ภาวะฉุกเฉินในสัตว์เลี้ยง เช่น อาการชักโดยกะทันหัน เลือดออกมากหรืออาการหายใจลำบาก การรู้วิธีสังเกตภาวะเหล่านี้ และรู้ว่าต้องทำอย่างไร ช่วยทำให้ผลลัพธ์ของปัญหาต่างไปจากเดิมและง่ายต่อการวินิจฉัยโรคโดยสัตวแพทย์ เพียงแค่คุณต้องรักษาความเย็นใจเมื่อเจอสถานการณ์กดดัน และพร้อมช่วยเหลือสัตว์เลี้ยงอย่างทันท่วงที 

ดังนั้นเราต้องดูสัญญาณของภาวะฉุกเฉิน และรู้เคล็ดลับที่จะช่วยให้คุณเป็นฮีโร่ของสัตว์เลี้ยงของคุณในยามที่เขาต้องการ 

สิ่งแรกที่เจ้าของสัตว์เลี้ยงทุกคนควรทำคือ เรียนรู้วิธีการระบุอาการของภาวะฉุกเฉินที่พบบ่อยในสัตว์เลี้ยง เช่น อาการหายใจลำบาก อาการหายใจเสียงดัง อ้าปากหายใจ ลิ้นมีสีซีดหรือม่วง

มีเลือดออกปริมาณมาก เลือดออกไม่หยุดนานกว่าห้านาที ไม่ว่าจะออกจากปาก จมูก หรือรอยแผลอื่นๆ

หมดสติ หรือมีอาการชัก อาการอาเจียน และท้องเสียที่ควบคุมไม่ได้

ไม่สามารถปัสสาวะได้ อาจบ่งบอกถึงการอุดตันที่ต้องการการดูแลอย่างเร่งด่วน

เคล็ดลับการปฐมพยาบาลเบื้องต้นสำหรับเจ้าของสัตว์เลี้ยงในสถานการณ์ฉุกเฉิน คือ ต้องไม่ตื่นตระหนกจนเกินไป ความตื่นตระหนกทำให้การตัดสินใจของคุณผิดพลาด จึงต้องทำความคุ้นเคยกับเทคนิคการปฐมพยาบาลบางอย่างที่เฉพาะเจาะจงสำหรับสัตว์เลี้ยงเพื่อให้ช่วยบรรเทาความรู้สึกเหล่านั้นให้ได้

ควรเตรียมชุดปฐมพยาบาลสำหรับสัตว์เลี้ยงไว้เสมอ ได้แก่ น้ำเกลือล้างแผล ผ้าก๊อซ กรรไกร แผ่นสำหรับปิดแผล และปรอทวัดไข้ นอกจากนี้การรู้วิธีทำ CPR ให้กับสัตว์เลี้ยงของคุณอาจช่วยชีวิตได้ โดยหลักการคือทำให้สัตว์เลี้ยงของคุณมีอาการคงที่จนกว่าจะถึงมือสัตวแพทย์

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่สำคัญ ได้แก่

แผลเปิดที่มีเลือดไหล ให้กดด้วยผ้าสะอาดเพื่อช่วยหยุดเลือด

กรณีที่มีการสำลัก ให้ตรวจสอบในปากและนำสิ่งกีดขวางที่มองเห็นได้ออกด้วยนิ้วมืออย่างระมัดระวัง

กรณีมีอาการชัก ทำให้แน่ใจว่าสัตว์เลี้ยงของคุณอยู่ในพื้นที่ที่ปลอดภัยไม่เกิดอุบัติเหตุแทรกซ้อนและจับเวลาว่าอาการชักนั้นนานแค่ไหน หากสัตว์เลี้ยงมีประวัติชักให้ใช้ยาระงับชักฉุกเฉินที่สัตวแพทย์จ่ายให้หากเป็นการชักครั้งแรกและคุณไม่มั่นใจให้ถ่ายคลิปวีดีโอเอาไว้เพื่อให้สัตวแพทย์พิจารณาอีกครั้ง

ภาวะไข้สูง หากวัดไข้ทางทวารหนักพบว่าอุณหภูมิร่างกายสูงกว่า 40 องศาเซลเซียส ให้โกนขนหน้าท้องเช็ดตัวหรืออาบน้ำด้วยน้ำอุณหภูมิห้อง (ไม่ใช่น้ำเย็นจัด) ห้าม
กรอกน้ำเข้าปากโดยเด็ดขาดโดยเฉพาะหากสัตว์เลี้ยงไม่มีสติและให้หยุดลดไข้เมื่อสัตว์เลี้ยงมีอุณหภูมิร่างกาย 38 องศาเซลเซียส เนื่องจากอุณหภูมิร่างกายปกติของสัตว์จะสูงกว่าคน

หลังจากปฐมพยาบาลเบื้องต้นแล้วให้นำส่งสัตวแพทย์โดยเร็วที่สุด จากนั้นให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับอาการที่คุณสังเกตเห็นแก่สัตวแพทย์ เช่น อาการที่ผิดปกติทั้งหมด จำนวนครั้งที่เกิดอาการเหล่านั้น ระยะเวลาตั้งแต่แสดงอาการครั้งแรก โรคประจำตัวและยาทั้งหมดที่สัตว์เลี้ยงของคุณกินอยู่ยิ่งข้อมูลเกี่ยวกับอาการมากและละเอียดเท่าไร ก็ยิ่งช่วยสัตว์เลี้ยงของคุณได้มากขึ้นหากคุณได้ทำการปฐมพยาบาลแล้ว ให้แจ้งสัตวแพทย์อย่างละเอียดว่าคุณทำอะไรไปบ้าง เพื่อที่พวกเขาจะได้ดำเนินการรักษาต่อไปอย่างเหมาะสม

สัตว์เลี้ยงของคุณควรมีกระเป๋ารวบรวมของจำเป็นยามฉุกเฉินที่บ้านเช่นกัน สิ่งนี้อาจประกอบไปด้วย อาหาร น้ำ ยา และเอกสารทางการแพทย์ที่จำเป็นที่สามารถหยิบได้อย่างรวดเร็วหากคุณต้องพาสัตว์เลี้ยงของคุณไปพบสัตวแพทย์

สพ.ญ.ชิตสุดา อุ่นประเสริฐ

สัตวแพทย์ประจำหน่วยเวชศาสตร์ฉุกเฉิน

โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน