โรคร่วมและภาวะแทรกซ้อน Diabetic Ketoacidosis (DKA) ภาวะฉุกเฉินที่พบได้เมื่อร่างกายขาดอินซูลินขั้นรุนแรง ทำให้ต้องใช้ไขมันเป็นพลังงาน จึงต้องสร้างคีโตนมาก ส่งผลให้เป็นกรดในเลือด
Hyperosmolar hyperglycemic state (HHS) กรณีนี้พบได้น้อย แต่ทว่ารุนแรงมาก
Hepatic lipidosis เกิดจากการที่แมวป่วยเบาหวานไม่กินอาหาร จึงเกิดปัญหาไขมันสะสมในตับ
UTI ภาวะมีน้ำตาลในปัสสาวะ จึงเป็นแหล่งอาหารของแบคทีเรีย ทำให้ติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

การรักษาแมวเบาหวาน

• โดยการให้อินซูลิน (Insulin therapy) เป็นการรักษาหลักอินซูลินชนิดที่ใช้บ่อยในแมว โดยใช้ Glargine (Lantus) มีระยะออกฤทธิ์นาน เหมาะกับแมว PZI (Protamine Zinc Insulin) และ Detemir เป็นชนิดที่มีประสิทธิภาพสูง โดยปกติจะฉีดอินซูลินใต้ผิวหนัง วันละ 2 ครั้ง แต่ต้องปรับขนาดยาโดยสัตวแพทย์ และต้องติดตามระดับน้ำตาลอย่างสม่ำเสมอ
• การให้อาหาร (Dietary Management) ให้อาหารสูตรเฉพาะสำหรับแมวเบาหวาน โดยอาหารต้องมีโปรตีนสูง คาร์โบไฮเดรตต่ำ เพื่อควบคุมระดับน้ำตาล และต้องให้ยาในเวลาเดียวกับการฉีดอินซูลิน เพื่อป้องกันระดับน้ำตาลต่ำ ต้องงดการให้อาหารเม็ดธรรมดา หรืออาหารที่มีแป้งและน้ำตาลสูง
• การดูแลแมวป่วยด้วยตัวเจ้าของ สิ่งที่ต้องทำคือฉีดอินซูลินให้ตรงเวลาทุกวัน ให้อาหารตามตารางสม่ำเสมอ ตรวจระดับน้ำตาลในเลือดและปัสสาวะเป็นระยะ โดยใช้ glucometer หรือแถบตรวจในปัสสาวะ
• ชั่งน้ำหนักเป็นประจำ เพื่อดูแนวโน้มสุขภาพ ดูว่าน้ำหนักลดหรือไม่ ทั้ง ๆ ที่แมวกินมาก แต่ปัสสาวะบ่อย
• ข้อควรระวัง เมื่อเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (hypoglycemia) ถือว่ามีอันตรายกว่าน้ำตาลสูง จะเกิดอาการซึม เดินเซ ชัก
• การแก้เบื้องต้น ป้ายน้ำผึ้งหรือกลูโคสเจลที่เหงือกของแมว แล้วรีบพาไปหาสัตวแพทย์ทันที
• ขอย้ำว่าห้ามหยุดให้อินซูลินโดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์เป็นอันขาด แต่ต้องพาไปตรวจเลือดและปรับยาเป็นระยะ ๆ
• คนเลี้ยงสามารถควบคุมโรคเบาหวานในแมวได้ ด้วยการให้อินซูลิน และควบคุมอาหาร ดูแลแมวตามคำสั่งของสัตวแพทย์อย่างเคร่งครัด หากทำตามนี้ได้ ก็จะช่วยให้แมวของเราอยู่กับเราได้นาน ๆ

น.สพ. นนทษิต ชุติญาณวัฒน์
โรงพยาบาลสัตว์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน