เมื่อ 22 มิถุนายน 2569 สหรัฐอเมริกาประกาศผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านเป็นเวลา 60 วัน หลังการเจรจาภายใต้ข้อตกลงสันติภาพฉบับใหม่มีความคืบหน้า ขณะที่สถานการณ์สู้รบในเลบานอนเริ่มสงบลงต่อเนื่อง ส่งสัญญาณบวกต่อความพยายามยุติความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวมีขึ้นหลังจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิหร่านพบหารือกันที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยนายเจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ระบุว่า การเจรจาครั้งนี้ได้วางรากฐานสำคัญสำหรับการบรรลุข้อตกลงสันติภาพถาวรในอนาคต

ภายใต้ข้อตกลงเบื้องต้น ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบจัดทำโรดแมปเพื่อมุ่งสู่ข้อตกลงถาวรภายใน 60 วัน รวมถึงการจัดตั้งกลไกยุติการสู้รบในเลบานอน และเปิดช่องทางสื่อสารเพื่อรับประกันความปลอดภัยของการเดินเรือพาณิชย์ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญของโลก

ในมาตรการผ่อนคลายทางเศรษฐกิจ กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ประกาศยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านจนถึงวันที่ 21 สิงหาคม เปิดทางให้เตหะรานสามารถส่งออกน้ำมันและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง พร้อมรับรายได้จากการขายได้ตามปกติ

การประกาศดังกล่าวส่งผลให้ตลาดพลังงานตอบรับในเชิงบวก โดยราคาน้ำมันโลกปรับตัวลดลงประมาณ 3% หลังนักลงทุนคลายความกังวลเกี่ยวกับความเสี่ยงด้านอุปทานและสถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซ

แวนซ์เปิดเผยว่า อิหร่านตกลงในหลักการที่จะเปิดทางให้ผู้ตรวจสอบด้านนิวเคลียร์เข้าตรวจสอบ พร้อมจัดตั้งกลไกบริหารทรัพย์สินที่ถูกอายัดในต่างประเทศ และมาตรการดูแลการหยุดยิง

อย่างไรก็ตาม กระทรวงการต่างประเทศอิหร่านยืนยันว่า ยังไม่มีการหารือเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์หรือการให้คำมั่นสัญญาใหม่ใดๆ ตามที่ฝ่ายสหรัฐฯ กล่าวอ้าง

ด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยืนยันว่า อิหร่านจะต้องยอมให้มีการตรวจสอบอาวุธเพื่อพิสูจน์ความโปร่งใสด้านนิวเคลียร์ พร้อมเตือนว่าหากอิหร่านไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง สหรัฐฯ จะดำเนินมาตรการที่จำเป็น

ขณะเดียวกัน รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี เปิดเผยว่า อิหร่านได้รับการผ่อนคลายข้อจำกัดในการส่งออกน้ำมันและปิโตรเคมี รวมถึงการปลดล็อกทรัพย์สินบางส่วนที่ถูกอายัดในต่างประเทศ และการเริ่มต้นแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศ

ในส่วนของสถานการณ์เลบานอน เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นรายงานว่า การสู้รบระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ลดความรุนแรงลงอย่างมีนัยสำคัญ หลังมีการตกลงหยุดยิงรอบใหม่เมื่อปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา แม้อิสราเอลจะยังไม่ถอนกำลังทหารออกจากพื้นที่ก็ตาม