฉัยโรค สัตวแพทย์จะวินิจฉัยจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่ อาการทางคลินิก โดยเฉพาะในช่วงวางยาสลบ หากพบคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดสูงผิดปกติ อุณหภูมิร่างกายสูง กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง มักจะสงสัยว่าอาจภาวะนี้ได้

การตรวจเลือด มักตรวจพบความผิดปกติได้แก่ ภาวะเลือดเป็นกรด ค่าเอนไซม์กล้ามเนื้อ (CK) สูง และระดับโพแทสเซียมในเลือดสูง

การตรวจทางพันธุกรรม ในบางกรณีสามารถตรวจ ยีน RYR1 เพื่อดูความเสี่ยงของโรคได้

การรักษา ภาวะนี้ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทาสัตวแพทย์ โดยการรักษาหลักประกอบด้วย

-หยุดสิ่งกระตุ้นทันที เช่น หยุดยาสลบ เปลี่ยนไปใช้การให้ยาทางหลอดเลือดแทน

-ให้ออกซิเจนความเข้มข้นสูง เพื่อช่วยลดภาวะคาร์บอนไดออกไซด์สูง และภาวะกรดในเลือด

-ลดอุณหภูมิร่างกาย เช่น ประคบน้ำแข็ง ใช้น้ำเย็น

ยาที่ใช้รักษาคือ Dantrolene sodium ช่วยลดการปล่อยแคลเซียมจากกล้ามเนื้อ ทำให้หยุดกระบวนการผิดปกติของโรคได้

การรักษาประคับประคอง เช่น การให้สารน้ำการควบคุมภาวะโพแทสเซียมสูง การติดตามการทำงานของหัวใจและไต

แม้โรคนี้จะพบไม่บ่อย แต่มีความสำคัญในกรณีที่สุนัขต้องเข้ารับการผ่าตัดหรือวางยาสลบ เจ้าของสัตว์เลี้ยงควร แจ้งประวัติการแพ้ยาสลบของสัตว์ แจ้งหากเคยมีสุนัขในครอบครัวเกิดปัญหาขณะผ่าตัด และต้องเลือกสถานพยาบาลที่มีอุปกรณ์เฝ้าระวัง ระหว่างการดมยาสลบอย่างครบถ้วน การเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดโดยสัตวแพทย์จะช่วยให้สามารถตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะแรก และช่วยลดความเสี่ยงต่อชีวิตของสัตว์เลี้ยงได้อย่างมาก

น.สพ.นนทษิต ชุติญาณวัฒน์

หน่วยกิจการพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน