เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เราได้คุยกันถึงอาหารที่มีความจำเป็นต่อกระต่ายไปแล้ว ซึ่งการให้อาหารที่ไม่เหมาะสมนั้นเป็นสาเหตุของโรคต่างๆ ที่สำคัญ เป็นผลทำให้กระต่ายป่วยไม่กินอาหาร จนถึงขั้นเสียชีวิตได้ในที่สุด วันนี้เราจะมาคุยกันถึงโรคที่สามารถเกิดได้จากการให้อาหารที่ไม่เหมาะสมกันครับ

โรคที่พบได้บ่อยๆ ในกระต่ายมีดังนี้..

1.การยื่นยาวและการสบกันของฟันที่ผิดปกติปัญหาท่อน้ำตาตีบตัน และฝีที่รากฟัน

ฟันของกระต่ายทุกซี่ สามารถงอกยาวได้ตลอดอายุขัยของกระต่าย ซึ่งแตกต่างจากในคนและสุนัข โดยปกติแล้วการงอกยาวของฟัน จะเกิดควบคู่ไปกับการสึกกร่อนของฟันจากการเคี้ยวอาหารที่มีเยื่อใยสูง ซึ่งจะต้องเกิด “ความสมดุลระหว่างการงอกและการสึก” ทำให้ฟันของกระต่ายมีรูปร่างความยาวปกติ 

ในทางกลับกัน ถ้าฟันของกระต่ายไม่ได้มีการบดหรือไม่เกิดถูกการสึกกร่อนเพราะการกินอาหารที่มีเยื่อใยน้อยฟันของกระต่ายก็จะงอกยาวเกินไปจนอาจไปทิ่มแทงเนื้อเยื่อภายในช่องปาก เช่น ลิ้น เหงือก เพดานปาก หรือกระพุงแก้ม เกิดความเจ็บปวด อักเสบและติดเชื้อ บางรายอาจเกิดความรุนแรงมากจนทำให้รากฟันผิดปกติ มีผลไปเบียดบังท่อน้ำตา ทำให้ตีบ หรืออักเสบ มีน้ำตาไหลตลอดเวลา หรืออาจทิ่มแทงเนื้อเยื่อโดยรอบทำให้เกิดการอักเสบ จนเกิดเป็นฝีบริเวณรากฟันได้ ดังนั้นฟันของกระต่ายจึงต้องการ การเสียดสี การบดเคี้ยว กับ อาหารที่มีเยื่อใยสูง เพื่อเป็นการทำให้ฟันสึกไม่ให้ยื่นยาวจนผิดปกติครับ

2.ภาวะการบีบตัวของทางเดินอาหารลดลงและการอุดตันของทางเดินอาหาร 

ปกติการบีบตัวของทางเดินอาหารต้องอาศัยเยื่อใยจากอาหารในการกระตุ้นให้มีการบีบตัวและเคลื่อนอาหารไปตามทางเดินอาหารอย่างปกติ อาหารที่ไม่เหมาะสมจะทำให้การบีบตัวของลำไส้ลดลง อาหารจะเคลื่อนตัวช้าลงเกิดการคั่งข้างในลำไส้ และเกิดการสะสมของแก๊ส ทำให้สมดุลของจุลชีพภายในทางเดินอาหารผิดปกติไป กระต่ายจะแสดงอาการซึม กัดฟัน ปวดเกร็งช่องท้อง ไม่กินอาหาร ในรายที่รุนแรงอาจถึงขั้นทางเดินอาหารหยุดบีบตัว และมีการอุดตันของทางเดินอาหาร ซึ่งนำไปสู่การเสียชีวิตได้

ความเข้าใจในหลักโภชนาการของกระต่าย เป็นสิ่งสำคัญต่อเจ้าของที่จะเลี้ยงกระต่าย เพราะมีความสำคัญต่อการสร้างสุขภาพที่ดี และป้องกันการเกิดโรคร้ายแรงที่จะเกิดขึ้นกับกระต่ายที่เราเลี้ยงได้ครับ 

หากผู้เลี้ยงกระต่ายท่านใดมีปัญหาด้านสุขภาพสามารถปรึกษาได้ที่ คลินิกสัตว์เลี้ยงพิเศษ โรงพยาบาลสัตว์เล็ก คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยซึ่งเปิดทำการทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 08.00-15.00 น.ส่วนเสาร์-อาทิตย์ เวลา 08.30-11.00 น. โทร.02-2189755 ครับ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย