26 เมษายน 2569 นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า คนไทยอายุ 60 ปีขึ้นไป 1 ใน 10 คน กำลังเป็นสมองเสื่อมอยู่ตอนนี้ และส่วนใหญ่ยังไม่รู้ตัว

สมองเสื่อม หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า “Dementia” ไม่ใช่แค่เรื่องของการหลงลืมตามวัย มันคือภาวะที่สมองเสื่อมถอยลงอย่างต่อเนื่อง จนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ทั้งความจำ การตัดสินใจ และบุคลิกภาพ

ตัวเลขที่ต้องรู้:

องค์การอนามัยโลกรายงานว่าขณะนี้มีผู้ป่วยสมองเสื่อมทั่วโลกกว่า 55 ล้านคน และทุก 3 วินาทีจะมีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้น 1 คน ในไทยคาดว่ามีผู้สูงอายุที่เป็นสมองเสื่อมไม่น้อยกว่า 600,000 คน

สัญญาณที่ต้องสังเกต

ไม่ใช่แค่ลืมชื่อคน แต่คือ…

• ถามคำถามเดิมซ้ำๆ ในชั่วโมงเดียวกัน

• หลงทางในย่านที่คุ้นเคยมาทั้งชีวิต

• วางของผิดที่แล้วหาไม่เจอบ่อยมาก

• อารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย หงุดหงิดโดยไม่มีเหตุผล

• ทำกิจวัตรที่เคยทำได้ดีไม่ได้แล้ว

ข่าวดีที่วิทยาศาสตร์ยืนยัน

งานวิจัยใน The Lancet ปี 2020 ระบุว่า สมองเสื่อมถึง 40% ป้องกันได้หรือชะลอได้ ด้วย 12 ปัจจัยที่ควบคุมได้ในชีวิตประจำวัน ได้แก่:

• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ — เดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน ช่วยเพิ่มเลือดไปเลี้ยงสมองโดยตรง

• นอนหลับให้พอ — ระหว่างนอน สมองจะ “ล้างของเสีย” ที่สะสมอยู่ รวมถึงโปรตีน Amyloid ที่เป็นตัวการสำคัญของ Alzheimer

• ฝึกสมองทุกวัน — อ่านหนังสือ เรียนสิ่งใหม่ เล่นดนตรี เข้าสังคม ล้วนช่วยได้

• ควบคุมความดันและเบาหวาน — หลอดเลือดสมองเสียหายจากสองโรคนี้คือสาเหตุใหญ่มาก

• งดบุหรี่และแอลกอฮอล์ — ทั้งสองทำลายเซลล์สมองโดยตรง

ผมพูดเรื่องนี้บ่อยเพราะเป็นเรื่องใกล้ตัวมากกว่าที่คิด หลายครอบครัวดูแลพ่อแม่ที่เป็นสมองเสื่อมอยู่โดยไม่รู้ว่าตัวเองก็เสี่ยงด้วยถ้าไม่ดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้

เริ่มต้นง่ายๆ แค่เดิน 30 นาทีวันนี้ สมองคุณจะขอบคุณคุณในอีก 20 ปีข้างหน้าครับ

มีคนในครอบครัวที่กำลังดูแลผู้สูงอายุที่หลงลืมมากขึ้นไหมครับ? แชร์ให้ลูกหลานได้อ่านด้วยนะครับ

อ้างอิง:
• Livingston G et al., “Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission”, The Lancet, 2020
• World Health Organization, “Global status report on the public health response to dementia”, WHO, 2021
• Ju YS et al., “Sleep and Alzheimer disease pathology”, Nature Reviews Neurology, 2014

#สมองเสื่อม #อัลไซเมอร์ #ป้องกันสมองเสื่อม #สุขภาพสมอง #หมอวีระพันธ์ #ผู้สูงอายุ #LifestyleMedicine #สุขภาพดี

- 006