** !! สัญญาณอันตรายจาก “สภาพัฒน์”...ที่เตือนว่าถึงเวลา “สรรพสามิต” และ “กระทรวงการคลัง” ต้องเร่งเดินหน้าแก้ปัญหาภาษีบุหรี่...หลังรายงาน “ภาวะสังคมไทยไตรมาส 4 และภาพรวมปี 2568” ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) หรือ สภาพัฒน์ เปิดตัวเลขที่ทำเอาคนใน...แวดวงการเงินและสาธารณสุขต้องนั่งไม่ติด เพราะแม้เศรษฐกิจจะพอประคองตัวได้ แต่สถานการณ์ “สุขภาพคนไทย” กลับสวนทาง โดยการดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่เพิ่มขึ้นในปี 2568 และในไตรมาสที่ 4 ของปี 2568...มันยังไงกัน??...รายงานฉบับนี้ตอกย้ำความจริงที่ว่าโครงสร้างภาษีมีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ เพราะรายงานระบุว่า ปัจจุบันโครงสร้างภาษีดังกล่าวยังไม่สอดคล้องกับเป้าหมายสุขภาพ โดยเอื้อให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่มีดีกรีสูง เช่น สุราขาว 40 ดีกรี มีราคาถูกกว่าเบียร์ที่มีดีกรีน้อยกว่า (5 ดีกรี) อีกทั้งจัดเก็บภาษีบุหรี่สูงกว่าบุหรี่มวนเองมาก ทั้งที่บุหรี่มวนเองไม่มีมาตรฐานการผลิต ส่งผลให้ประชาชนหันไปบริโภคสินค้าที่มีราคาถูกกว่าแทนการลดหรือเลิกบริโภค…อีกตัวอย่างที่สำคัญคือความล้มเหลวของโครงสร้างภาษีบุหรี่แบบ 2 อัตรา ที่เรื้อรังมานาน เพราะนอกจากส่งเสริมให้คนไปสูบบุหรี่ราคาถูกกันเต็มตลาดแล้ว ยังไม่สร้างเงินเข้าคลังอีก โดยเปิดช่องให้ผู้ประกอบการเลี่ยงบาลีด้วยการกดราคาขายปลีกลงมาเพื่อให้เสียภาษีถูกลง และยังกลายเป็นปัจจัยที่ทำให้บุหรี่ราคาถูกเกลื่อนเมือง ขัดกับเจตนารมณ์ทั้งด้านเศรษฐกิจและสาธารณสุขมาตลอดเกือบ 10 ปี…นี่คือเหตุผลที่ คุณพรชัย ฐีระเวช อธิบดีกรมสรรพสามิต ทราบดี และยืนยันหนักแน่นว่าปัญหานี้ต้องจบในรุ่นเรา เดินหน้าดัน “ภาษีบุหรี่อัตราเดียว” (Single Rate) อย่างเต็มที่! โดยไม่มีตัวเลือกอื่น เพราะรายได้ต้องมา และเรื่องของบุหรี่เถื่อนก็ต้องเดินหน้าปราบปรามเข้มงวดไปพร้อมกัน เพื่อเสริมกำลังเพิ่มรายได้เข้าคลัง ตั้งเป้าจัดเก็บเพิ่ม 7.6% หรือกว่า 5.7 แสนล้านบาท ในปีงบประมาณ 2569 นี้…แวดวงการเงิน...ฟันธงว่าการเตะถ่วงออกไปมีแต่จะทำให้รัฐเสียประโยชน์ ทั้งรายได้รั่วไหลรัฐเก็บภาษีได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วยจากการกดราคาของค่ายบุหรี่ และสุขภาพประชาชนที่ยากจะกู้คืน...รายงานของสภาพัฒน์ครั้งนี้เปรียบเหมือน “สัญญาณเตือนภัยสุดท้าย” ที่สะท้อนว่าเครื่องมือทางภาษีที่มีอยู่มัน “ไร้เขี้ยวเล็บ” ในการคุมพฤติกรรมผู้บริโภค ดังนั้น คลังต้องกล้า... สรรพสามิตต้องลุย...หาก ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ที่เมื่อได้เป็นรัฐบาลเต็มตัวแล้วยังมัวรอจังหวะการเมืองจนเกินงาม ระเบิดเวลาด้านการคลังและสาธารณสุขที่สภาพัฒน์ชี้เป้าไว้อาจจะระเบิดขึ้นก่อน...ถึงเวลาที่ต้องตัดสินใจเดินหน้าภาษีอัตราเดียวให้เป็นรูปธรรมเสียที เพราะสุดท้ายแล้ว คนที่จ่ายราคาแพงที่สุดไม่ใช่ใครที่ไหน แต่คือภาษีของประชาชนที่ต้องไปถมช่องว่างระบบสาธารณสุขนั่นเอง...**

** อนันตเดช พงษ์พันธุ์ **