ผวานิวเคลียร์
'ทรัมป์'ไม่เคาะ
จูบปากอิหร่าน

“ทรัมป์”ถกฝ่ายความมั่นคงทำเนียบขาว แต่ยังไม่เคาะจูบปากอิหร่าน ขยายเวลาหยุดยิงเปิดทางเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แลกยุติปิดล้อมทางทะเล ย้ำเงื่อนไขเดิมอิหร่านต้องไม่มีนิวเคลียร์

ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เปิดเผยวันศุกร์ว่า เขาเตรียมตัดสินใจในเร็วๆ นี้ เกี่ยวกับข้อเสนอขยายเวลาความตกลงหยุดยิงกับอิหร่าน แม้ทั้งสองประเทศยังคงมีความเห็นขัดแย้งในประเด็นสำคัญที่เป็นชนวนเหตุหลักของความขัดแย้งก็ตาม

ผู้นำสหรัฐฯกล่าวว่า เขาจะเข้าร่วมประชุมภายในห้องลับของทำเนียบขาวเพื่อพิจารณาขั้นสุดท้ายต่อข้อเสนอดังกล่าว ซึ่งจะเป็นการขยายระยะเวลาความตกลงหยุดยิงจากช่วงต้นเดือนเมษายนออกไปอีก 60 วัน เพื่อเปิดทางให้คณะผู้แทนเจรจาได้มีเวลาหาแนวทางยุติสงครามอย่างถาวร

ด้านเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวรายหนึ่งเปิดเผยว่า การประชุมภายในห้องปฏิบัติการฉุกเฉินใช้เวลาราว 2 ชั่วโมง แต่ไม่ได้ระบุว่านายทรัมป์ ได้ทำการตัดสินใจแล้วหรือไม่ โดยเจ้าหน้าที่คนดังกล่าวย้ำว่า ผู้นำสหรัฐฯ จะยอมรับเฉพาะข้อตกลงที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศและเป็นไปตามเงื่อนไขขั้นเด็ดขาดที่กำหนดไว้เท่านั้น พร้อมทั้งยืนยันว่าอิหร่านจะต้องไม่มีวันได้ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์

อย่างไรก็ดี ผู้นำสหรัฐฯ ระบุเพิ่มเติมว่า อิหร่านจำเป็นต้องยุติการปิดกั้นเส้นทางเดินเรือบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ และยกเลิกขีดความสามารถในการผลิตอาวุธนิวเคลียร์ทั้งหมด ซึ่งเงื่อนไขทั้งสองประการนี้เป็นสิ่งที่รัฐบาลอิหร่านยังไม่ได้ยอมรับ

ขณะที่แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านเปิดเผยกับสำนักข่าวรอยเตอร์สว่า การบรรลุข้อตกลงใกล้จะเสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว แต่ในขณะนี้ยังไม่ได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการ

สำนักข่าวแอ็กซิออส สื่อออนไลน์สัญชาติสหรัฐอเมริการายงานอ้างเจ้าหน้าที่สหรัฐอเมริกาเผยว่า คณะผู้แทนเจรจาของทั้งสหรัฐฯและอิหร่าน สามารถบรรลุข้อตกลงในบันทึกความเข้าใจหรือเอ็มโอยูเบื้องต้นร่วมกันแล้ว โดยขยายเวลาหยุดยิงออกไปอีก 60 วัน รวมถึงเตรียมเปิดโต๊ะเจรจาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงดังกล่าวยังไม่มีผลบังคับใช้ เนื่องจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ ยังไม่ได้ลงนามให้ความเห็นชอบข้อตกลงดังกล่าวเป็นทางการ

ทั้งนี้ ในส่วนอิหร่านแม้ยังไม่มีการแถลงยืนยัน ยอมรับข้อตกลงนี้เป็นทางการ แต่แหล่งข่าวเจ้าหน้าที่สหรัฐฯอ้างทีมเจรจาของอิหร่านแจ้งว่า พวกเขาได้รับอนุมัติจากผู้บริหารระดับสูงเรียบร้อยแล้ว และพร้อมลงนามในข้อตกลงขยายเวลาหยุดยิงทันทีถ้าสหรัฐฯไฟเขียว

รายงานระบุว่า บันทึกความเข้าใจดังกล่าวจะรวมถึงการยกเลิกข้อจำกัดในช่องแคบฮอร์มุซ เปิดทางให้สามารถเดินเรือได้อย่างเสรี พร้อมยุติมาตรการปิดล้อมของสหรัฐฯในพื้นที่ดังกล่าว นอกจากนี้ ทั้งสองฝ่ายเริ่มต้นช่วงเวลาเจรจา 60 วัน หารือโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน รวมถึงอนาคตของคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูง ซึ่งถือเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญและอ่อนไหวที่สุดของการเจรจา

อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่สหรัฐฯเตือนว่า ความคืบหน้าทั้งหมดอาจเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว หากทรัมป์ตัดสินใจไม่อนุมัติข้อตกลงฉบับนี้ เนื่องจากกำลังเผชิญแรงกดดันจากสมาชิกพรรครีพับลิกัน รวมถึงนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลที่ต้องการให้สหรัฐฯปฏิเสธข้อตกลง ซึ่งอาจช่วยผ่อนคลายแรงกดดันต่ออิหร่าน

ขณะเดียวกัน แหล่งข่าวใกล้ชิดเปิดเผยว่า ทรัมป์กำลังหารือกับทีมที่ปรึกษา เพื่อให้มั่นใจว่าข้อตกลงฉบับใหม่จะมีความเข้มงวดมากกว่าข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 ในสมัยอดีตประธานาธิบดีบารัก โอบามา ซึ่งทรัมป์เคยถอนสหรัฐฯ ออกจากข้อตกลงดังกล่าวระหว่างดำรงตำแหน่งสมัยแรก

สำนักข่าว Tasnim ของอิหร่านรายงานอ้างแหล่งข่าวใกล้ชิดคณะเจรจาว่า ข้อความของข้อตกลงยังไม่ได้รับการสรุปหรือรับรองอย่างเป็นทางการ และอิหร่านยังไม่ได้แจ้งต่อผู้ไกล่เกลี่ยจากปากีสถานว่าร่างข้อตกลงเสร็จสมบูรณ์แล้ว

นายเจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า แม้ตอนนี้จะยังไปไม่ถึงจุดหมายแต่ก็ถือว่าใกล้เคียงมาก และทุกฝ่ายยังเดินหน้าทำงานร่วมกันต่อไป พร้อมทั้งระบุว่าตัวเขาไม่สามารถรับประกันความสำเร็จได้ แต่ในภาพรวมถือว่าสถานการณ์ดำเนินไปในทิศทางที่ดี ที่ผ่านมาคณะรัฐบาลของนายทรัมป์เคยออกมาประกาศหลายครั้งว่าใกล้จะบรรลุข้อตกลงยุติการสู้รบ แต่ฝั่งอิหร่านมักออกมาปฏิเสธหรือลดทอนกระแสข่าวดังกล่าวเสมอ

แหล่งข่าวเผยรายละเอียดข้อตกลงว่า จะช่วยขยายระยะเวลาพักรบออกไปอีก 60 วัน และเปิดทางให้เรือขนส่งสินค้าสามารถสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญโดยไม่มีข้อจำกัด ระหว่างที่คณะผู้แทนเจรจาของทั้งสองฝ่ายกำลังร่วมกันแก้ประเด็นปัญหาที่ซับซ้อน
ซึ่งรวมถึงโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน นอกจากนี้ สหรัฐฯต้องยกเลิกมาตรการปิดล้อมท่าเรือต่างๆของอิหร่าน รวมถึงผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรส่วนที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกน้ำมันของอิหร่านด้วย รายงานข่าวความคืบหน้าดังกล่าวส่งผลให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกปรับตัวลดลงทันที เนื่องจากตลาดยังมีความหวังว่าจะมีการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง

ขณะที่สเตฟาน ดูจาร์ริก โฆษกเลขาธิการสหประชาชาติ แถลงเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายเคารพข้อตกลงหยุดยิง และเน้นย้ำถึงจุดยืนของนายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการองค์การสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ที่ต้องการให้เปิดเส้นทางเดินเรือเสรีอย่างเต็มรูปแบบในช่องแคบฮอร์มุซโดยแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อสถานการณ์ ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน หลังเกิดเหตุโจมตีตอบโต้กันไปมาล่าสุด